II SA/Gl 444/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi I. T. i T. T. na uchwałę Rady Gminy D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność § 6 ustęp 17 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej wyłączenia wież i masztów telefonii komórkowej z urządzeń technicznych, 2. w pozostałej części skargę oddala, 3. zasądza solidarnie na rzecz skarżących od Gminy D. kwotę 557.00 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uchwałą nr XXXV/223/09 z dnia 29 września 2009 r. Rada Gminy D. uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy D. dla miejscowości U. (zwany dalej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ). Pismem z dnia [...]r. pełnomocnik I i T. małżonków T. wezwał Radę tej Gminy do usunięcia naruszenia ich interesu prawnego przez zmianę powyższej uchwały. Uzasadniając to żądanie podał, że małżonkowie T. są właścicielami nieruchomości położonej na terenie objętym kwestionowanym planem zagospodarowania przestrzennego. Zawarli oni z "A" Sp. z o.o. umowę dzierżawy części ich nieruchomości (działki nr [1]) pod budowę wieży ( masztu ) dla instalacji urządzeń telekomunikacyjnych wraz z infrastrukturą techniczną, przeznaczonych do pracy w systemie telefonii cyfrowej. Zgodnie z przedmiotowym planem działka nr [1] znajduje się na terenie oznaczonym w tym planie symbolem [...] ( korytarz ekologiczny w otoczeniu [...]). Wykonanie umowy uniemożliwiają jednak zapisy kwestionowanego planu zagospodarowania przestrzennego. Narusza to oparty na treści art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm., zwanej dalej ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ) interes prawny małżonków T. Z uwagi na zapisy planu są oni bowiem ograniczeni w sposobie zagospodarowania swojej nieruchomości. Ograniczenie takie wynika z treści § 32 i § 33 planu, w których to przepisach uzależniono możliwość realizacji na terenach oznaczonych w planie symbolami "[...]" i "[...]" stacji telefonii komórkowej m.in. od uzyskania zgody właścicieli sąsiednich nieruchomości, którzy też mogą skutecznie blokować realizację tego rodzaju przedsięwzięć. Nadto zgodnie z treścią § 6 pkt 17 planu z definicji urządzeń technicznych wyłączono wieże i maszty telefonii komórkowej. Rada wprowadzając wynikający z tych przepisów planu zakaz lokalizacji stacji telefonii komórkowej przekroczyła przysługujące jej uprawnienie do określenia przeznaczenia poszczególnych nieruchomości. Naruszyła też wynikającą z art. 64 ust. 3 Konstytucji zasadę ochrony prawa własności. W odpowiedzi na to wezwanie Wójt Gminy D. w piśmie z dnia [...]r. stwierdził, że będzie ono przedmiotem rozpatrywania na najbliższej sesji Rady Gminy D., która jest planowana w miesiącu marcu. W skardze do sądu administracyjnego z dnia [...]r. ( według daty wpływu ) wniesionej w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm., zwanej dalej ustawą o samorządzie gminnym ) I. T. i T. T. wnieśli o stwierdzenie nieważności ww. uchwały Rady Gminy D. z dnia [...]r. w zakresie jej § 6 pkt 17, który wyłącza z definicji urządzeń technicznych wieże i maszty telefonii komórkowej ( stacje bazowe telefonii komórkowej ) oraz § 32 i § 33 zgodnie z którymi lokalizacja stacji telefonii komórkowej uwarunkowana jest uzyskaniem zgody właścicieli sąsiednich nieruchomości. Wnieśli również o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Uzasadniając te żądania pełnomocnik skarżących powtórzył w ogólnym zarysie argumentację przedstawioną wcześniej w wezwaniu Rady do usunięcia naruszenia prawa. Dodatkowo podniósł, że Rada nie uzasadniła wprowadzenia zakazu lokalizacji stacji bazowych telefonii komórkowej bez wykazania, że mogą mieć one negatywny wpływ na otoczenie. Przy lokowaniu takich stacji wystarczające powinno być z punktu widzenia ochrony środowiska dotrzymywanie standardów jakości środowiska, określonych w obowiązujących przepisach. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy D. wniósł o jej oddalenie, "a wcześniej" o zawieszenie postępowania do czasu podjęcia przez Radę Gminy D. uchwały w sprawie zmiany zaskarżonego planu zagospodarowania przestrzennego. Uzasadniając to stanowisko stwierdził, że "kwestionowane przez skarżących zapisy dotyczące obszaru oznaczonego w planie symbolem [...], na którym znajduje się działka nr [1]" stanowiąca własność skarżących, mieszczą się w granicach władztwa planistycznego przysługującego gminie zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 i art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Za "niefortunne" uznał zaś Wójt Gminy kwestionowane w skardze zapisy § 32 i § 33 planu dotyczące jego obszarów oznaczonych symbolami [...] i [...]. Stwierdził też odpowiadający na skargę, że skarżący zawarli umowę dzierżawy swojej nieruchomości bez wcześniejszego zapoznania się z treścią planu, który został uchwalony zgodnie z obowiązującą procedurą, której przebiegu nie śledzili. Podniósł też Wójt, że uchwała w opublikowanej, a kwestionowanej w skardze postaci, przeszła pozytywnie kontrolę organu nadzoru. W piśmie z dnia [...]r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę, sprzeciwił się zawieszeniu postępowania oraz zaakcentował, że kwestionowane zapisy planu zagospodarowania naruszają interes prawny skarżących ograniczając możliwość prowadzenia przez nich na ich nieruchomości działalności gospodarczej. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2010 r. Sąd oddalił wniosek organu o zawieszenie postępowania sądowego jako pozbawiony podstaw prawnych z art. 124 do art. 126 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Na rozprawie sądowej w dniu 7 października 2010 r. pełnomocnik skarżących precyzując żądanie skargi m.in. stwierdził, że wyłączenie w § 6 pkt 17 planu, wieży i masztów telefonii komórkowej z urządzeń technicznych praktycznie uniemożliwia realizację tych urządzeń na terenie objętym planem, który w wielu przepisach reguluje kwestię dopuszczalności lokalizacji urządzeń technicznych. Jednocześnie na pytanie Sądu oświadczył, że skarżący nie posiadają nieruchomości na terenach oznaczonych w planie symbolami [...] i [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skoro zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego, to oznacza to że w sprawie takiej Sąd kontroluje ( orzeka ) zaskarżoną uchwałę w granicach interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że skarga wniesiona w tym trybie nie ma charakteru actio popularis ( zobacz m.in. wyroki NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/2004. Wokanda 2005 nr 7-8 i z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 978/08, LEX nr 530031). W konsekwencji dla skutecznego wniesienia skargi w rozpatrywanym trybie konieczne jest wykazanie, że skarżona uchwała lub poszczególne jej przepisy naruszają interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Zdaniem Sądu w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy zarzut taki należy uznać za zasadny jedynie w odniesieniu do zaskarżonej części zapisu § 6 ust. 17 kwestionowanej uchwały. Przepis ten znajduje się w Rozdziale 1 uchwały, zawierającym przepisy ogólne, odnoszące się do całego planu zagospodarowania przestrzennego objętego zaskarżoną uchwałą, czyli również do unormowań planu dotyczących działki skarżących nr [1] położonej na terenie oznaczonym w planie symbolem "[...]". Treść tego przepisu wkracza zatem w interes prawny i uprawnienie skarżących jako współwłaścicieli tej działki. Skarżący mają zatem prawo żądania przeprowadzenia jego kontroli pod względem zgodności z prawem, w sytuacji gdy ich zdaniem zawarte w tym przepisie unormowanie nie tylko ogranicza ich prawo własności do nieruchomości ale pozostaje również w sprzeczności z treścią powszechnie obowiązującą przepisów prawa. Taka zaś sytuacja zachodzi zdaniem Sądu odnośnie kwestionowanej części w § 6 ust. 17 zaskarżonego planu zagospodarowania przestrzennego. Zawarto w nim bowiem faktycznie i bez wyraźnego do tego upoważnienia, modyfikację ustawowej definicji budowy urządzeń infrastruktury technicznej, sformułowaną w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 654 ze zm.), wyłączając z tych urządzeń wieże i maszty telefonii komórkowej, które niewątpliwie należy zaliczyć do urządzeń telekomunikacyjnych. Wprowadzenie takiej definicji narusza też zasady poprawnej legislacji sformułowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej ( Dz. U. Nr 100 poz. 908 ), w sytuacji gdy w kwestionowanym zakresie pozostaje ona w sprzeczności z definicją infrastruktury technicznej zawartą w § 7 ust. 7 planu, do której zaliczono również urządzenia telekomunikacyjne ale już bez wyłączenia wież i masztów telefonii komórkowej, które ( jak już stwierdzono ) należą niewątpliwie do urządzeń telekomunikacji. W konsekwencji istnieje w kwestionowanej części wewnętrzna sprzeczność pomiędzy tymi bardzo zbliżonymi definicjami, co w powszechnie obowiązującym akcie prawa miejscowego nie powinno mieć miejsca. Modyfikacja definicji ustawowej zawarta w akcie prawa miejscowego, bez wyraźnego do tego uprawnienia dla organu stanowiącego gminy, stanowi niewątpliwie istotne naruszenie prawa. Skutkuje to stwierdzeniem nieważności modyfikującej części analizowanego zapisu uchwały tj. części dotyczącej wyłączenia wież i masztów telefonii komórkowej z urządzeń technicznych – na podstawie art. 147 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy p.p.s.a. oraz w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Jak już bowiem stwierdzono zakwestionowany przepis może mieć zastosowanie również do działki skarżących ograniczając w istotny sposób możliwość jej zagospodarowania, a w konsekwencji naruszając ich interes prawny. Naruszenia tego Rada Gminy D. nie zakwestionowała, nie odnosząc się w ogóle w odpowiedzi na skargę do zarzutu podważającego legalność tego zapisu miejscowego planu zagospodarowania. W pozostałej części skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a to z tego względu, iż skarżący nie wskazali aby kwestionowane przez nich zapisy § 32 i § 33 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zostały statuowane z naruszeniem ich interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Jak się powszechnie przyjmuje interes ten lub uprawnienie muszą wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną skarżącego, przy czym zachodzić musi bezpośredni i realny związek między tym interesem lub uprawnieniem, a aktem stosowania prawa na które skarżący się powołuje. Tak pojmowany interes lub uprawnienie w odniesieniu do skarżących w zakresie kwestionowanych przez nich zapisów § 32 i § 33 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w ogóle nie istnieje, a tym samym nie mógł być on tymi zapisami naruszony. Skarżący nie mają bowiem nieruchomości w strefach objętego postępowaniem planu oznaczonych symbolami "[...]" i "[...]", do których kwestionowane zapisy planu się odnoszą. Skarżący nie posiadają również uprawnień do nieruchomości sąsiadujących z tymi strefami planu ( wtedy zresztą kwestionowane zapisy planu działałyby na ich korzyść ). W pozostałej części skarga jako nieuzasadniona podlega zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. Z uwagi na fakt wejścia w życie zaskarżonej uchwały ( prawa miejscowego ), brak było podstaw prawnych do orzekania w przedmiocie jej wykonalności ( art. 152 w zw. z art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a.). O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 209, art. 205 § 2 i art. 211 ustawy p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1c w zw. z § 2 ust. 2 i 3 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych... ( Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.).