II SA/Gl 498/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-09-10
Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Beata Kalaga-Gajewska, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za niewykonanie obowiązku osiągnięcia poziomu recyklingu odpadów komunalnych może zostać nałożona, gdy podmiot twierdzi, że nie miał wpływu na osiągnięcie tego poziomu i że waga naruszenia jest znikoma?Ratio decidendi
Kara pieniężna za niewykonanie obowiązku osiągnięcia poziomu recyklingu odpadów komunalnych jest sankcją bezwzględnie określoną, której przesłanką jest obiektywna bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązku. Nie można jej miarkować ze względu na okoliczności dotyczące braku możliwości realizacji obowiązku, stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia czy dotychczasową działalność podmiotu, ani stosować instytucji odstąpienia od nałożenia kary z powodu znikomej wagi naruszenia, jeśli nie osiągnięto wymaganego poziomu recyklingu.Stan faktyczny
Spółka R. sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za niewykonanie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych w 2023 roku. Spółka odwołała się, argumentując, że nie miała wpływu na osiągnięcie poziomu recyklingu, że waga naruszenia jest znikoma i że decyzja była wadliwa formalnie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2025 r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 17 lutego 2025 r. nr SKO.V 428/314/2024 w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku osiągnięcia poziomu recyklingu oddala skargę.
Zawiadomieniem z dnia 3 lipca 2024 r. Wójt Gminy S. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nałożenia na spółkę R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. ul. [...], Oddział w S. ul. [...] kary administracyjnej za niewykonanie obowiązku osiągnięcia w roku 2023 wymaganego recyklingu odpadów komunalnych, odebranych na podstawie umów z właścicielami nieruchomości.
Wójt Gminy S. (dalej: "organ I instancji") decyzją z dnia 16 września 2024r., nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej w skrócie: "k.p.a.") oraz art. 9g pkt 1, art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 9zb ust. 1 i art. 9zd. ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (obecnie t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 399, dalej w skrócie: "ustawa" lub "u.c.p.g."), nałożył na spółkę R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. ul. [...], Oddział w S. ul. [...] (dalej: "strona skarżąca") karę pieniężną w kwocie 2.864,00 zł. za niewykonanie obowiązku osiągnięcia w roku 2023, w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych i poziomu przygotowania do ponownego ich użycia oraz recyklingu, o którym mowa w art. 9g pkt 1 u.c.p.g., odebranych na podstawie umów z właścicielami nieruchomości. Na podstawie przedłożonego sprawozdania organ I instancji stwierdził, że strona skarżąca nie wykonała powyższego obowiązku, który powinien wynieść co najmniej 35% wagowo a wyniósł tylko 17,86%. Nadto, w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji uregulowanej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., polegającej na odstąpieniu od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu. Nie można bowiem uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma i nie został popełniony delikt administracyjny, o którym mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g.
W odwołaniu z dnia 7 października 2024 r. strona skarżąca nie zgodziła się z powyższą decyzją, której zarzuciła naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., oraz przepisów postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 7-8, art. 10-11, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.), poprzez błędną ich wykładnię i brak należytego rozważenia okoliczności faktycznych sprawy, która stanowi przypadek o znikomej wadze i nie powoduje zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz środowiska. Podkreśliła, że nie miała jakikolwiek wpływu na osiągnięcie wymaganego ustawowo poziomu recyklingu oraz przygotowania innymi metodami do ponownego użycia i odzysku odpadów komunalnych. Podjęła wszelkie dostępne jej działania, w szczególności przekazała wszystkie odebrane odpady komunalne do właściwych instalacji. Dodatkowo, informowała z wyprzedzeniem organ I instancji o problemach z osiągnięciem wymaganych parametrów i domagała się podjęcia przez ten organ działań informacyjnych i edukacyjnych, w celu zapewnienia prawidłowego segregowania odpadów przez właścicieli niezamieszkałych nieruchomości. Uznała również, że decyzja organu I instancji błędnie została skierowana do oddziału, który nie ma osobowości prawnej, stąd też, zgodnie z art. 28 i art. 29 oraz art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., jest nieważna.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej: "Kolegium") decyzją z dnia 17 lutego 2025 r., nr SKO.V.428/314/2024, w oparciu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 16 września 2024 r. W ocenie Kolegium w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, uregulowanej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem waga naruszenia prawa nie jest znikoma. Jeśli bowiem ustawodawca nałożył określony obowiązek, to podmiot zobowiązany jest ten obowiązek wykonać. Biorąc pod uwagę masę odebranych odpadów komunalnych w 2023 r., to wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych powinien wynosić 35%. Różnica między wymaganym poziomem przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a osiągniętym przez stronę skarżącą w 2023 r. wynosi 35 tylko 17,86%. Tym samym organ I instancji prawidłowo ustalił, że w sprawie został popełniony delikt administracyjny, określony w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., który podlega karze obliczanej zgodnie z 9x ust. 3 u.c.p.g. jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (obecnie t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 54, dalej w skrócie: "p.o.ś."), i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Organ I instancji prawidłowo ustalił różnicę między wymaganym poziomem przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych a osiągniętym przez stronę skarżącą w 2023 r. Okoliczność ta przesądziła o braku zastosowania art. 189f k.p.a., albowiem aby zastosować tą instytucję muszą zaistnieć dwie przesłanki: znikomej wagi naruszenia oraz zaprzestania naruszenia prawa, co w sprawie nie ma miejsca (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 1326/21). Przyjęcie innego stanowiska podważałoby cel przyjęcia obowiązujących w tym względzie uregulowań ustawy związanych z ochroną środowiska. Nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, poszczególnych frakcji odpadów, ma wpływ na osiągnięcie całościowo wymaganych poziomów. Ewentualnie nieosiągnięcie przez gminę wymaganych w tym względzie poziomów wiąże się z wymierzeniem jej odpowiednich kar, którymi mogą być w efekcie obciążeni jej mieszkańcy m.in. w następstwie podwyżek stawek za odbiór odpadów. Nie można zatem przyjąć, że w tym zakresie "waga naruszenia prawa jest znikoma", nawet gdyby faktycznie dana gmina obowiązujące ją poziomy recyklingu odnośnie do danych frakcji odpadów w danym roku osiągnęła. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów odwołania Kolegium powołało się na prawidłowo sformułowanego adresata decyzji organu I instancji, a sam fakt dodatkowego oznaczenia oddziału, jego zdaniem, nie jest wadą, która wpływa na byt prawny rozstrzygnięcia.
W skardze z dnia 28 marca 2025 r. skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji Kolegium i wstrzymanie jej wykonania, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak również zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła obu rozstrzygnięciom, identycznie jak w treści odwołania, naruszenie prawa, tj.:
- art. 9x ust. 2 pkt 1 w związku z art. 9g pkt. 1 u.c.p.g., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy obowiązek ustawowy był obiektywnie niemożliwy do spełnienia;
- art. 7-11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 10 i art. 11 ustawy Prawo przedsiębiorców, poprzez nieprzeanalizowanie całości zgromadzonego materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie dogłębnej analizy okoliczności sprawy, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego i nieuwzględnieniem okoliczności braku wpływu strony skarżącej na osiągnięcie poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu;
- art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i brak należytego rozważenia możliwości jego zastosowania w świetle okoliczności niniejszej sprawy w sytuacji, gdy działanie strony skarżącej dotyczyło niewielkiej ilości odpadów, nie spowodowało zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, a przede wszystkim było to działanie irrelewantne z punktu widzenia gminy S. i osiągniętych poziomów recyklingu, co oznacza, że zostały spełnione przesłanki pozwalające na odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Dodatkowo akcentowała, że decyzja organu I instancji błędnie została skierowana do oddziału, który nie ma osobowości prawnej, stąd też, zgodnie z art. 28 i art. 29 oraz art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., jest nieważna. W załączeniu do skargi strona skarżąca przedłożyła dokument "Morfologia odpadów komunalnych wytwarzanych w Polsce", sporządzony przez Instytut Ochrony Środowiska Państwowy Instytut Badawczy, oraz dokument "Global Recycling League Table" Phase One report wraz z tłumaczeniem maszynowym na język polski, celem przeprowadzenie dowodu i ewentualnie uznania, że w sprawie konieczna jest opinia biegłego z zakresu gospodarki odpadami, na potwierdzenie, jakie są przeciętne poziomy recyklingu uzyskiwane z poszczególnych frakcji odpadów komunalnych odbieranych od właścicieli nieruchomości Gminy S., mając na uwadze dane ze sprawozdania złożonego przez stronę skarżącą, celem stwierdzenia czy miała możliwość osiągnięcia wymaganych poziomów w roku 2023.
W odpowiedzi na skargę z dnia 10 kwietnia 2024 r. Kolegium wniosło o jej oddalenie, przywołując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd - co warto podkreślić - nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Kolegium wydana w przedmiocie nałożenia na stronę skarżącą pieniężnej kary administracyjnej określonej w art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g. w związku z nieosiągnięciem w 2023 r. - w odniesieniu do masy odebranych przez nią odpadów komunalnych - poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.
Spór nie dotyczy wyliczenia samej wysokości kary pieniężnej, której strona skarżąca nie kwestionuje, ale zaistnienia podstawy do jej wymierzenia, wobec zaistnienia przyczyn od niej nie zależnych. Jej zdaniem, podjęła wszelkie dostępne działania w celu zrealizowania w wymagań wynikających z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. Nie ma natomiast wpływu na to, jakie frakcje odpadów są jej przekazywane przez właścicieli niezamieszkałych nieruchomości, o czym informowała organ I instancji z dużym wyprzedzeniem. Z tej przyczyny, zaistniały podstawy do odstąpienia od nałożenia kary, wynikające z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., a sama waga stwierdzonego naruszenia ma charakter znikomy.
Nie ulega wątpliwości, że kara pieniężna za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g., polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu przewidziana w art. 9x ust. 3 u.c.p.g. należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Przesłanką jej wymierzenia jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z art. 9g u.c.p.g. Potwierdza to treść art. 9zc ust. 1 u.c.p.g., który przy nakładaniu kar pieniężnych nakazuje uwzględniać stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu.
Zakładając racjonalność ustawodawcy pominięcie w tym artykule kary wymierzanej na podstawie art. 9x ust. 3 u.c.p.g. uznać należy za celowe działanie, potwierdzające, że nieosiągnięcie poziomu recyklingu w danym roku kalendarzowym prowadzi do konsekwencji w postaci nałożenia kary pieniężnej bez możliwości jej miarkowania ze względu na takie okoliczności, jak stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasowa działalność podmiotu.
Podstawy prawnej dla takiego miarkowania nie można też poszukiwać w treści art. 189d k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; 2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; 6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła; 7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana. Niemniej jednak, zgodnie z art. 189e k.p.a., w przypadku, gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej strona nie podlega ukaraniu. Określone art. 189d k.p.a. przesłanki wartościowania kary pieniężnej ujęte zostały szerzej, niż to uczynił ustawodawca w przepisach u.c.p.g. (por. uchwała NSA z dnia 9 czerwca 2022 r. sygn. akt III OPS 1/21).
Pojęcie sankcji administracyjnej nie jest zdefiniowane jednoznacznie ani w doktrynie, ani w orzecznictwie TK i orzecznictwie sądowym. Sankcji administracyjnych jest tak wiele i są tak zróżnicowane (pieniężne i niepieniężne, obligatoryjne i fakultatywne, uznaniowe i związane), że jednoznaczne wyróżnienie wszystkich ich rodzajów uznawane jest za trudne czy wręcz niemożliwe. Jest wiązane z odpowiedzialnością ustaloną w konkretnej normie za naruszenie lub niewykonanie normy prawnej i wynikającej z niej dolegliwości - majątkowej, osobistej, polegającej na utracie praw (cofnięciu lub wygaśnięciu), nieważności czynności lub aktu lub innych niekorzystnych dla określonego podmiotu skutkach prawnych, ekonomicznych, osobistych.
Trybunał Konstytucyjny w licznych orzeczeniach uznaje represyjny charakter sankcji za ich immanentną cechę i ocenia je najczęściej w nawiązaniu do sankcji karnych bądź instytucji cywilnoprawnych kar umownych. Brak jednak dotąd w orzecznictwie TK pogłębionej analizy szeroko rozumianej sankcji administracyjnej "jako takiej", wskazuje się jednak na wiele jej cech: 1) nakładanie sankcji musi mieć ustawową podstawę prawną, 2) sankcja musi stanowić konsekwencję niezgodnego z prawem zachowania się jednostki lub innego podmiotu, 3) sankcja ma prewencyjno-represyjny charakter, 4) nakładanie sankcji następuje w formie aktu administracyjnego lub władczej czynności faktycznej, czyli, ogólnie biorąc, w formie autorytatywnego, władczego rozstrzygnięcia (czynności) podmiotu administrującego, 5) wprowadzanie i stosowanie sankcji administracyjnej musi uwzględniać zasadę proporcjonalności (czyli sankcja musi być konieczna, niezbędna i niezbyt dolegliwa), 6) nałożenie sankcji musi podlegać sądowej kontroli.
Wymaga podkreślenia, że instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, przewidziana w art. 189f k.p.a., jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegające na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Wystąpienie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary uzależnione jest natomiast w szczególności od tego, czy naruszenie prawa można uznać za znikome. Ustawodawca nie sprecyzował, jakim przypadkom naruszenia prawa można przypisać "znikomy" charakter, natomiast w literaturze przedmiotu wyróżniono stopnie naruszenia prawa, takie jak: naruszenie kwalifikowane, naruszenie, które nie ma ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego jest istotne oraz naruszenie prawa nieistotne, czyli takie, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969 oraz wyrok WSA w Poznaniu z 28 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Po 625/23, publ. Lex nr 3644367). Ze znikomym naruszeniem prawa mamy zatem do czynienia wtedy, gdy wywołało ono jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło (por. A. Cebera, J. G. Firlus [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, uwagi do art. 189f k.p.a.). Godzi się przy tym wyjaśnić, że przesłanka "znikomości" naruszenia prawa nie podlega rozstrzygnięciu przez sąd administracyjny, bowiem analiza w tym zakresie należy do organu, który powinien ocenić, czy w danym przypadku zachodzą podstawy do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2023 r. sygn. akt III OSK 2411/21).
W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że na terenie Gminy S. w roku 2023 r. strona skarżąca nie osiągnęła wymaganego ustawą poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2023.
Kara pieniężna za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g., polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu przewidziana w art. 9x ust. 3 u.c.p.g., należy przy tym do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Jak wcześniej wskazano przesłanką jej wymierzenia jest zatem obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z obowiązku wynikającego z art. 9g u.c.p.g.
Potwierdza to treść art. 9zc ust. 1 u.c.p.g., który przy nakładaniu kar pieniężnych nakazuje uwzględniać stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu - z tym jednak, że nie ma on zastosowania do kar wymierzanych na podstawie art. 9x ust. 3 u.c.p.g.
Zakładając racjonalność ustawodawcy pominięcie w tym artykule kary wymierzanej na podstawie art. 9x ust. 3 u.c.p.g. uznać należy za celowe działanie, potwierdzające, że nieosiągnięcie przez przedsiębiorcę poziomu przygotowania do recyklingu w danym roku kalendarzowym prowadzi do konsekwencji w postaci nałożenia na ten podmiot kary pieniężnej bez możliwości jej miarkowania ze względu na takie okoliczności, jak stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasowa działalność podmiotu.
Nadmienić przyjdzie, że w latach 2019-2022 organ I instancji odstąpił wobec strony skarżącej od nałożenia kary pieniężnej i pouczył o konieczności podjęcia stosownych działań w tym zakresie. Tymczasem przesłanka wymierzenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomu odzysku i recyklingu została wprost określona w przepisach u.c.p.g. i jest nią obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna. Karę tę ponosi podmiot, który nie wykonał obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. Nie mają tu zatem znaczenia okoliczności dotyczące braku możliwości realizacji obowiązku, osiągnięcie przez gminę wymaganego poziomu odzysku, czy też wina przedsiębiorcy. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut związany z art. 14 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy, bowiem przepis ten odnosi się do kosztów gospodarowania odpadami, który może zostać nałożony bądź na ich wytwórcę, bądź na posiadacza nie będącego wytwórcą. Kara nałożona na stronę skarżącą jest natomiast sankcją za brak realizacji obowiązku nałożonego wyżej omówionymi przepisami u.c.p.g.
W ocenie Sądu, postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji powinno być przeprowadzone z poszanowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a.
Podkreślić trzeba, że obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla strony skarżącej. Zasada ta nie zwalnia z obowiązku przedstawienia takich dowodów, z których wywodzone są korzystne dla niej skutki.
W orzecznictwie NSA wyrażono pogląd, według którego: "W procedurze administracyjnej ciężar wykazania okoliczności istotnych dla sprawy spoczywa co do zasady na organie. Podważenie ustaleń organu wymaga jednak inicjatywy strony." (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1864/18).
Końcowo zaakcentować przyjdzie, w kontekście przywołanych przez stronę skarżących decyzji odstępujących od wymierzenia kar, że każda sprawa administracyjna pozostaje odrębna co do stwierdzonego stanu faktycznego oraz ocen i rozważań prawnych. Sprawy mogą wykazywać podobieństwa, być tożsame co do podmiotu i przedmiotu, jednak stwierdzić trzeba, że każdy aspekt postępowania administracyjnego podlega odrębnej ocenie i rozważeniu wobec całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Ocena taka może jednak przebiegać odmiennie choćby z uwagi na przepisy prawa materialnego i charakter ocenianego aktu, jak i zasady postępowania administracyjnego wyrażone w k.p.a.
Z tych przyczyn Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Z kolei, powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło