II SA/Gl 485/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uchyla zaskarżone postanowienie i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. "A" Spółka z o. o. z siedzibą w S., decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie uchwały nr [...] r. Rady Miasta C. z dnia [...] r. z późniejszymi zmianami, w sprawie upoważnienia "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S., do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, art. 6o ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.) w zw. art. 207 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60; obecnie Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej o.p.): I. określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wobec M. M., w części dotyczącej nieruchomości przy ul. [...] w C., stanowiącej jej własność, w kwocie 107,58 zł za każdy miesiąc począwszy od miesiąca [...] r. do końca [...] r.; II wskazał terminy płatności do 15 każdego miesiąca za poprzedni miesiąc zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miasta C. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami. Odwołanie z dnia [...] r. od powyższej decyzji złożyła M. M., kwestionując przywołane rozstrzygnięcie oraz wskazując, że odmawia uiszczania opłat tak obliczonych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej SKO) postanowieniem z dnia [...] r., znak [...], wydanym na podstawie art. 216 w związku z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1, art. 228 § 1 pkt 2 o.p., stwierdziło, że odwołanie M. M. od decyzji "A" Sp. z o. o., z dnia [...] r., w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w części dotyczącej nieruchomości przy ul. [...] w C., stanowiącej jej własność, wniesione zostało z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 o.p. i w związku z tym pozostawiono je bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu podano m. in., że postępowanie dotyczyło nieruchomości położonej przy ul. [...] w C., na której, zgodnie z danymi KRS nr [...] (stan na dzień [...] r.) jest prowadzona działalność gospodarcza pod firmą: "B" Sp. z o. o. z siedzibą w C. przy ul[...]. Z powyższego Rejestru wynika, że strona jest Członkiem Zarządu tej Spółki. Z kolei zgodnie z art. 148 § 1 o.p. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Wybór jednego ze wskazanych w nim miejsc doręczeń należy do organu. Próba doręczenia decyzji na wskazany w KRS adres prowadzenia działalności gospodarczej przez podatnika, czyli adres miejsca pracy, zwalniała organ z obowiązku doręczenia decyzji na adres zamieszkania. Zatem, w niniejszej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] r., a sporządzone przez stronę w dniu [...] r. odwołanie wpłynęło do organu I instancji w dniu [...] r., tj. bez dotrzymania 14. dniowego terminu do wniesienia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie SKO złożyła M. M. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 148 § 1 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 o.p. poprzez ich niewłaściwą wykładnię i wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od "A" sp. z o.o. z dnia [...] r. Wniosła jednocześnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podała m. in., że przedmiotowe postanowienie jest wadliwe. Pomimo tego, iż jest członkiem zarządu spółki "B" sp. z o.o. z siedzibą w C. przy ul. [...], to łączy ją ze spółką jedynie stosunek korporacyjny, nie zaś stosunek pracy, gdyż nie jest tam zatrudniona. Jest więc to istotna okoliczność wskazująca, iż nie można adresu powyższego traktować jako miejsca jej pracy w rozumieniu art. 148 § 1 o.p. Strona nie wykonuje pracy pod tym adresem, zatem nie miała możliwości zapoznać się z treścią decyzji z dnia [...] r. w terminie określonym przez SKO w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r. Niezależnie od powyższego zaprzecza, aby otrzymała awizo dotyczące przedmiotowej przesyłki, stąd nieznana była jej okoliczność, aby jakakolwiek korespondencja była do niej kierowana. Dodatkowo wskazuje, iż organ I instancji niewłaściwie oznaczył adres do korespondencji, gdyż w pierwszej kolejności powinna decyzja być kierowana na adres zamieszkania, tj. C., ul. [...], na który to zresztą adres organ II instancji przesłał kwestionowane postanowienie. Zdaniem skarżącej naruszony został art. 121,122 i 123 o.p., gdyż sposób prowadzenia postępowania nie jest zgodny z zasadą prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Nie sposób uznać, że w toku tego postępowania organ podatkowy podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a na pewno nie został zapewniony stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, chociażby przez brak wezwania strony do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, stosownie do treści art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. O decyzji powzięła wiadomość w dniu 27 stycznia 2015 r. i od tego dnia należy liczyć bieg terminu do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania od decyzji został więc zachowany. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem. Zgodnie z art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. W świetle art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 o.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Prawidłowość dokonania doręczenia decyzji ocenia się z kolei w świetle uregulowań zawartych w art. 148-150 o.p. Zgodnie z art. 148 §1 – 3 o.p. (w brzmieniu obowiązującym w czasie dokonywania doręczeń) pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być również doręczane: 1) w siedzibie organu podatkowego; 2) w miejscu pracy adresata - osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Przy tym zgodnie z art. 150 o.p., w razie niemożliwości doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 §1 lub art. 149 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczenia pisma przez operatora pocztowego (§ 1 pkt 1). Wg § 1a adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w §1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 stycznia 2014 r., I SA/Łd 1297/13, stwierdzono: "Zgodnie z art. 148 § 1 o.p. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Przywołany przepis w § 1 wskazuje podstawowe miejsca doręczenia pisma osobie fizycznej. Z uwagi na użycie przez ustawodawcę łącznika ›lub‹, (...) wyżej wymienione miejsca należy uznać za równorzędne, co do stosowania i oceny skuteczności dokonanych w nich doręczeń. Wybór jednego ze wskazanych w nim miejsc doręczeń należy do organu." (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2009 r. sygn. akt II FSK 1905/08). Przy tym wg postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2012 r., I FSK 1123/12, "miejsce pracy", o którym mowa w art. 148 § 1 o.p., jest to każde miejsce, w którym adresat pisma wykonuje pracę, bez względu na podstawę prawną świadczenia (por. np. wyrok NSA z 4 stycznia 2012 r., II FSK 1292/10). W tym zakresie nie można zatem podzielić zarzutów skargi, jednak bez względu na miejsce doręczenia winno ono odpowiadać wymaganiom formalnym, przewidzianym w ustawie. Art. 150 §2 o.p. wymaga, by zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszczano w oddawczej skrzynce pocztowej adresata (co w tym przypadku nie było możliwe, skoro skarżąca takiej skrzynki w miejscu pracy nie posiadała, a co najwyżej posiadała ją Spółka) lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Treści tego przepisu odpowiadały również adnotacje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, gdzie to wskazano "właściwe zaznaczyć". Zwrot ten jest jednoznaczny i na pewno nie może być interpretowany jako "dowolne zaznaczyć". W tej sytuacji doręczyciel powinien był nanieść adnotację o pozostawieniu zawiadomienia o przesyłce na drzwiach biura skarżącej (lub innego pomieszczenia, w którym wykonywała swoje czynności zawodowe), skoro doręczenie następowało w miejscu pracy. Tymczasem podkreślono opcję, że zawiadomienie takie pozostawiono w skrzynce pocztowej adresata, mimo że adresat – co należy powtórzyć – skrzynki pocztowej tam nie posiadał, a przynajmniej tego nie wykazano; tą posiadała Spółka. W tej sytuacji nie można przejść obojętnie nad zarzutem skargi, że zawiadomienie o przesyłce do adresata nie dotarło, a przez to doręczenie nie może być uznane za skuteczne. Doręczenia zastępcze są wyjątkiem od zasady doręczania adresatowi osobiście i przepisy te muszą być przestrzegane ściśle, z dużym rygoryzmem (por. również wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 lipca 2014 r., I SA/Gl 1791/13). Wszystkie te uchybienia przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien mieć na uwadze powyższe ustalenia. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (100 zł), Sąd rozstrzygał w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.