II SA/Gl 590/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant referent Jolanta Czarnata po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części orzekającej, że decyzja ta nie narusza prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia [...]r. sygn. akt [...], 2. oddala skargę w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 14 grudnia 2005 r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Gl 312/04, po rozpoznaniu skargi K. P., uchylił decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Decyzją, która została uchylona przez Sąd, [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego z odwołania K. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] udzielającej Gminie J. pozwolenia na użytkowanie sieci wodociągowej z przyłączami domowymi w sołectwie M. [...]-[...]-[...]-[...] gm. J.. Z uzasadnienia wyroku w sprawie II SA/Gl 312/04 wynika, że uchylona decyzja z dnia [...]r. została wydana z naruszeniem art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 80, poz. 718/. Powołaną ustawą dokonano nowelizacji art. 59 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /obecnie t.j. Dz.U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 z zm./. W stanie prawnym obowiązującym od dnia 11 lipca 2003 r. stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor /art. 59 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą/. Jednakże w sprawach wszczętych, przed dniem 11 lipca 2003 r., a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe z tym, że właściwość organów do załatwiania spraw określa się na podstawie przepisów nowelizujących /art. 7 ust. 4 ustawy nowelizującej/. Ponieważ postępowanie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie zostało wszczęte przed dniem 11 lipca 2003 r. to rozpatrzenie sprawy powinno nastąpić na gruncie przepisów obowiązujących przed tą datą, co oznacza, iż skarżącemu jako właścicielowi nieruchomości, na której znajduje się część zrealizowanego wodociągu, przysługują uprawnienia strony wynikające z art. 28 kpa. Z tego względu Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego o umorzeniu postępowania odwoławczego jako naruszającą art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 z zm./ Sąd wskazał na konieczność merytorycznego rozpoznania w postępowaniu ponownym odwołania K. P. od decyzji organu I instancji z dnia [...]r. udzielającej Gminie J. pozwolenia na użytkowanie wodociągu. Równocześnie w wyroku z dnia 14 grudnia 2005 r. Sąd stwierdził, iż udzielenie pozwolenia na użytkowanie w przypadku uprzedniego wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazującej dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek, nie może być uzależnione od spełnienia dalszych wymogów, niż nałożonych tą decyzją. Skoro więc decyzja wydana w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nie nakłada na inwestora obowiązku przedłożenia dowodu dysponowania nieruchomością na cele budowlane, na etapie rozpatrywania wniosku z art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, brak podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie z takiej przyczyny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w następstwie powyższego wyroku – po ponownym rozpoznaniu odwołania K. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. z dnia [...]r. udzielającej Gminie J. pozwolenia na użytkowanie sieci wodociągowej utrzymał w mocy tę decyzję i stwierdził, że decyzja nie narusza prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia [...]r., sygn. akt [...]. W podstawie prawnej decyzji ostatecznej powołano art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 59 ust. 1 i art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /t.j. Dz.U. nr 207 z 2003 r., poz. 2016 z zm./. W uzasadnieniu organ podał, iż wobec stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę sieci wodociągowej, co nastąpiło już po wybudowaniu wodociągu, organy nadzoru budowlanego przeprowadziły w stosunku do tej inwestycji postępowanie przewidziane art. 51 ust. 1 pkt 2 i 4 oraz art. 4 Prawa budowlanego. Decyzją z dnia [...]r., utrzymaną w mocy przez organ odwoławczy w dniu [...]r. na inwestora – Gminę J. zostały nałożone obowiązki dokonania określonych obowiązków w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Skarga na decyzję ostateczną w powyższym zakresie została oddalona wyrokiem z dnia 29 października 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 2264/02. Gmina J. wykonała decyzję zobowiązującą ją do dostarczenia dokumentów określonych w decyzji ostatecznej z dnia [...]r., protokolarnie stwierdzono na miejscu budowy stan określony w art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego. Zostały więc spełnione warunki udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Na prawidłowość tych decyzji nie ma wpływu stanowisko skarżącego kwestionującego legalność inwestycji, źródła jego finansowania, a przede wszystkim udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu zlokalizowanego w części na nieruchomości skarżącego bez jego zgody. Organ odwoławczy stwierdził nadto, że decyzja zezwalająca na użytkowanie nie narusza wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia [...]r., nakazującego Gminie J. rozebranie magistrali wodociągowej na działkach nr [...] i [...] /należące do skarżącego/, utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z dnia [...]r. Stwierdzenie to organ odwoławczy zawarł w decyzji ostatecznej /niezależnie od uzasadnienia decyzji/. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. P. domagał się uchylenia decyzji ostatecznej w całości i "nakazania usunięcia wad prawnych dla przedmiotowej inwestycji zgodnie z prawem". Uzasadniając żądanie podnosił, że inwestor nie posiadał prawa do dysponowania wieloma nieruchomościami, na których został zlokalizowany wodociąg w związku z czym zostało mu "cofnięte pozwolenie na budowę". W ocenie skarżącego z naruszeniem prawa zaskarżoną decyzją udzielono pozwolenia na użytkowanie. W dodatkowym piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżący podkreślił, że inwestor Gmina J. naruszyła prawo własności [...] nieruchomości i dotychczas nie uzyskała zgody właścicieli tych nieruchomości na usytuowanie wodociągu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania oraz powtórzył argumentację zawartą w decyzji ostatecznej wykazującą zgodność z prawem udzielonego pozwolenia na użytkowanie. W konkluzji odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest tylko w części uzasadniona i to nie z uwagi na zawarte w niej zarzuty, ale dlatego, że sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonego do niego aktu /tu decyzji/ nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 153, poz. 1270 z zm., dalej powoływana jako ppsa/, w trakcie tej kontroli stwierdził, że zaskarżona decyzja w zakresie, w którym stwierdza, że nie narusza ona prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia [...]r. sygn. akt [...] została wydana bez podstawy prawnej. Na wstępie należy stwierdzić, iż stosownie do treści art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W związku z powyższą regulacją organ podejmujący zaskarżoną decyzję oraz obecny skład orzekający wiązał wyrok z dnia 14 grudnia 2005 r. wydany w sprawie II SA/Gl 312/04, to znaczy zawarte w nim oceny prawne i wskazania co do dalszego postępowania. W wyroku tym przesądzono, iż rozpatrzenie sprawy z wniosku Gminy J. powinno nastąpić na gruncie przepisów Prawa budowlanego obowiązujących do dnia 11 lipca 2003 r., a nadto, że udzielenie pozwolenia na użytkowanie w przypadku uprzedniego wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazującej dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek, nie może być uzależnione od spełnienia dalszych wymogów, niż nałożonych tą decyzją. Z akt administracyjnych wynika, że Gmina J. decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. została zobowiązana do przedłożenia geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej zrealizowanego wodociągu oraz pozostałych dokumentów określonych w art. 57 Prawa budowlanego, protokołów z okresowej kontroli oraz dokumentów potwierdzających uregulowanie kwestii spornych dotyczących udostępnienia terenu dla wykonanej inwestycji na odcinku stanowiącym własność K. P.. Powyższą decyzją została utrzymana w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] z wyjątkiem części dotyczącej przedłożenia dokumentów dotyczących udostępnienia terenu pod inwestycję na odcinku własności K. P.. W tej części organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji. Wyrokiem z dnia 29 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie sygn. akt II SA/Ka 2264/02 oddalił skargę K. P. na decyzję ostateczną z dnia [...]r. Ta ostatnia decyzja uzyskała więc przymiot prawomocności, a co należy podkreślić, nie nakładała ona na inwestora obowiązku przedłożenia dowodu dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skoro inwestor wykonał nałożone na niego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązki /potwierdzenie wykonania w aktach administracyjnych/ a występując o pozwolenie na użytkowanie wykazał dopełnienie obowiązków określonych w art. 56 ust. 2 i złożył dokumenty, o których mowa w art. 57 ust. 1, to organ administracyjny po protokolarnych oględzinach w dniu [...]r. i [...]r., wydając pozwolenie na użytkowanie sieci wodociągowej z przyłączami domowymi nie naruszył prawa. Utrzymanie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji zezwalającej na użytkowanie jest zgodna z prawem. W pozwoleniu na użytkowanie organ administracyjny może określić warunki użytkowania albo uzależnić użytkowanie od wykonania określonych robót budowlanych /art. 59 ust. 2/, może także dopuścić do użytkowania obiekt pomimo niewykonania części robót wykończeniowych /art. 59 ust. 3/. Brak natomiast podstawy prawnej do stwierdzenia w decyzji zezwalającej na użytkowanie, iż decyzja ta nie narusza prawomocnego wyroku sądu powszechnego. W tej części zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej – art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co w postępowaniu przed sądem administracyjnym pociąga za sobą skutek w postaci nieważności. Odnosząc się do zarzutu podstawowego skargi to jest braku po stronie inwestora pozwolenia na budowę oraz braku prawa do dysponowania terenem na cele budowlane należy stwierdzić, iż w obecnym postępowaniu nie mają one wpływu na legalność kontrolowanej decyzji. Pozwolenie na użytkowanie zostało bowiem wydane po uprzednim przeprowadzeniu postępowania przewidzianego art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a to ostatnie postępowanie stanowiło następstwo stwierdzenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. nieważności decyzji Wójta Gminy J. o pozwoleniu na budowę wodociągu z dnia [...]r. Fakt, iż inwestor w dalszym ciągu nie posiada prawa do dysponowania nieruchomościami skarżącego na cele budowlane /działki nr [...] i [...] nie podważa legalności zaskarżonej decyzji w części zezwalającej na użytkowanie. Wynika to już z oceny prawnej zawartej w wyroku wydanym w sprawie II SA/Gl 312/04, a także z samych przesłanek udzielenia pozwolenia na użytkowanie /art. 56 ust. 1, art. 57, art. 59 ust. 1/, wśród których brak obowiązku wylegitymowania się przez inwestora prawem do terenu, na którym usytuowana jest inwestycja będąca przedmiotem tego postępowania. Kierując się powyższymi względami na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa stwierdzono nieważność decyzji w części orzekającej, że decyzja ta nie narusza prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia [...]r. sygn. akt [...], a w pozostałej części skargę oddalono na podstawie art. 151 ppsa.