II SA/Gl 508/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. T. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy L.T. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych nie wskazując zarazem jakichkolwiek powodów, dla których wniosek ów miałby zostać uwzględniony. Z treści nadesłanego formularza wynika, że wnioskodawca wraz z córkami prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. W skład ich majątku wchodzi budynek mieszkalny (w budowie), udział (1/2) w prawie własności nieruchomości rolnej o pow. 8 ha oraz niesprecyzowana ilość akcji spółki [...] S.A. z siedzibą w R. Skarżący zaznaczył, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Jedynym źródłem jego utrzymania się jest czynsz uzyskiwany w kwocie 5500 zł miesięcznie. Pismem z dnia 24 października 2011 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do: - udokumentowania aktualnej wysokości uzyskiwanego przezeń dochodu, poprzez nadesłanie umowy najmu, z której czerpie dochody, - udokumentowanie wysokości dochodów przeznaczanych na utrzymanie się - opłat za energię elektryczną, dostawy wody, gazu, usługi telekomunikacyjne itp., - wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości w której zamieszkuje obecnie wraz z córkami (własność, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego) oraz jej powierzchni (w m2) tej nieruchomości. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 i w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504). Przenosząc wskazane wyżej spostrzeżenia na grunt niniejszej sprawy wskazać przyjdzie, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Przede wszystkim uwagę zwraca stosunkowo wysoki dochód jaki osiąga skarżący. Nie sposób bowiem przyjąć, że kwota 5.500 zł uniemożliwia poczynienie jakichkolwiek oszczędności, które pozwoliłyby na pokrycie kosztów postępowania. W tym kontekście podkreślić trzeba, że wnioskodawca nie wykazał jak wysokie są koszty miesięcznego utrzymania się jego rodziny a wobec tego nie można stwierdzić jaka część jego dochodu pochłaniają stałe, miesięczne wydatki. Tezie o trudnej sytuacji materialnej przeczy również fakt posiadania bliżej niesprecyzowanej ilości akcji spółki a także dysponowanie udziałem w prawie własności nieruchomości rolnej. Trudno zaakceptować tezę, że osoba dysponująca dochodem we wspomnianej wyżej wysokości oraz posiadająca opisane wyżej składniki majątku znajduje się w sytuacji materialnej, która uzasadniałby uwzględnienie złożonego wniosku. Co więcej, skarżący pomimo wyraźnego wezwania nie wykazał, że wspomniany dochód jest obciążony obowiązkiem świadczenia na rzecz jakichkolwiek osób trzecich, co ewentualnie wpływałoby na dokonaną ocenę. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 3 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.