II SA/Gl 542/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-10-24
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać oddalony z powodu uchylania się strony od udokumentowania swojej sytuacji majątkowej?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może zostać przyznane osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, który musi przedstawić odpowiednie informacje o swojej sytuacji majątkowej. Uchylanie się od udzielenia takich informacji lub brak odpowiedzi na wezwania sądu uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący L. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym odprowadzania wód opadowych, w tym o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Wnioskodawca podał informacje o swoim majątku i sytuacji osobistej, ale nie udokumentował wysokości dochodów ani miesięcznych wydatków. Pomimo wezwania sądu do uzupełnienia tych informacji, nie odpowiedział na nie.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 24 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie odprowadzania wód opadowych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy L. J. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego urzędu. W treści wniosku skarżący podał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. W skład jego majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. 100 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 1,63 ha. Skarżący zadeklarował, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych jak również przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Wnioskodawca wskazał, że jest zatrudniony w [...], natomiast nie podał wysokości dochodów, z których czerpie środki na utrzymanie się. W druku formularza wnioskodawca zaznaczył również, że nie ma wykształcenia prawniczego oraz, że jego obecny stan zdrowia ciągle się pogarsza.
Pismem z dnia 26 września 2011 r. referendarz sądowy zobowiązał stronę do udokumentowania wysokości dochodów, podania przeciętnej, miesięcznej wysokości wydatków przeznaczonych na utrzymanie się oraz sposobu zagospodarowania nieruchomości rolnej, o której wnioskodawca wspomina w druku formularza.
Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przede wszystkim zauważyć trzeba, że skarżący uchylił się od jednoznacznej odpowiedzi na wysokości uzyskiwanych dochodów oraz poziomu stałych wydatków, co w zasadzie wyklucza jakąkolwiek ocenę jego stanu majątkowego.
Możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 i w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504). W rozpoznawanej sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że stan majątkowy L. J. uzasadnia przychylenie się do złożonego przezeń wniosku, gdyż skarżący uchylił się od wyjaśnień w tym zakresie.
Mając na względzie powyższe, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło