II SA/Gl 522/16

WyrokWSA w Gliwicach2016-08-10

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Bonifacy Bronkowski, Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C i C+E, jeśli sąd orzekł zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyłączeniem tych kategorii?
Ratio decidendi
Organ administracji ma prawo odmówić zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C i C+E, nawet jeśli sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem tych kategorii. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, skutki zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego przez sąd rozciągają się na inne kategorie uprawnień, nawet te nieobjęte zakazem, w celu wykluczenia z ruchu drogowego osób zagrażających bezpieczeństwu.
Stan faktyczny
Starosta odmówił T. H. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C i C+E, powołując się na zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu. Sąd orzekł zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyłączeniem kategorii C i C+E. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. T. H. zaskarżył decyzję, zarzucając organom błędną wykładnię przepisów i rozszerzenie zakresu zakazu orzeczonego przez sąd.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] ([...]) odmówił T. H. prawa jazdy kategorii C, C+E. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu, wyrokiem z dnia [...]r. w sprawie [...] Sąd Rejonowy w Z. uznał stronę za winną popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 kodeksu karnego, polegającego na tym, że w dniu [...] r o godzinie [...] w miejscowości Z. na ul. [...] będąc w stanie nietrzeźwości ([...] mg/ dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu) kierował samochodem osobowym marki [...] o nr rejestracyjnym [...]. W punkcie II sentencji wyroku Sąd Rejonowy w Z. orzekł wobec strony środek karny w postaci zakazu na okres 3 lat prowadzenia pojazdów wszelkich pojazdów mechanicznych za wyjątkiem pojazdów, do których prowadzenia przewidziane są kategorie prawa jazdy C oraz C+E. W dniu [...] r. odpis prawomocnego wyroku z dnia [...] r. w sprawie [...] został doręczony do Starostwa Powiatowego w Z. Wnioskiem z dnia 22 stycznia 2016 r. T. H. wystąpił do Starostwa Powiatowego w Z. o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii C oraz C+E. Wniosek ten, na mocy wskazanej wyżej decyzji załatwiono odmownie, ze względu na postanowienia art. 12 ust. 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 155) ("u.k.p."). Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt. 2 u.k.p., prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania zakazu. Po myśli art. 12 ust. 2 pkt. 3 u.k.p., przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: B+E, Cl+E, C+E, Dl+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii Cl, C, Dl lub D. W odwołaniu z dnia 10 lutego 2016 r. pełnomocnik strony podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 12 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 12 ust 2 pkt.2 i art. 12 ust 2 pkt. 3 oraz art. 103 ust 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami poprzez ich błędną wykładnię. Ponadto zarzucił naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 42 § 1 -4 k.k. poprzez bezprawne i bezpodstawne rozszerzenie zakresu wymierzonego środka karnego i objęcie nim także uprawnień kat C oraz C+E, a także naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady zaufania do organów państwa. W odwołaniu pełnomocnik domagał się także dopuszczenia dowodu z dokumentu w postaci wyroku WSA w Gliwicach z dnia 18 grudnia 2015 r.. sygn. akt. I SA/GI 843/15. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzja z dnia [...] r. nr [...] utrzymało kwestionowane rozstrzygnięcie w całości w mocy, nie podzielając stanowiska wyrażonego w odwołaniu. W ocenie Kolegium, w sytuacji w której sąd powszechny orzekł o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie wszystkich kategorii oprócz kategorii C oraz C+E, zakaz ten obowiązuje również co do kategorii B. Wynika ta jednoznacznie z brzmienia art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p., w świetle których odwołujący nie może ubiegać się o wydanie, o zwrot zatrzymanego prawa jazdy jak też o przywrócenie uprawnienia w zakresie kategorii C oraz C+E. Przepis art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p. stanowi tym wprost i jednoznacznie odnośnie kategorii C, a przepis art. 12 ust. 2 pkt 3 odnośnie kategorii C+E. W przedmiotowej sprawie, zdaniem Kolegium, nie doszło do naruszenia art. 42 k.k. i art. 182 § 2 k.k.w. Sąd powszechny dokonał ukarania skarżącego na podstawie art. 42 k.k., zaś organ administracji jedynie odmówił zwrotu prawa jazdy na podstawie art. 12 ust 2 pkt 2 i 3 u.k.p. Odmowa zwrotu prawa jazdy jest faktycznie szersza, co do kategorii uprawnień, niż zakres orzeczonego środka karnego, natomiast nie jest karą administracyjną, ale dopuszczonym przez ustawodawcę dookreśleniem administracyjnych skutków środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż decyzja odmawiająca zwrotu dokumentu prawa jazdy na podstawie art. 12 ust. 2 u.k.p. konkretyzuje jedynie obowiązywanie zakazu prowadzenia pojazdów, uwzględniając regulacje ustawy o kierujących pojazdami. Decyzja taka nie modyfikuje środka karnego orzeczonego sądownie, a tym samym nie wkracza w kompetencje sądu karnego (wyroki z dnia 18 grudnia 2014 r., III SA/Wr 663/14; z dnia 11 sierpnia 2015 r., II SA/Ol 633/15; z dnia 1 września 2015 r., II SA/Bd 436/15). W skardze z dnia 18 kwietnia 2016 r. pełnomocnik T. H. podnosi zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego. Jeśli chodzi o naruszenia prawa materialnego wskazuje na: 1/ art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 i art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że prawo jazdy kat. C oraz C+E nie może być zwrócone T. H., w związku z orzeczonym zakazem kierowania wszelkich pojazdów mechanicznych za wyjątkiem pojazdów dla których prowadzenia przewidziane są kategorie prawa jazdy C oraz C+E na okres lat 3 (trzech), podczas gdy z zakresu orzeczonego środka karnego Sąd wyraźnie wyłączył uprawnienia tych kategorii, wobec czego skarżący ubiegał się o zwrot dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie, w jakim uprawnienia te nie zostały mu zatrzymane czy też cofnięte; 2/ art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że prawo jazdy kat. C oraz C+E nie może zostać zwrócone mimo tego, iż zgodnie z ww. przepisem cofnięcie uprawnienia do kierowani pojazdami możliwe jest jedynie w zakresie objętym wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] r., (sygn. akt: [...]), tj. w zakresie wszelkich pojazdów z wyjątkiem pojazdów do których prowadzenia przewidziane kategorie prawa jazdy C oraz C+E; Naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie odnoszą się do: 1/ art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w zw. z art. 6 k.p.a., w zw. z art. 42 § 1 4 k.k., w zw. z art. 182 § 2 k.k.w. poprzez bezprawne działanie organów administracji publicznej i bezpodstawne rozszerzenie zakresu wymierzonego przez Sąd środka karnego związane z odmową zwrotu prawa jazdy kategorii C oraz C+E, podczas gdy kategorie te zostały przez Sąd wyraźnie wyłączone z zakresu orzeczonego środka karnego; 2/ art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że orzeczenie przez Sąd Rejonowy w Z. w dniu [...] r., w sprawie o sygn. akt [...] środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazd mechanicznych, za wyjątkiem pojazdów dla których prowadzenia przewidziane kategorie prawa jazdy C oraz C+E na okres lat 3 skutkuje niemożliwością zwrotu prawa jazdy kategorii C oraz C+E, podczas gdy uprawnienia te nie zostały nigdy zatrzymane czy też cofnięte, a tym samym brak jest przesłanek uniemożliwiających zwrot; 3/ art. 8 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady zaufania do organów państwa, polegające na tym, że mimo treści wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] r., w sprawie o sygn. akt: [...] i obowiązujących przepisów organ uniemożliwia skarżącemu korzystanie z uprawnień zachowanych na mocy ww. wyroku, poprzez odmowę zwrotu prawa jazdy kat. C oraz C+E. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik stwierdza, iż Sąd ma prawo dowolnego kształtowania zakresu zakazu prowadzenia pojazdów. Skoro w przedmiotowej sprawie orzekł o wyraźnym wyłączeniu z tegoż zakresu prawa jazdy kategorii C oraz C+E, to jego celem nie było pozbawienie skarżącego możliwości kierowania pojazdami, dla których prowadzenia przewidziane są właśnie te kategorie uprawnień. Inaczej Sąd orzekłby bowiem wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, bez wyjątku. Decyzja o odmowie zwrotu skarżącemu prawa jazdy kategorii C oraz C+E czyni więc przedmiotowe orzeczenie iluzorycznym, gdyż niezależnie od jego treści, a tym samym zakresu orzeczonego w nim środka karnego, surowsza dolegliwość jest tutaj niejako automatycznie wprowadzana przez ustawodawcę. Nie do zaakceptowania jest tym tym samym rozumowanie przyjęte i wyrażone przez SKO poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, jakoby odmowa zwrotu prawa jazdy w zakresie szerszym, co do kategorii uprawnień, niż zakres orzeczonego w wyroku środka karnego, była jedynie dopuszczonym przez ustawodawcę dookreśleniem administracyjnych skutków orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i nie modyfikowała zastosowanego środka karnego. Organ administracji nie może rozszerzać orzeczonego przez sąd powszechny zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na uprawnienia wyłączone z zakresu tegoż zakazu prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego. Na rzecz tego stanowiska pełnomocnik przywołuje wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 grudnia 2015 r sygn. akt: II SA/Gl 843/15 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 czerwca 2014r., sygn. akt: II SA/Bd 401/14. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W konsekwencji wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem zwrot zatrzymanego prawa jazdy organy obu instancji, w drodze decyzji wydanych w oparciu o przepis art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 155 z późn. zm., dalej: u.k.p.), odmówiły wnioskodawcy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C i C+E. Zostało to zakwestionowane przez skarżącego, który zarzucił organom nieuprawnione rozszerzenie zakazu orzeczonego przez sąd powszechny na uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie nie objętym zakazem. Oceniając zatem legalność zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C,CE należy w pierwszej kolejności wskazać, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów stanowiły przepisy art. 12 ust. 2 i 3 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Zgodnie z powołanymi przepisami, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu (art. 12 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy). Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A; 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D (art. 12 ust. 2 ustawy). Przepis art. 12 ust. 2 u.k.p., co nie budzi wątpliwości, odnosi się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, lecz także do osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy danej kategorii. Wcześniej, tj. przed zmianą dokonaną na mocy art. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014 r., poz. 970 ze zm.) art. 12 ust. 2 ten stanowił jedynie, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy, nie określając wprost, że należy go stosować także względem osoby ubiegającej się o jego zwrot. Podkreślić należy, że przepis art. 12 ust. 2 powołanej ustawy w znowelizowanym brzmieniu znajduje zastosowanie jedynie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy (art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami). Ustawa weszła w życie w dniu 24 sierpnia 2014 r., zaś ww. przepis art. 12 ust. 2 ustawy wszedł w życie w dniu 25 października 2014 r. (art. 15 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami). Nie ulega wątpliwości, że w stosunku do skarżącego znowelizowane przepisy mają zastosowanie, bowiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych przez skarżącego został orzeczony po tej dacie, jako że prawomocny wyrok w tym przedmiocie zapadł w dniu [...] r. Na podstawie zatem stanu prawnego, obowiązującego po dokonaniu zmiany treści przepisów art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.k.p. należało ocenić żądanie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Ustawa o kierujących pojazdami rozróżnia osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy (nie posiadające uprawnień do kierowania pojazdami), od osób, które takie uprawnienia do kierowania pojazdami posiadają i które wnoszą jedynie o zwrot dokumentu prawa jazdy. Do tej ostatniej kategorii należy skarżący, posiadający uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii C,CE, dlatego też wystąpił on z wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w zakresie wskazanych kategorii. W art. 12 ust. 1 u.k.p. wskazane zostały okoliczności, których wystąpienie uniemożliwia wydanie prawa jazdy. Jedną z takich okoliczności stanowi wymieniony w pkt 2 tego przepisu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu, w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z mocy regulacji art. 12 ust. 2 u.k.p., okoliczność wyłączająca możliwość wydania prawa jazdy określona w pkt 2 art. 12 ust. 1, odnosi się także do innych kategorii uprawnień w zakresie prawa jazdy, niż objętych orzeczonym zakazem. Jak podkreślono powyżej, przed nowelizacją art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami stanowił tylko o osobach ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii. Wówczas na tle takiego brzmienia przepisu art. 12 ust. 2, sporna w orzecznictwie sądów administracyjnych stała się kwestia, czy art. 12 ust. 1 pkt 2 ma zastosowanie wyłącznie do tych osób, które po raz pierwszy ubiegają się o wydanie prawa jazdy, czy też należy go stosować również do osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami, które nabyły jeszcze przed orzeczeniem sądu karnego, a które zostały następnie cofnięte czy zatrzymane. Dominujący w orzecznictwie sądów administracyjnych był w owym czasie pierwszy z wymienionych poglądów. W dniu 25 października 2014 r. nastąpiła jednak zasadnicza zmiana stanu prawnego w tym zakresie, gdyż ustawowa wprost wskazał w art. 12 ust. 2 u.k.p., że przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 ust. 1 stosuje się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, lecz także do osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, jak też o przywrócenie uprawienia danej kategorii. Tym samym więc w znowelizowanym stanie prawnym, z wyraźnej woli ustawodawcy, skutki zdarzenia prawnego jakim jest prawomocny wyrok zakazujący prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie określonej kategorii, zostały rozciągnięte na inne uprawnienia do prowadzania pojazdów, zarówno względem osób ubiegających się o prawo jazdy tej innej kategorii, jaki i dysponującym już takim prawem jazdy. Do powyższego wniosku prowadzą nie tylko dyrektywy wykładni językowej, ale także i celowościowej. Zarówno bowiem literalna treść przepisu art. 12 ust. 2 uk.p., jak i ratio legis tej regulacji oraz wyraźna wola prawodawcy zmiany jej treść (w określony sposób interpretowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych), nakazują zdaniem Sądu, rozumieć ten przepis w ten sposób, iż odnosi się on także względem osób, którym zatrzymano prawo jazdy lub cofnięto uprawnienie w zakresie prawa jazd kategorii nie objętej orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych. Rozróżnienie w akcie prawnym instytucji wydania prawa jazdy, zwrotu prawa jazdy i przywrócenia uprawnień w zakresie prawa jazdy, fakt wyraźnego dodania do treści analizowanego przepisu tych dwóch ostatnich instytucji prawnych, nie pozwalają na wyłączenie którejś z nich z konsekwencji objętych przepisem art. 12 u.k.p. Nie ulega wątpliwości, że celem ustawodawcy w ramach przyjętych rozwiązań prawnych było niedopuszczanie do ruchu drogowego osób, które w sposób znaczący zagroziły bezpieczeństwu w komunikacji. Taką osobą jest osoba prowadząca pojazd w stanie nietrzeźwości. Nie sposób przyjąć, aby osoba ta, mając orzeczony sądownie zakaz prowadzenia pojazdów określonej kategorii, mogła w okresie obowiązania zakazu wciąż korzystać z innych uprawnień do prowadzenia pojazdów i nadal stwarzać (niekiedy wręcz większe) zagrożenie w ruchu przez prowadzenie innych pojazdów w stanie nietrzeźwości. Wobec tego okoliczność, że przed wyrokiem sądu karnego skarżący legitymował się prawem jazdy obejmującym kategorię BE,C,CE,D,DE, a Sąd Rejonowy prawomocnym wyrokiem odebrał mu je tylko częściowo, tzn. zakazał prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym z wyłączeniem kategorii C i C+E nie oznacza, że w trakcie obowiązywania tego zakazu, skarżący może prowadzić pojazdy mechaniczne objęte tymi kategoriami i że może żądać zwrotu dokumentu potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie tych kategorii. Tego bowiem wyraźnie zakazał ustawodawca przepisem art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, obligując organ administracyjny do niezwracania w takim wypadku zatrzymanego dokumentu. Adresatem tego przepisu jest organ administracyjny, a nie sąd karny, w związku z czym po pierwsze sąd karny nie musiał w wyroku orzekać względem skarżącego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii C,CE, bowiem i tak z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p. wstrzymana została możliwość ich wykonywania w czasie trwania zakazu sądowego orzeczonego co do pojazdów objętych kategoriami B,BE,D,DE, a po drugie rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w sytuacji objętej hipotezą art. 12 ust. 2 w zw. z ust. 1 u.k.p. należy do zakresu kompetencji organu administracyjnego i to nie objętych uznaniem administracyjnym, lecz obligujących organ do określonego postępowania w sytuacji określonej w tym przepisie. W przypadku regulacji wyrażonej w art. 12 ust. 2 w zw. z ust. 1 u.k.p., istotne znaczenie ma sama okoliczność zatrzymania prawa jazdy w związku z danym zdarzeniem, co oznacza, że nie istnieje wymóg orzeczenia przez sąd karny zakazu prowadzania pojazdów w zakresie wszystkich kategorii objętych zatrzymanym prawem jazdy, aby uniemożliwione zostało wykonywanie na czas trwania orzeczonego zakazu sądowego uprawnień w zakresie kategorii prawa jazdy nie objętych zakazem, a posiadanych przez kierowcę. Celem bowiem unormowań art. 12 ust. 2 u.k.p. jest wykluczenie z ruch drogowego kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości, a cel ten realizuje przyjęte w tym przepisie rozwiązanie o rozszerzeniu skutków orzeczonego wyrokiem sądu karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, na kategorie prawa jazdy nie objęte zakazem, w okresie obowiązywania zakazu. W tym stanie rzeczy, należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy prawidłowo, bo zgodnie z dyspozycją art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z ust. 1 u.k.p., nie uwzględniły wniosku skarżącego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. W związku z tym, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku i oddalić skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło