II SA/Gl 574/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi D.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Wskutek wniosku K. F., decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą z up. Prezydenta Miasta B. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), orzeczono o wymeldowaniu D. C. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że D. C. nie przebywa i nie zamieszkuje w miejscu zameldowania ze względu na odbywanie kary [...] lat pozbawienia wolności, której koniec przypada [...]r. Jego zatrzymanie nastąpiło w miejscu zamieszkiwania w dniu [...]r. Zdaniem organu I instancji, aczkolwiek w takich okolicznościach sprawy opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego, to jednak [...] – letni okres odbywania kary pozbawienia wolności jest tożsamy z trwałym jego opuszczeniem, bowiem w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego, nienazwanie przez ustawodawcę pobytu w zakładzie karnym pobytem stałym, nie ma znaczenia dla wymeldowania w przypadku długoterminowych kar ( wyroki NSA z dnia 18 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1396/08 i z dnia 26 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1251/06 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 lutego 2010 r. sygn. akt III SA/Gd 521/09). Nadto, organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 9 ust. 2b cyt. ustawy zameldowanie jest jedynie czynnością rejestracyjną, zaś decyzja o wymeldowaniu nie pozbawia praw do lokalu, wynikającego ze współnajmu. Stąd też wobec spełnienia przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy, organ administracji orzekł o wymeldowaniu D. C. z dotychczasowego miejsca pobytu. W odwołaniu od decyzji D. C. podniósł, że nie zgadza się na wymeldowanie w sytuacji niezapewnienia mu lokalu zastępczego po opuszczeniu zakładu karnego, co może nastąpić też w związku z udzieleniem mu przepustki, warunkowego przedterminowego zwolnienia i wznowienia procesu, w którym padł ofiarą przestępstwa. Aczkolwiek odwołujący się zaznaczył, że nie wyobraża sobie wspólnego zamieszkiwania z byłą żoną i jej nową rodziną, to jednak domagał się zapewnienia, że prawo współnajmu lokalu oznacza możliwość natychmiastowego w nim zamieszkania. Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. Wojewody [...], orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji jako zgodnej z prawem. Zdaniem organu odwoławczego, podniesione w odwołaniu kwestie nie mają bowiem znaczenia w sprawie meldunkowej. Orzekając o wymeldowaniu, organ administracji nie przesądza o prawie do lokalu, ani tym bardziej nie jest zobowiązany do zapewnienia osobie wymeldowanej lokalu zastępczego ( wyrok WSA z dnia 14 stycznia 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 457/09). Zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w świetle ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz..U. nr 71, poz. 733), należy zaś do zadań własnych gminy. Organ II instancji wyjaśnił też, że w razie powrotu do spornego lokalu po opuszczeniu zakładu karnego, możliwe będzie ponowne zameldowanie się w nim. Stąd też podzielając pogląd organu I instancji co do spełnienia przesłanek do wymeldowania z pobytu stałego w związku z faktem skazania na karę [...] lat pozbawienia wolności, co oznacza trwałe opuszczenie miejsca dotychczasowego pobytu, odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego, błędnie zatytułowanej zażaleniem, D. C. zwrócił się o udzielenie "prawnie wiążącego zapewnienia, że po opuszczeniu zakładu karnego otrzyma inne mieszkanie o zbliżonym standardzie w rozsądnym terminie". Skarżący podtrzymał stanowisko co do niemożliwości powrotu do 3 – pokojowego lokalu, zajmowanego obecnie przez byłą żonę i jej nową rodzinę i podał, że nie jest w stanie zapewnić sobie mieszkania ze względu na sytuację majątkową. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku. Sąd administracyjny władny jest jedynie do oceny legalności ( zgodności z prawem ) decyzji organów administracji, zaś do jego kompetencji nie należy rozstrzyganie sporów cywilnoprawnych na tle umowy najmu, ani też orzekanie o prawie do lokalu zastępczego, czy socjalnego. W tym względzie organ odwoławczy w motywach zaskarżonej decyzji udzielił już skarżącemu wyjaśnień co do trybu ubiegania się o zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Prawidłowo też wskazały organy obydwu instancji, że ewidencja ludności ma charakter porządkowy. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01/OTK-A 2002/3/34), ewidencja ludności polega wyłącznie na rejestracji danych o miejscu pobytu. Obowiązek meldunkowy służy zaś prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkiwania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Ewidencja ludności służy także ochronie interesów samych zainteresowanych oraz ochronie praw osób trzecich. Oznacza to, że obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony prozaiku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki. Mając na uwadze stanowisko TK, podzielić należy pogląd organów obydwu instancji, iż w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z uwagi na fakt jego aresztowania w dniu [...]r., a następnie skazania na karę [...] lat pozbawienia wolności. Jest poza sporem, że skarżący od chwili zatrzymania przez organy Policji, nie przebywa pod adresem stałego zameldowania. Z mocy art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o ewidencji ludności ..., powołanej przez organy obydwu instancji, pobyt w zakładzie karnym niezależnie od długości kary, uzasadnia zawsze zameldowanie w tym zakładzie na pobyt czasowy. Jednak wymiar kary pozbawienia wolności, orzeczony prawomocnym wyrokiem, ma istotne znaczenie dla oceny, czy opuszczenie miejsca dotychczasowego zameldowania na pobyt stały, ma charakter trwały. Pobytem stałym w rozumieniu ustawy jest bowiem zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania ( art. 6 ust. 1 ustawy ). Tymczasem osoba skazana prawomocnym wyrokiem na długoletnią karę nie może spełnić tej przesłanki. Sam zamiar powrotu do poprzedniego lokalu należy w takiej sytuacji uznać za hipotetyczny. Zatem utrzymywanie zameldowania na pobyt stały w takiej sytuacji przeczy funkcji, jaką winna pełnić ewidencja ludności. Co więcej, w niniejszej sprawie skarżący już w toku postępowania administracyjnego deklarował, że nie zamierza powrócić do poprzedniego mieszkania, zajmowanego przez byłą żonę i jej nową rodzinę. Oczywiste jest więc, że skarżący nie zamierza przebywać w miejscu stałego zameldowania. Taki stan rzeczy obligował go do dopełnienia obowiązku wymeldowania, a skoro czynności tej nie dopełnił, bądź nie mógł dopełnić z uwagi na pozbawienie wolności, organ administracji zobligowany był do wydania decyzji o wymeldowaniu w trybie art. 15 ust. 2 ustawy. Przepis ten stanowi zaś jedynie o wymeldowaniu i w żadnym wypadku nie stwarza podstawy prawnej do równoczesnego orzeczenia o zapewnieniu innego lokalu mieszkalnego. Stąd też zaskarżona decyzja o wymeldowaniu nie narusza prawa materialnego, a w toku postępowania organy administracji umożliwiły skarżącemu udzielenie wyjaśnień i zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym, zapewniając mu w ten sposób gwarancje procesowe. Okoliczności faktyczne sprawy są zaś bezsporne. Wreszcie, nieistotna jest teoretyczna możliwość wcześniejszego opuszczenia zakładu karnego przez skarżącego. Są to bowiem zdarzenia przyszłe i niepewne, zaś kontrola sądowa sprawowana jest na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty orzekania przez organy administracji. Z tych wszystkich względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). su.