II SA/Gl 534/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), po rozpoznaniu w dniu 2 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r. nr [...] p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. 1 Zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez skarżącą W. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r. nr [...]. Powołaną decyzją organ pierwszej instancji nakazał skarżącej jako właścicielce lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w S. usunięcie zagrożenia, które powodują drzwi wejściowe tegoż lokalu, otwierające się na korytarz i zastawiające wyjście z lokalu nr [...], poprzez demontaż tych drzwi w terminie do 29 lutego 2016 r. Skarżąca w załączeniu skargi wystąpiła o wstrzymanie wykonania ww. rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Argumentując powyższe wnioskodawczyni poniosła, że jest osobą starszą a sporne drzwi mają zapewnić jej bezpieczeństwo. W jej ocenie nie powodują one jakiegokolwiek zagrożenia, skoro są otwierane kilka razy dziennie. Jednocześnie zaznaczyła, że co do zasady opuszcza mieszkanie rano i wraca wczesnym popołudniem, później jedynie sporadycznie wychodzi z domu. Nadto wskazała, że drugie drzwi chronią jej mieszkanie przed utratą ciepła, co w zestawieniu z jej niewielką emeryturą i kosztami ogrzewania jest dość istotne. Podkreśliła również, że budynek w którym zamieszkuje wybudowany został w latach 70 ubiegłego wieku, przy czym sąsiedzi także posiadają drzwi otwierane na klatkę schodową. Organ odwoławczy ustosunkowując się w odpowiedzi na skargę do przedmiotowego wniosku o wstrzymanie wykonania wskazał, że dotyczy on decyzji organu pierwszej instancji, która nie była przedmiotem postępowania odwoławczego z racji uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Organ zwrócił uwagę, że skarżąca będzie mogła wystąpić o wstrzymanie egzekucji bądź czynności egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając wniosek, zważył: W świetle art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przy czym chodzi tu o szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Zaznaczenia wymaga, że przedmiotem wstrzymania na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą być także akty wydane lub podjęte w postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Oznacza to, że instytucja ochrony tymczasowej może mieć zastosowanie nie tylko do zaskarżonego aktu, ale także do innych aktów podjętych w postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, tj. dotyczących postępowań przed organami pierwszej jak i drugiej instancji oraz postępowań podejmowanych w ramach trybów nadzwyczajnych. W rozpatrywanej sprawie skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji pierwszoinstancyjnej nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych. Natomiast przedmiotem skargi jest postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołana od ww. decyzji. W ocenie Sądu, skoro zaskarżone postanowienie dotyczy kwestii proceduralnych – uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zaś objęta wnioskiem o wstrzymanie decyzja odnosi się do kwestii materialnoprawnych – obowiązku wykonania robót budowlanych, uznać należy, że są to dwie odrębne sprawy administracyjne. Nie zachodzi w takiej sytuacji tożsamość przedmiotowa spraw, dlatego też decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji nie można uznać za akt, wydany w granicach tej samej sprawy, co będące przedmiotem złożonej skargi postanowienie organu drugiej instancji w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jakkolwiek nie budzi wątpliwości, że wskazane sprawy pozostają w związku chronologicznym i podmiotowym, ale ze względu na odrębność zakresów przedmiotowych nie można uznać, iż tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym. W związku z powyższym, należy stwierdzić, że w sprawie ze skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie jest możliwe wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r. nr [...], gdyż akt ten znajduje się poza granicami niniejszej sprawy w ujęciu materialnym. Strona żąda bowiem wstrzymania wykonania aktu, który nie został obecnie zaskarżony, a jego zgodność z prawem nie będzie przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w niniejszym postępowaniu. Stanowisko to znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2016 r. sygn. akt I FZ 161/16, z dnia 6 października 2015 r. sygn. akt II OZ 932/15, z dnia 19 maja 2015 r. sygn. akt II OZ 441/15, z dnia 17 lipca 2013 r. sygn. akt II OZ 594/13, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjęcie bowiem koncepcji dopuszczalności zbadania przez sąd administracyjny zarzutów strony skarżącej dotyczących decyzji organu pierwszej instancji, rozstrzygającej sprawę "materialną", byłoby w istocie równoznaczne z zaakceptowaniem obejścia rygorów prawnych wynikających z art. 52 p.p.s.a. statuujących konieczność wyczerpania toku instancji przed wniesieniem skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 2602/12). Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie przywołanego wyżej art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Na marginesie dodać wypada, że także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w ocenie Sądu podlegałby oddaleniu. Instytucja wstrzymania wykonania może bowiem dotyczyć tylko takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania, tj. nakazują stronie wykonanie nałożonego na nią obowiązku lub dokonanie określonej czynności podlegającej wyegzekwowaniu w trybie postępowania egzekucyjnego. Będą to więc akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów. Skutków takich nie wywołuje natomiast postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. ----------------------- 3