II SA/Gl 581/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-11-15
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Bonifacy Bronkowski, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencji gruntów może dokonać zmiany numeracji i granic działek ewidencyjnych na podstawie twierdzeń o błędnej numeracji, gdy brak jest prawomocnych orzeczeń sądowych lub innych dokumentów upoważniających do takiej zmiany?Ratio decidendi
Organ ewidencji gruntów jest związany prawomocnymi orzeczeniami sądowymi oraz dokumentacją geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Brak jest podstaw do zmiany numeracji i granic działek ewidencyjnych na podstawie twierdzeń o błędnej numeracji, jeśli nie towarzyszą temu stosowne dokumenty prawne lub akty prawomocne. Organ nie ma kompetencji do rozstrzygania sporów cywilnych dotyczących własności działek.Stan faktyczny
K. M. i S. W. wnioskowały o skorygowanie błędu numeracji i granic działek ewidencyjnych w obrębie P., powołując się na postanowienie sądu o zasiedzeniu działki nr 2. Organ pierwszej instancji oraz organ odwoławczy odmówiły dokonania zmian, wskazując na brak podstaw prawnych i dokumentacji geodezyjnej potwierdzającej błędną numerację. Skarżące podnosiły, że użytkowanie działek nie odpowiada ewidencji i że doszło do błędów przy zasiedzeniu, jednak nie przedstawiły dokumentów potwierdzających swoje twierdzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2010 r. sprawy ze skargi K. M. oraz S. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
We wniosku z dnia [...] uzupełnionym następnie pismem z dnia [...]r. K. M. i S. W. wystąpiły do Starostwa Powiatowego w [...] o skorygowanie błędu na mapie ewidencyjnej obrębu P. w zakresie numerów oraz przebiegu granic sąsiadujących ze sobą działek nr [1] i nr [2] (k.m.2 ) Podały, że numery te i przebieg granicy działek zostały bezpodstawnie zmienione. Na dowód tego dołączyły do wniosku postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] r. Sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia przez J. N. przez zasiedzenie prawa własności działki nr [2] przedstawionej na planie sporządzonym przez inż. W. G., a wpisanym do ewidencji składnicy geodezyjnej PPRN we W. dnia [...] r. za nr [...].
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Starosta [...] odmówił dokonania żądanej korekty numeracji działek na mapie ewidencyjnej przez wpisanie numeru działki [2] w miejsce dotychczasowego numeru [1], a numeru [1] w miejsce dotychczasowego numeru [2], zgodnie z faktycznym użytkowaniem tych działek stojąc na stanowisku, że oznaczenie w ewidencji numerów oraz granic działek jest zgodne ze stanem prawnym wynikającym z prowadzonych dla tych działek ksiąg wieczystych ( nr KW [...] dla działki nr [2] i nr kw [...] dla działek [1] i [3]). Decyzja ta została utrzymana następnie w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. ( zwanego dalej [...]WINGiK lub organem odwoławczym ) nr [...] z dnia [...]r.
W następstwie wniesionej od tej decyzji przez K. M. i S. W. skargi do sądu administracyjnego została ona uchylona razem z poprzedzającą ją decyzją Starosty C. zęstochowskiego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/GL 769/07. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że decyzje te zapadły z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania. Zdaniem Sądu zebrany dotychczas w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne wykluczenie pomyłki w numeracji objętych postępowaniem działek. W tym względzie za istotne uznał Sąd odniesienie się do powierzchni tych działek. Różnica w powierzchni mogłaby bowiem potwierdzić fakt pomyłki w ich numeracji (gdyby działka nr [1] była większa od działki nr [2]). W tym celu należało zdaniem Sądu dokonać pomiaru działek. Należało też przeanalizować procedurę zakładania ewidencji na terenie na którym działki są położone oraz ustalić kiedy działki zostały wyodrębnione i jaka była ich numeracja.
W toku ponownego rozpoznania sprawy, podczas przeprowadzonych w dniu [...]r. oględzin, strony zgodnie wskazały, że skarżące użytkują w rzeczywistości działkę oznaczoną w ewidencji i na mapach nr [1] o pow. 9 arów, zaś uczestniczka postępowania działkę oznaczoną nr [2] o pow. 11 arów, czyli inaczej niż to wynika w tym przedmiocie z ewidencji oraz z ksiąg wieczystych. Dopuścił też Starosta [...] dowód z pomiaru działki użytkowanej przez skarżące zgodnie z którym jej powierzchnia wraz z przylegającym do niej odcinkiem działki drogowej wynosi [4] m2.
Orzekając trzeci raz Starosta [...] decyzją z dnia [...]r. nr [...] odmówił dokonania wzajemnej zamiany numeracji działek ewidencyjnych [1] i [2] na mapie ewidencji gruntów obrębu P., gmina L., powiat [...] oraz dokonania w terenie korekty granic pomiędzy nimi. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 7d pkt 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne ( Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm., zwanej dalej ustawą lub Prawem Geodezyjnym i Kartograficznym) oraz § 46 ust. 2 i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38 poz. 454, zwanego dalej rozporządzeniem). W uzasadnieniu decyzji po opisaniu przeprowadzonego w sprawie postępowania stwierdził, że ewidencja gruntów obrębu P. zakładana była w latach [...] na podstawie dekretu z dnia [...] r. o ewidencji gruntów i budynków ( operat pomiarowy nr 512 342 132). Przy jej zakładaniu zastosowano metodę fotogrametryczną, co oznacza, że zdjęcia lotnicze przetworzone zostały do postaci mapy kreskowej, tzw. fotomapy w skali 1 : 5000. Na bazie takiej mapy ustalony był stan posiadania. Jeśli był inny niż stan wykazany na wcześniejszych mapach obszaru scalenia w skali
1 : 4000 założonych w 1936 roku i w rejestrze po scaleniu geodeta przeprowadzał pomiar nowych działek, dokumentując ich zasięg oraz przebieg granic na tzw. zarysach pomiarowych ( szkic pomiarowy sporządzony na odbitce mapy ewidencyjnej ). Ustalenie stanu posiadania w terenie następowało w takich przypadkach na wniosek właściciela ( użytkownika ), który zgłaszał do organu prowadzącego prace związane z założeniem ewidencji lub bezpośrednio do wykonawcy tych prac, że zaistniało inne użytkowanie niż zatwierdzone scaleniem. Gdyby takich zgłoszeń nie było, ani organ ani geodeta nie mieliby m.in. wiedzy, że jakaś rodzina dokonała nieformalnego podziału gospodarstwa. Ponieważ ewidencja gruntów zakładana była do celów fiskalnych, każde takie zgłoszenie było uwzględniane i dokonywany był pomiar nowych granic wg wskazań stron czy jednej ze strony – była to konieczność wynikająca z opodatkowania właściwych osób. Po ustaleniu stanu posiadania następowało jego okazanie właścicielom nieruchomości: na mapach oraz w wykazach gruntów, które były załącznikiem do protokołu z okazania. Kolejnym etapem założenie ewidencji było uwzględnienie wyników gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Po raz kolejny właściciele mieli możliwość zapoznania się z numerami działek wchodzących w skład ich gospodarstw, z powierzchniami działek oraz użytków w poszczególnych klasach bonitacyjnych. Na każdym etapie postępowania można było składać zastrzeżenia do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej. Tak założona ewidencja stała się podstawą do działań prawnych i faktycznych.
Dalej Starosta stwierdził, że przy zakładaniu ewidencji gruntów we wsi P. dawna działka nr [5] o pow. 0,2819 ha ( dane ze scalenia ) zamierzona została jako trzy odrębne działki, przedstawione wówczas na mapach w następującej kolejności, licząc od strony zachodniej, tj. od strony działki [6] : [3], [2], [1]. Taka kolejność przedstawiona była i nadal jest we wszystkich opracowaniach kartograficznych obrębu P. i taka też przedstawiona została w [...] r. do sprawy sądowej o zasiedzenie, w dokumentacji sporządzonej w tym celu przez biegłego sądowego. Tak też działki te zostały zanumerowane na mapach przy ustalaniu stanu posiadania i tak były okazane uczestnikom podczas ogłoszenia tego stanu, co m.in. potwierdził własnoręcznym podpisem J.N. poprzednik prawny skarżących.
Opisał też organ pierwszej instancji, wynikające z obowiązujących przy zakładaniu ewidencji gruntów standardów technicznych, zasady numeracji działek w przypadku ich podziału oraz ustalenia ich powierzchni.
Stwierdził, że w przypadku nadania numerów działkom objętym żądaniem skarżących zasady te zostały naruszone, co nie może mieć istotnego znaczenia dla rozpoznania sprawy, skoro w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ( z dokumentów zawartych w operacie z założenia ewidencji ) nie ulega wątpliwości, że takie numery objętym postępowaniem działkom zostały wówczas nadane oraz, że kolejność numeracji działek na mapie jest zgodna z obliczeniem ich powierzchni, która wykazywana była wówczas nie w metrach kwadratowych lecz w arach ( w sytuacji gdy sposób obliczania powierzchni działek wynikający z obowiązujących wówczas przepisów obarczony był pewnym błędem).
Dalej Starosta [...] stwierdził, że działka użytkowana przez wnioskodawczynie była przedmiotem zasiedzenia, zakończonego orzeczeniem Sądu Powiatowego we W. , sygn. akt [...], do którego dokumentację przygotował biegły sądowy geodeta W. G. w ramach opracowania Nr dz. [...], przyjętego do ówczesnej składnicy geodezyjnej przy Powiatowym Biurze Geodezji i Urządzeń Rolnych we W. w dniu [...]r. Mapa i rejestr z tego opracowania dołączone są do ww. postępowania sądowego. Sąd oparł się na ww. opracowaniu określając numer działki [2] i jej powierzchnię 0,11 ha w swoim postanowieniu o zasiedzeniu, podczas gdy zeznania stron dotyczyły działki sąsiedniej, oznaczonej na tej mapie numerem [1]. Zdaniem Starosty jeśli nawet przy zakładaniu ewidencji gruntów geodeta źle ustaliłby stan posiadania, a ówczesny samoistny posiadacz, pan J. N. nie zauważył tego błędu, podpisując dwukrotnie protokoły z okazania i przyjęcia stanu posiadania, obowiązkiem biegłego sądowego w sprawie o zasiedzenie było wyjaśnienie tej sytuacji : przeprowadzenie w terenie dochodzenia, którą część dawnej parceli [5] użytkuje J. N. i w jakich granicach. Winien pomierzyć nowy, bezsporny stan z udziałem osób zainteresowanych, przyjąć ich oświadczenia do protokołu granicznego, obliczyć powierzchnię działki z nowego pomiaru, sporządzić poprawną mapę do celów sądowych z wykazem aktualnych powierzchni. Takie dokumenty, po uprawomocnieniu orzeczenia sądowego, stałyby się podstawą dokonania zmian w ewidencji gruntów. Skoro biegły sądowy potwierdził, że użytkowanie na gruncie jest zgodne z dotychczasową ewidencją, to pomimo wyciągów z przesłuchań świadków, dołączonych do akt niniejszego postępowania, świadczących, że działka zasiadywana położona jest w innym miejscu, nie można dokonać zmian w operacie ewidencji gruntów. Przyczyną jest brak stosownej dokumentacji geodezyjno-kartograficznej, matematycznie określającej przebieg granicy działki oraz jej powierzchnię. Poza tym ostateczne orzeczenia sądowe nie podlegają żadnej weryfikacji w postępowaniu administracyjnym.
Stwierdził Starosta następnie, że pomiar wg stanu użytkowania dokonany na zlecenie organu w [...]r., jak również pomiar do sprawy sądowej, zlecony i opłacony przez faktyczną użytkowniczkę działki nr [2], J. S., przyjęty do zasobu geodezyjno – kartograficznego Starostwa, potwierdziły, że suma powierzchni działek nr [3], [2] i [1] jest zgodna z powierzchnią starej działki parcelacyjnej nr [5]. Fakt ten, oraz trwałe zagospodarowanie działek ( ogrodzenia, nasadzenia, budynki ) potwierdzają, że zasiedzenie i uwłaszczenie oparte były na nieaktualnej mapie, która przedstawiała stan z założenia ewidencji gruntów, a nie stan użytkowania ( lub zamiaru takiego użytkowania ) w [...] roku czy w [...] roku, który był prawdopodobnie zgodny z aktualnym stanem użytkowania.
Organ pierwszej instancji ustosunkował się następnie do mocy dowodowej dokumentów złożonych w toku postępowania przez skarżące stwierdzając, że z uwagi na ich charakter i treść, nie mogły one stanowić w świetle treści § 46 rozporządzenia podstawy do dokonania żądanych zmian w ewidencji gruntów. Zgodnie bowiem z ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 46 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków zmian w ewidencji, która jest rejestrem publicznym, można dokonać na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych czy opracowań geodezyjno-kartograficznych. Nie można wprowadzić zmian na mapach czy w rejestrach wg stanu faktycznego użytkowania, jeśli jest on niezgodny ze stanem prawnym. W tym przypadku ze stanem prawnym określonym w [...] r. w postanowieniu [...] Sądu Powiatowego w W. , potwierdzonym wpisem do księgi wieczystej nr [...] ( działka nr [2] o pow. 0,11 ha ), prowadzonej na rzecz S. W. i K. M. oraz ze stanem prawnym określonym w akcie własności ziemi, potwierdzonym w księdze wieczystej [...] ( działka nr [1] o pow. 0,09 ha), prowadzonej na rzecz J. S. Powołał się też Starosta na art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego zgodnie z którym "orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej (...)" oraz na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 marca 2008 r. sygn. akt II SA/GL 643/07 w którym orzeczono, że "dokonując aktualizacji organy ewidencyjne nie są uprawnione do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów stanowiących źródło ujawnionych w niej praw, wydanych przez uprawnione do tego podmioty, m.in. sądy powszechne...".
W konsekwencji organ pierwszej instancji stwierdził, że nie ma dowodów na to, iż w ewidencji gruntów popełniono błąd w numeracji działek na mapie. Zgromadzony materiał dowodowy pozwala zdaniem Starosty na jednoznaczne stwierdzenie, że stan ujawniony w ewidencji gruntów zarówno co do numeracji działek jak i ich powierzchni odzwierciedla ich aktualny stan prawny.
W odwołaniu od tej decyzji K. M. i S. W. wniosły o jej uchylenie. Zarzuciły, że położenie i powierzchnia objętych postępowaniem działek uwidocznione w ewidencji nie odpowiadają stanowi prawnemu wynikającemu z postanowienia o zasiedzeniu Sądu Powiatowego we W. z dnia [...]r. sygn. akt [...], wydanego w oparciu o prawidłowo wykonaną mapę przez biegłego sądowego geodetę inż. W. G. Mapę tę wykonał on po dokonaniu dokładnych pomiarów w terenie oraz po okazaniu na gruncie poszczególnych działek będących w użytkowaniu ich dziadka J. N. Ustalenia organu, że biegły ten błędnie wskazał położenie działki będącej w posiadaniu ich dziadka przez oznaczenie jej numerem [2] a nie numerem [1] uznały za chybione. W tym względzie powołały się też na zeznania świadków złożone w sprawie o zasiedzenie oraz na oświadczenia J. N. w protokole ustalenia stanu władania z [...]r. i z [...]r. Stwierdził tam że włada działką nr [2] położoną obok działki A. P. Ich zdaniem nie jest możliwe, że to w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia doszło do błędnego ustalenia którą działką ich dziadek faktycznie władał. W konsekwencji wniosły również o wykonanie postanowienia o zasiedzeniu przez ustalenie granicy pomiędzy działkami zgodnie z treścią tego postanowienia. Zarówno w odwołaniu jak i w uzupełniającym go piśmie z dnia [...]r. skarżące stwierdziły, że podstawę wydania postanowienia o zasiedzeniu stanowiły inne mapy biegłego inż. W. G. niż te na które powołuje się Starosta.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] , wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7 ust. 2 pkt 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ potwierdził ustalenia faktyczne dokonane przez Starostę [...] i ich ocenę prawną. Podkreślił, że w wykonaniu wytycznych zawartych w wyroku tut. Sądu z dnia 11 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/GL 764/07 organ pierwszej instancji zlecił biegłemu pomiar działek nr [1], [2] i [3] według stanu ich faktycznego użytkowania. Operat z wykonanych w tym przedmiocie czynności geodezyjnych został zarejestrowany pod nr [...] i przyjęty do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w C. dnia [...]r. Zdaniem organu wyniki pomiaru potwierdzają stan ujawniony w ewidencji. Powierzchnia działki nr [1] wyniosła bowiem 0,0959 ha (wraz z częścią drogi polnej oznaczonej w ewidencji numerem [...] ), zaś łączna powierzchnia działek nr [2] i [3] użytkowanych obecnie jako jedna działka ( bez możliwej do stwierdzenia pomiędzy nimi granicy wyniosła 0,1806 ha). Zaakcentował też [...]WINGiK, że nadesłane przez Sąd Rejonowy we W. poświadczone kopie map biegłego inż. W.G., które stanowiły podstawę orzeczenia tego Sądu z dnia [...]r. o zasiedzeniu, są identyczne, jak mapy tego biegłego znajdujące się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym ( w operacie biegłego wykonanym do zasiedzenia ) oraz mapy w oparciu o które dokonano wpisu w księgach wieczystych.
Oznacza to również zdaniem organu odwoławczego, że ujawnione w rejestrze gruntów numery działek jak i ich powierzchnia odpowiadają stanowi prawnemu wynikającemu m.in. z przedmiotowego postanowienia o zasiedzeniu oraz z ksiąg wieczystych. W konsekwencji nie można przyjąć, że doszło do pomyłki przy oznaczeniu numerów działki oraz ich powierzchni. W tak ustalonym stanie faktycznym, żądanie skarżących zmierza nie tylko do zmiany numerów działek ujawnionych w ewidencji ale również do zmiany danych podmiotowych – związanych z tytułami własności, do której to zmiany nie ma podstaw prawnych. Organy ewidencji gruntowej nie są bowiem uprawnione rozstrzygać samodzielnie sporów o własność.
W skardze do sądu administracyjnego K.M. i S. W. wniosły o uchylenie powyższej decyzji [...]WINGiK w K. Uzasadniając to żądanie podtrzymały w ogólnym zarysie ich dotychczasowe twierdzenia i wnioski. Wniosły o "skorygowanie błędu kreślarskiego na mapie" i wykonanie prawomocnego postanowienia sądu o zasiedzenie oraz o naniesienie prawidłowej numeracji działek. Zarzuciły, iż organy nie wykonały wytycznych Sądu zawartych w wydanym wcześniej wyroku, oparły się na sfałszowanej mapie, nie uwzględniły zeznań uczestników postępowaniu w sprawie o zasądzenie. Zarzuciły również, iż ojciec J. S. , właścicielki sąsiednich działek przesunął słupek graniczny zwiększając powierzchnię tych działek. Skarżące wniosły nadto o dopuszczenie dowodu z akt sprawy o zasiedzenie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i w ogólnym zarysie jego uzasadnienie. Swoje stanowisko skarżące podtrzymały w piśmie procesowym z dnia [...]r., zaś w piśmie z dnia [...]r. wniosły o dopuszczenie dowodu z opisanej tam dokumentacji geodezyjnej.
W piśmie procesowym z dnia [...]r, uczestniczka postępowania J. S. stwierdziła, że postępowanie zostało przeprowadzone wnikliwie oraz że poczynione przez organy orzekające ustalenia są zgodne ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Przyznała, iż według aktów własności oraz zgodnie z treścią księgi wieczystej jest właścicielką działki oznaczonej na mapie nr [1] chociaż jej nie posiada i nigdy nie posiadała. Użytkuje bowiem działkę oznaczoną na mapach nr [2]. Podała również, że jej działki oznaczone na mapach nr [2] i [3] stanowią jedną całość oraz iż do [...] r. nie było odnośnie spornych działek żadnych sporów granicznych. Jej zdaniem odpowiedzialność za błędne przypisanie własności poszczególnych działek ponosi biegły sądowy powołany w sprawie o zasiedzenie, który błędnie wskazał sądowi cywilnemu numery działek będących w posiadaniu uczestników tamtego postępowania. Nie wyraziła zgody na zmianę powierzchni i przebiegu granic działek które użytkuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, omówionego obszernie w decyzjach organów obu instancji, również zdaniem Sądu brak było w świetle obowiązujących przepisów podstaw do wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków wnioskowanych przez skarżące zmian. Przedmiotowy zakres ewidencji gruntów i budynków został określony w art. 20 ustawy, w § 10 i § 11 oraz w rozdziale 4 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące położenia gruntów i ich granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty . W ewidencji wykazuje się także m.in. właściciela nieruchomości oraz jego miejsce zamieszkania lub siedzibę ( art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy). Dane ewidencyjne dotyczące działki ewidencyjnej określa § 60 rozporządzenia. Obejmują one m.in. numer działki stanowiącej część składową identyfikatora działki ewidencyjnej (§ 60 ust. 1 pkt 1). Żądając zmiany w ewidencji numeru działek ewidencyjnych, ich granic i powierzchni niewątpliwie żądały skarżące jednocześnie aktualizacji operatu w zakresie zmian dotyczących właścicieli tych działek. Aktualizacji operatu ewidencyjnego i w konsekwencji zmian w danych ewidencyjnych dokonuje się przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych ( § 45 ust. 1 rozporządzenia ). Zmiany takie starosta wprowadza z urzędu tj. m.in. na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych ( ust. 2 pkt 1 ) oraz opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych (ust. 2 pkt 2 ). W przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne ( § 47 ust. 3 rozporządzenia ). Wynika zatem z tych przepisów, że podstawą dokonania zmian w ewidencji skutkujących zarówno jej aktualizacją jak i usunięciem ewentualnych błędów lub pomyłek mogą być tylko stosowne dokumenty lub akty prawne.
Odnosząc te ogólne uwagi do stanu niniejszej sprawy Sąd podziela stanowisko organów orzekających, że brak było prawnych podstaw do uwzględnienia żądań skarżących. Nie przedstawiły one bowiem stosownych dokumentów upoważniających organ ewidencyjny do wprowadzenia żądanych zmian. Takimi dokumentami Starosta [...] nie dysponował również z urzędu. Do ich pozyskania nie doprowadziło także przeprowadzone stosownie do treści § 47 ust. 3 rozporządzenia, postępowanie administracyjne. W szczególności organy orzekające jednoznacznie wykazały, że nie doszło w operacie ewidencyjnym do mylnego oznaczenia numerów działki skarżących oraz działek uczestniczki postępowania J. S. Wynika to ze szczegółowego opisu przebiegu zakładania dla tego terenu ewidencji gruntów oraz nadania objętym postępowaniem działkom numerów geodezyjnych. W tym zakresie organy orzekające wykonały w pełni wskazania zawarte w poprzednim wyroku tut. Sądu. W świetle jednoznacznych oraz znajdujących oparcie w dokumentacji geodezyjnej ( szczegółowo omówionej w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji ) ustaleń, nie może budzić wątpliwości, że od początku w ewidencji gruntów działka będąca obecnie w użytkowaniu skarżących nosiła numer [1], a nie jak twierdzą one nr [2], zaś działki będące obecnie w użytkowaniu uczestniczki postępowania numery [3] i [2].
O ewentualnej w tym względzie pomyłce w numeracji działek w ewidencji gruntów nie świadczy również ich powierzchnia. Jak bowiem wynika z przeprowadzonego na zlecenie organu pierwszej instancji pomiaru sprawdzającego, wykonanego w dniu [...] r. przez geodetę mgr J. L. działka zajmowana przez skarżące nie ma powierzchni 11 arów, jak to miałoby wynikać z postanowienia o zasiedzeniu, a powierzchnię zbliżoną do ujawnionej ewidencji gruntów tj. 9 arów ( po uwzględnieniu części działki nr [7]). Podważa to zatem twierdzenia skarżących, że doszło jedynie do oczywistej pomyłki przy numerowym oznaczeniu tych działek. W pełni podzielić również trzeba stanowisko organów orzekających, że odpowiadające danym z ewidencji numery geodezyjne działek zostały uwidocznione na mapie biegłego inż. W. G. z [...]r. przyjętej do zasobu geodezyjnego, a stanowiącej podstawę orzeczenia Sądu Powiatowego we W. o zasiedzeniu. Taka sama mapa znajduje się też w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej m.in. dla działki nr [...]. Również na mapie znajdującej się w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej m.in. dla działki nr [1] i nr [3] działka nr [2] usytuowana jest między tymi działkami. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dowolne jest zdaniem Sądu twierdzenie skarżących, że podstawą orzeczenia sądu cywilnego o zasiedzeniu była jakaś inna mapa biegłego inż. W. G. na której działka nr [2] położona była na wschód od działki nr [1]. Twierdzeń w tym przedmiocie skarżące bowiem nie udowodniły. W szczególności nie przedłożyły jakiejkolwiek mapy na której uwidoczniona byłaby odmienna numeracja objętych postępowaniem działek. Jak już wskazano twierdzenia skarżących w tym przedmiocie pozostają w oczywistej sprzeczności z całością zgromadzonego w sprawie materiału geodezyjnego ( mapowego ). Potwierdzona za zgodność z oryginałem mapa znajdująca się w aktach sprawy o zasiedzenie znajduje się w aktach administracyjnych i dlatego też nie było zdaniem Sądu potrzeby dopuszczenia dowodu z akt postępowania o zasiedzenie, o co wniosły skarżące.
Podstawą uwzględnienia żądań skarżących nie mogła też stanowić okoliczność, że w sprawie o zasiedzenie strony wskazywały inne usytuowanie działki nr [2] gdy chodzi o jej położenie w stosunku do działki A. P. . Przesądzająca jest bowiem treść postanowienia o zasiedzeniu jako dokumentu wymienionego w § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. którą organy orzekające były związane, a nie treść zeznań stron złożonych w toku postępowania o zasiedzenie. Podzielić należy również stanowisko organów, że nie mają one kompetencji do rozstrzygania
( w tym i w postępowaniu w przedmiocie zmian w ewidencji ) spraw cywilnych w przedmiocie prawa własności poszczególnych działek, ich powierzchni i przebiegu ich granic. Do takich rozstrzygnięć zmierzają zaś żądania skarżących. Wnoszą one bowiem nie tylko o zmianę numeracji działek ale i o zmianę ich powierzchni która musiałaby być powiązana ze zmianą granic tych działek. Nawet gdyby chodziło w sprawie jedynie o zmianę numeracji działek to z uwagi na brak wyraźnego w tym względzie uregulowania prawnego, samoistnej podstawy do dokonania takiej zmiany nie dawałaby okoliczność, co zasadnie przyjęły organy orzekające, że przy zakładaniu ewidencji gruntów numery działek zostały nadane z naruszeniem obowiązujących wówczas w tym przedmiocie standardów technicznych.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zasadne jest zdaniem Sądu stanowisko organów, że rozbieżność pomiędzy faktycznym stanem użytkowania poszczególnych działek a odnoszącymi się do nich tytułami własności jest następstwem błędnego wydania tych tytułów tj. zarówno postanowienia o zasiedzeniu w odniesieniu do działki oznaczonej w ewidencji nr [2] jak i aktu własności ziemi ( w odniesieniu do działek nr [1] i [3]). W tym przedmiocie nie ma m.in. żadnego znaczenia, że dziadek skarżących doskonale znał się na mapach. Przez przeoczenie mógł bowiem pomylić numer działki o której zasiedzenie wnosił. Błąd ten popełnił wcześniej biegły sądowy a w dalszej kolejności powielił go sąd cywilny, orzekający o zasiedzeniu. Nie może to jednak podważać ustalenia organów orzekających, że stan ujawniony w ewidencji gruntów co do numerów działek, ich powierzchni oraz ich właścicieli odpowiada stanowi prawnemu wynikającemu z pozostających w obrocie prawnym tytułów własności, którymi organy ewidencyjne są związane.
Za uwzględnieniem żądań skarżących nie mogła też przemawiać dokumentacja mapowa opracowana na potrzeby postępowania przed organami architektoniczno – budowlanymi w sytuacji gdy nie została ona przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego, na co zwrócił uwagę pełnomocnik organu odwoławczego na rozprawie sądowej w dniu [...]r.
Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego skarżących zawartego w ich piśmie procesowym z dnia [...]r. stojąc na stanowisku, że powołana tam dokumentacja geodezyjna znana była organom orzekającym, zaś ustalony przez te organy stan faktyczny sprawy i jego ocena prawna nie budzi zdaniem Sądu wątpliwości.
Zdaniem Sądu skoro postępowanie w rozpoznawanej sprawie toczyło się na wniosek i dotyczyło konkretnych działek ewidencyjnych, to brak było przesłanek do rozstrzygania w tym postępowaniu w przedmiocie określonych w § 55 podstaw do przeprowadzenia przez Starostę [...] modernizacji ewidencji gruntów i budynków, stanowiącej odrębne postępowanie, obejmujące co najmniej obręb ewidencyjny.
Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 51 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło