II SA/Gl 439/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi H. Z. i A. Z. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Po kilkakrotnym rozpoznaniu sprawy w związku z uchyleniem przez organ odwoławczy decyzji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290), nakazał skarżącym H. Z. i A. Z. oraz B. C. i M. C. rozbiórkę przydomowej oczyszczalni ścieków, zlokalizowanej w R. ul. [...], na działce nr 1. W uzasadnieniu organ I instancji omówił przebieg postępowania i podał, że H. Z. dokonał zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, jednak decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] wniósł sprzeciw do zgłoszenia. Decyzja o sprzeciwie została utrzymana w mocy przez Wojewodę Śląskiego. Jednakże mimo wniesienia sprzeciwu inwestor dobudował do istniejącego betonowego zbiornika, wybudowanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...], osadnik gnilny z pionowym filtrem piaskowym. Zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego, PINB ustalił, że przedmiotowa posesja ma możliwość włączenia się do istniejącej w ulicy kanalizacji sanitarnej. Jej współwłaściciele zostali wezwani do przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej pismem Wójta Gminy K. z dnia [...] r., jednak organ ten nie wydał nakazu w formie decyzji. W obowiązującym planie miejscowym ustalono odprowadzanie ścieków zgodnie z zasadami odrębnymi z zakresu utrzymania porządku w gminach. Mimo wezwania skarżący jako inwestorzy nie przedłożyli też deklaracji właściwości użytkowych, wydanej przez producenta, atestów i aprobat technicznych elementów składających się na oczyszczalnię ścieków, badania składu chemicznego oczyszczonych ścieków przed wprowadzeniem do gleby, wykonanych przez Stację Sanitarno-Epidemiologiczną oraz oświadczenia, że przedmiotowa oczyszczalnia jest wyrobem dopuszczonym do jednostkowego stosowania (pismo organu z dnia [...] r.). Stąd też organ I instancji stwierdził, że należało orzec o rozbiórce samowolnie zrealizowanego obiektu. W odwołaniu od decyzji H. Z. i A. Z. podnieśli, że przydomową oczyszczalnię ścieków użytkują legalnie. Instalacja istnieje od [...] r. po modyfikacji polegającej na przyłączeniu filtra piaskowego. Osadnik gnilny jest wewnątrz żelbetonowego zbiornika. Stanowi go pompa zanurzeniowa z separatorem. Parametry techniczne są odpowiednie do potrzeb gospodarstwa domowego. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Powołując się na wyniki uzupełniającego postępowania dowodowego, organ odwoławczy ustalił, że przedmiotowy obiekt, będący w istocie zbiornikiem typu szambo (brak dostępu do filtra piaskowego, brak odpowietrzenia układu rozsączającego, brak dokumentów badania czystości wody), został wybudowany w [...] r. Obiekt ten znajduje się w odległości ok. 21,5 m od studni na posesji sąsiedniej (własność J. K.). Zatem lokalizacja obiektu narusza § 31 ust. 1 pkt 4 rozp. Min. Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich utrzymanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422). Odległość ta powinna bowiem wynosić 30m od studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Zwrot ten należy zaś rozumieć szeroko, zgodnie z art. 2 pkt 18a ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2015 r. poz. 139). W tym względzie organ odwołał się do poglądów, wyrażonych w wyrokach NSA z dnia 28 września 2016 r. sygn. akt II OSK 3183/14 i z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 712/15. Ponadto, zdaniem organu, przedmiotowa inwestycja jest sprzeczna z § 34 rozp. Zbiorniki na nieczystości ciekłe mogą być stosowane tylko na działkach niemających możliwości przyłączania do sieci kanalizacyjnej. Wyjątek dotyczy jedynie przypadku, gdy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie (art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, Dz. U. z 2015 r. poz. 1793). Stąd też zdaniem organu odwoławczego, naruszenie przepisów techniczno-budowlanych wyklucza możliwość legalizacji obiektu. Prawidłowo też nakaz rozbiórki skierowano do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji o nakazie rozbiórki. Skargę na decyzję ostateczną wnieśli H. Z. i A. Z., domagając się uchylenia decyzji organów obydwu instancji. Podali, że przepustowość oczyszczalni ścieków (186l na dobę) jest proporcjonalna do zużycia wody w gospodarstwie domowym. Udokumentowana została skuteczność działania oczyszczalni, która nie zanieczyszcza gleby, wody i powietrza. Do skargi dołączono kserokopie faktury za wodę za okres od [...] r. do [...]r. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. W kolejnym piśmie z dnia 10 kwietnia 2018 r. skarżący podtrzymali skargę. Wyjaśnili dodatkowo, że urządzenie jest sprawne technicznie i należycie utrzymywane, gdyż ścieki są wywożone co 12-18 miesięcy przez uprawniony podmiot. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Po należytym zebraniu i ocenie materiału dowodowego zasadnie organ odwoławczy dopatrzył się ustawowych podstaw do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowej przydomowej oczyszczalni ścieków. Obiekt tego typu wymagał uprzedniego zgłoszenia zamiaru budowy organowi administracji architektoniczno-budowlanej z mocy art. 29 ust. 1 pkt 1-3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, wyżej powołanej (obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.) – wg stanu prawnego, obowiązującego w 2014 r., kiedy to wykonano roboty budowlane. Skarżący H. Z. co prawda dokonał zgłoszenia, lecz jest ono prawnie bezskuteczne wobec wniesienia sprzeciwu na mocy ostatecznej decyzji, wyżej przywołanej. Stąd też prawidłowo organ nadzoru budowlanego wdrożył tryb z art. 49 b ustawy. Warunkiem legalizacji samowolnie zrealizowanych robót pomimo wniesienia sprzeciwu, jest zgodność budowy obiektu z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego oraz przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi. Jedynie wówczas zachodzi podstawa do nałożenia na inwestora obowiązków, określonych w art. 49 b ust. 2 ustawy, a następnie ustalenia opłaty legalizacyjnej w wysokości 5 000 zł zgodnie z ust. 5 pkt 2 tego przepisu. W niniejszej sprawie brak było podstaw do wdrożenia powyższej procedury z uwagi na naruszenie wymogów techniczno-budowlanych w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, co prawidłowo ustalił organ odwoławczy po uzupełnieniu materiału dowodowego. Aczkolwiek w orzecznictwie sporna jest kwestia, czy dopuszczalna jest realizacja przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli nieruchomość ma możliwość przyłączenia do istniejącej sieci kanalizacyjnej, co dotyczy niniejszej sprawy, to jednak nie budzi wątpliwości w świetle zebranego materiału dowodowego, że zrealizowany obiekt nie spełnia wymogów oczyszczalni ścieków. W istocie jest to bowiem zbiornik typu szambo (brak dostępu do filtra piaskowego, brak odpowietrzenia układu rozsączającego). Skarżący pomimo zobowiązania organu, nie przedłożyli dokumentacji badania czystości wody przed wprowadzeniem jej do gleby, ani dokumentacji dotyczącej użytych do budowy elementów. Istotne przy tym jest, że przedmiotowy obiekt, o ile ma charakter przydomowej oczyszczalni ścieków, narusza wymóg z § 31 ust. 1 pkt 4 rozp. w sprawie warunków technicznych..., wyżej powołanego. Jak ustalił organ odwoławczy w wyniku dodatkowych oględzin obiekt ten znajduje się w odl. ok. 21,5m od studni na posesji sąsiedniej. Skarżący nie kwestionują powyższych ustaleń. Tymczasem powyższy przepis wymaga zachowania odl. 30m licząc od osi studni do najbliższego przewodu rozsączającego (vide: protokół oględzin z dnia [...] r.). Zdaniem składu orzekającego, prawidłowo też organ zdefiniował pojęcie "woda przeznaczona do spożycia przez ludzi" jako dotyczące także wody dla celów domowych – gospodarczych (vide: wyrok NSA z dnia 28 września 2016 r. sygn. akt II OSK 3183/14, dostępny w internecie). Naruszenie przepisów techniczno-budowlanych wyklucza zatem możliwość legalizacji przedmiotowego obiektu. Stąd też zasadnie orzeczono o nakazie jego rozbiórki z mocy art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy są twierdzenia skarżących, że przedmiotowa oczyszczalnia funkcjonuje prawidłowo i jest sprawna technicznie. Wyjaśnić też należy, że elementem przedmiotowej oczyszczalni jest zbiornik betonowy, zrealizowany legalnie, do którego dobudowano filtr piaskowy. W toku postępowania skarżącym zapewniono też możliwość udziału w czynnościach procesowych i zgłaszania dowodów. Z tych względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.).