II SA/Gl 54/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-05-14

Skład orzekający: sędzia NSA Bonifacy Bronkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne, jeśli poprzedni wniosek został prawomocnie oddalony, i jakie warunki muszą zostać spełnione, aby taki wniosek został uwzględniony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne, nawet po prawomocnym oddaleniu poprzedniego wniosku, pod warunkiem wykazania istotnej zmiany sytuacji majątkowej lub rodzinnej strony. Ponieważ skarżący nie wykazał takiej zmiany ani nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego sytuację, wniosek o zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy został oddalony.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wniosek ten dotyczył sprawy o karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie oddalony postanowieniem NSA. Skarżący oświadczył, że jego sytuacja majątkowa nie uległa zmianie i nie przynosi dochodów z posiadanych udziałów w spółkach.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 1033/11, odmawiającego przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w kwestii wniosku skarżącego o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 1033/11 odmawiającego przyznania prawa pomocy p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 1033/11 odmawiającego przyznania prawa pomocy Pismem z dnia [...] r. skarżący J. B. reprezentowany przez pełnomocnika w osobie ojca A. B. wystąpił po raz kolejny z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Na wezwanie Sądu wniosek ten został złożony na druku urzędowego formularza PPF. Z treści formularza wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką, która otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżący posiada udziały w dwóch spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością w łącznej wysokości 75 %, które jak twierdzi skarżący nie przynoszą mu żadnego dochodu. Nadto oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Strona wskazała, że w ostatnich latach sprzedała wszystkie dające się spieniężyć przedmioty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że jak wynika z akt niniejszej sprawy postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy toczyło się dwukrotnie. Ostatecznie postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2011 r. sygn. akt II GZ 505/11 oddalono zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 1033/11 odmawiające przyznania prawa pomocy. Należy przy tym zauważyć, że mimo dominującego w doktrynie i orzecznictwie poglądu, iż prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy nie ma powagi rzeczy osądzonej (por. M. Bogusz, Powaga rzeczy osądzonej w nowym postępowaniu sądowoadministracyjnym, PiP 2004, z. 6, s. 87) i strona ma prawo złożyć ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy, nawet jeżeli jej poprzedni wniosek został załatwiony negatywnie, to jednak pewne ustalenia muszą być dla sądu wiążące. Sąd nie ma wprawdzie podstaw do odrzucenia takiego wniosku jako niedopuszczalnego, ale przyznanie prawa pomocy na podstawie ponownie złożonego wniosku będzie możliwe, jeżeli zmieniła się sytuacja majątkowa lub rodzinna strony i w nowym stanie faktycznym spełnione będą przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.). Stanowi o tym art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane w skutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zdaniem Sądu taka zmiana nie została przez skarżącego wykazana. Dokonując oceny okoliczności podnoszonych przez skarżącego w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu, stwierdzić trzeba, że sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego nie zmieniła się w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 1033/11 odmawiającego przyznania prawa pomocy. Treść ponownie złożonego wniosku o przyznanie praw pomocy nie odbiega od treści złożonych poprzednio wniosków. Nie przedstawiono przy tym jakichkolwiek dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego. W związku z powyższym, skoro zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, iż rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zawsze zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżący nie udowodnił zmiany swojej sytuacji rodzinnej i finansowej, a przez to nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie jej prawa pomocy. Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie art. 165 p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło