II SA/Gl 454/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg Gminy M. oraz P. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną na skutek wniosku pełnomocnika skarżącej Gminy M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] o ustaleniu i wypłacie na rzecz P. Z. odszkodowania w wysokości 843 600 zł za nieruchomość położną w M., przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr 1, wydzieloną pod drogę gminną. Powyższe rozstrzygnięcie pismem z dnia 16 lutego 2014 r. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, Gmina M. wnosząc m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Skargę na powołaną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. wniósł także odrębnym pismem P. Z. Pełnomocnik skarżącej Gminy w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania wskazał, że zaskarżona decyzja stanowi tytuł wykonawczy co w konsekwencji daje podstawę do ewentualnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zwrócił uwagę, że Sąd Rejonowy w M. odmawia dokonania wpisu prawa własności powołanej działki nr 1 na rzecz skarżącej. W ocenie wnioskodawcy istnieją poważne i uzasadnione wątpliwości co do nabycia przez skarżącą Gminę na mocy decyzji podziałowej z dnia [...]r. prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Prawdopodobne jest zatem, że skarżąca Gmina wypłaci na rzecz P. Z. ustalone zaskarżoną decyzją odszkodowanie, zaś sama nie otrzyma ekwiwalentnego świadczenia w postaci prawa własności nieruchomości. Organ odwoławczy ustosunkowując się do wniosku wniósł o jego uwzględnienie podnosząc, że wobec nie ujawnienia prawa własności Gminy M. co do działki nr 1, ustalone odszkodowanie będzie nienależne. Podkreślił, że dopiero ujawnienie w księdze wieczystej własności podmiotu publicznoprawnego daje podstawy do powoływania się w obrocie prawnym na zdarzenie przejścia działek z mocy prawa na rzecz gminy. Pełnomocnik skarżącego P. Z. wniósł o oddalenie przedmiotowego wniosku argumentując, że art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", ma charakter wyjątkowy i nie może być interpretowany rozszerzająco, przy czym nawet jeśli skarga Gminy M. zostanie uwzględniona, to przysługują jej środki prawne pozwalające dochodzić zwrotu wypłaconej kwoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05 w razie złożenia wniosku o wstrzymanie rzeczą Sądu jest zbadać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu, bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Tak więc biorąc w pierwszej kolejności pod rozwagę okoliczności badane z urzędu, niezależnie od argumentacji wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd miał na względzie okoliczność, że wydana w sprawie decyzja oparta została na przepisach zawartych w Dziale III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Zgodnie z art. 9 tej ustawy, w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego, w sprawach o których mowa w przepisach Działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122 i art. 126 ustawy - organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie brak jest w aktach administracyjnych rozstrzygnięcia organu o powyższej treści, co obliguje Sąd do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek strony skarżącej. Jak podkreślił Naczelny Sad Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 października 2008 r., sygn. akt I OZ 770/08, niewykonanie przez organ obowiązku z art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami powoduje, że niedopuszczalna jest odmowa wstrzymania wykonania decyzji przez Sąd pierwszej instancji mimo mankamentów wniosku zgłoszonego przez skarżącego. Błąd po stronie organu nie może bowiem pociągać za sobą ujemnych skutków dla strony skarżącej, która znajdowałaby się w gorszej sytuacji niż osoby, wobec których organ po wniesieniu skargi zachował się zgodnie z poleceniem wynikającym z art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. także postanowienie NSA z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt I OZ 973/11). Jednocześnie wyjaśnić należy, że fakt uwzględnienia wniosku skarżącej Gminy nie oznacza przesądzenia o zasadności wniesionej przez nią skargi, albowiem dopiero na rozprawie Sąd rozstrzygnie o zgodności zaskarżonego aktu z prawem. W świetle wskazanych okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Na marginesie dodać należy, że powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl.