II SA/Gl 605/08
WyrokWSA w Gliwicach2009-03-16
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Ewa Krawczyk, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby, która opuściła lokal, ale twierdzi, że zostało to spowodowane działaniami innych osób, jeśli osoba ta nie podjęła skutecznych środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu?Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu, nawet jeśli nastąpiło pod przymusem lub w wyniku bezprawnych działań innych osób, może stanowić podstawę do wymeldowania, jeśli osoba ta nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Samo zameldowanie nie przesądza o prawie do lokalu ani uprawnieniu do przebywania w nim, a ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego.Stan faktyczny
Kobieta została pozwana o wymeldowanie z lokalu mieszkalnego wraz z dziećmi. Twierdziła, że opuściła lokal z powodu przemocy ze strony męża, który następnie wymienił zamki. Organy administracji orzekły o wymeldowaniu, uznając, że mimo potencjalnego niedobrowolnego opuszczenia lokalu, kobieta nie podjęła skutecznych kroków prawnych do powrotu. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję ostateczną, analizując, czy spełnione zostały przesłanki do wymeldowania zgodnie z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. M. na decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.) Protokolant starszy referent Katarzyna Wajs po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2009 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę
Pismem z dnia [...] r. A. M. zwrócił się do Prezydenta Miasta B. z wnioskiem o wymeldowanie żony, K. M., oraz dzieci P. i S. M. z lokalu przy ul. [...] w B. W uzasadnieniu podał, iż żona z dziećmi nie zamieszkują w przedmiotowym lokalu od [...] r., wskazał też obecny adres żony w C.
W trakcie wszczętego przez organ I instancji postępowania administracyjnego strony złożyły wyjaśnienia, przesłuchano też wezwaną w charakterze świadka matkę K. M. Zarówno K. M., jak i A. M., a także świadek zgodnie potwierdzili, iż K. M. wraz z dziećmi wyprowadziła się z mieszkania. O ile jednak A. M. stwierdził, iż wyprowadzka żony miała charakter dobrowolny (po wyprowadzce przychodziła do mieszkania jedynie w celu zabrania rzeczy), o tyle K. M. podała, iż mieszkanie opuściła albowiem mąż ją z niego wyrzucił. Strona potwierdziła, że w późniejszym czasie pod nieobecność męża przychodziła po rzeczy jednak we [...] r. kiedy przyszła po kolejną część rzeczy zastała wymienione zamki.
W trakcie przeprowadzonych w dniu [...] r. oględzin lokalu stwierdzono, że wszystkie rzeczy osobiste znajdujące się w mieszkaniu należą do A. M.
Dodatkowym pismem z tej samej daty K. M. wyjaśniła, iż podejmowała próby powrotu do mieszkania w drodze dojścia do porozumienia z mężem, proponując mu wyprowadzkę bądź spłatę jej tak by mogła zakupić nowe mieszkanie. Wówczas dokonałaby dobrowolnego wymeldowania.
Do akt sprawy strona dołączyła nadto m.in. wniesiony w dniu [...] r. do Sądu Rejonowego Wydziału I Cywilnego w B. pozew o przywrócenie naruszonego posiadania. Jak wynika z akt sprawy prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy oddalił wniesione doń powództwo.
K. M. w dniu [...] r. wystąpiła także do Sądu Rejonowego z pozwem przeciwko A. M. domagając się jego eksmisji z lokalu jednak następnego dnia wniosła o umorzenie postępowania co Sąd Rejonowy uczynił postanowieniem z dnia [...] r.
Z kolei pismem z dnia [...] r. Komendant Komisariatu Policji I w B. w odpowiedzi na pytanie organu I instancji poinformował, że K. M. w mieszkaniu przy ul. [...] nie przebywa od 1,5 roku, a w jednostce nie ma odnotowanych żadnych interwencji odnośnie uniemożliwiania K. M. zamieszkania wraz z dziećmi w miejscu stałego zameldowania.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta B. orzekł o wymeldowaniu K. M. wraz z małoletnimi P. M. i S. M. z lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w B. W uzasadnieniu organ I instancji obszernie omówił poczynione w sprawie ustalenia, a następnie wskazał treść stanowiącego podstawę prawną decyzji art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. 2006, nr 139, poz. 933 z późn. zm.). W konkluzji wskazał, iż spełnione zostały przesłanki, od których uzależnione jest wydanie decyzji o wymeldowaniu. Przeprowadzone oględziny przedmiotowego lokalu mieszkalnego wykazały bowiem, iż K. M. wraz z małoletnimi S. M. i P. M. w lokalu tym nie zamieszkują, jak również nie posiadają tam rzeczy osobistych. Lokal ten nie stanowi dla wymienionych osób centrum spraw życiowych. Jak zeznał wnioskodawca, K. M. wraz z dziećmi opuściła przedmiotowy lokal mieszkalny [...] r. i od dnia opuszczenia przychodziła jedynie w celu zabrania pozostawionych rzeczy. Fakt opuszczenia lokalu przez K. M. wraz z małoletnimi S. M. i P. M. potwierdził Komendant Komisariatu I Policji w B. Sama zainteresowana także przyznała, iż nie zamieszkuje w lokalu owym od [...] r. K. M. twierdziła wprawdzie, iż opuszczenie miejsca stałego zameldowania nastąpiło w wyniku nieporozumień z mężem A. M., a późniejszy powrót do lokalu został uniemożliwiony poprzez wymianę zamków, to jednak do chwili wydania decyzji nie przedstawiła prawomocnego wyroku przywracającego naruszone prawo posiadania. W sprawie z wniosku złożonego przez K. M. przeciwko A. M. [...] r. zapadł bowiem wyrok oddalający powództwo. Zebrany materiał dowodowy i ustalony stan faktyczny jest, zdaniem organu, wystarczający do oceny, czy spełniona została w sprawie wymeldowania ustawowa przesłanka opuszczenia lokalu. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądowo-administracyjnym podstawowym kryterium oceny zamieszkiwania w lokalu jest rzeczywiste ześrodkowanie interesów życiowych strony. Zatem zamieszkiwaniem jest taki stan faktyczny, w którym osoba przebywa w określonym lokalu z zamiarem pobytu stałego, ma w nim zgromadzone swoje rzeczy osobiste i przedmioty majątkowe, stołuje się w nim, nocuje i prowadzi tam gospodarstwo domowe, a lokal ten stanowi centrum spraw życiowych tej osoby, nie zaś tylko miejsce sporadycznych odwiedzin i zameldowania na pobyt stały.
Od otrzymanej decyzji K. M. wniosła odwołanie, wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W odwołaniu strona podniosła, że została zmuszona do opuszczenia mieszkania ze względu na przemoc fizyczną i psychiczną ze strony męża. Nieprawdą jest zatem by opuściła mieszkanie dobrowolnie. Nieprawdą jest też, jak twierdzi Policja, by nie zgłaszała wymiany przez męża zamków, a także by wycofała złożony w Sądzie wniosek o eksmisję byłego męża. Nadto wskazała, że Komisariat I Policji w B. prowadził postępowanie przeciwko A. M. o znęcanie się, z którego to postępowania wycofała się na prośbę A. M. w zamian za nie utrudnianie przezeń sprawy rozwodowej.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji omówił przeprowadzone postępowanie administracyjne stwierdzając w konkluzji, iż dla wykazania niedobrowolnego charakteru opuszczenia miejsca pobytu nie wystarczy zgłoszenie dokonania przestępstwa na szkodę osoby mającej podlegać wymeldowaniu. Podjęcie prawem przewidzianych środków powinno doprowadzić do uzyskania przez taką osobę rozstrzygnięcia organu państwa - w tym wypadku wyroku sądowego przywracającego posiadanie lokalu (z ograniczeniem wynikającym z art. 344 § 2 kodeksu cywilnego) lub co najmniej orzeczenia potwierdzającego fakt zmuszenia tej osoby do opuszczenia tego lokalu. Zdaniem organu odwoławczego K. M. nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających, że do opuszczenia lokalu została zmuszona i że zmuszenie to można zakwalifikować jako niedobrowolne opuszczenie lokalu w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przeprowadzone postępowanie dowodowe i ustalone okoliczności sprawy nie wskazują także, by K. M. po opuszczeniu lokalu podjęła skuteczne działania prawne umożliwiające jej i dzieciom powrót do miejsca pobytu stałego. Natomiast, samo werbalne deklarowanie zamiaru zamieszkania w lokalu nie ma decydującego znaczenia, jeżeli nie jest poparte żadnymi konkretnymi działaniami, wolę taką urzeczywistniającymi.
Pismem z dnia [...] r. K. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, domagając się jej uchylenia. Strona podtrzymała swoje twierdzenie, iż przedmiotowe mieszkanie opuściła wskutek działań męża a obecnie mieszka w C. u znajomych. W mieszkaniu pozostawiła rzeczy osobiste jednak mąż wyznaczył jej termin na ich zabranie albowiem w przeciwnym razie je wyrzuci. K. M. wskazała nadto, że przeciwko mężowi toczą się sprawy karne, a przed Sądem Rejonowym w B. toczy się nadto postępowanie o przywrócenie naruszonego posiadania.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Dodatkowym pismem procesowym z dnia [...] r. A. M. poinformował, iż K. M. w istocie nie zamieszkuje w C. lecz wraz z dziećmi i konkubentem (strona wskazała imię i nazwisko) w mieszkaniu w B., które wyremontowała we wrześniu.
W trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu 14 listopada 2008 r. w odpowiedzi na pytanie Sądu K. M. podała, że został jej przywrócony termin do wniesienia apelacji od wyroku oddalającego pozew o przywrócenie naruszonego posiadania. Apelację tę złożyła, a termin rozprawy wyznaczony został na dzień [...] r. Fakt ten potwierdził także A. M.
W konsekwencji postanowieniem z dnia 14 listopada 2008 r. Sąd zawiesił prowadzone postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego z powództwa K. M. przeciwko A. M. o przywrócenie naruszonego posiadania. Postępowanie sądowe podjęte zostało w dniu 30 stycznia 2009 r. albowiem Sąd Okręgowy w K. Wydział Cywilny Odwoławczy postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] prawomocnie odrzucił apelację K. M.
Pismem z dnia [...] r. K. M. podtrzymała swe dotychczasowe tezy dodatkowo wskazując, że czyniła starania o powrót do lokalu poprzez domaganie się w pozwie rozwodowym eksmisji A. M. Podała także, że mieszkanie w B. wynajął jej pracodawca na okres jednego roku. Obszernie wyjaśniła dlaczego uważa oświadczenia A. M. za nieprawdziwe, a nadto stwierdziła, iż jej zdaniem postępowanie sądowe winno być zawieszone do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy prawa strony do korzystania ze wspólnego lokalu. Strona dołączyła nieprawomocny wyrok rozwodowy z dnia [...] r. orzekający o sposobie korzystania z mieszkania w okresie wspólnego zamieszkiwania małżonków, a także zażalenie A. M. na wydane przez Sąd Okręgowy w K. tegoż dnia postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia.
W trakcie rozprawy w dniu 16 marca 2009 r. K. M. podała, że toczy się, nie zakończona jeszcze, sprawa karna przeciwko A. M. Strona wskazała też, iż złożyła wniosek o ponowne zameldowanie, nie wydano jednak jeszcze w tym przedmiocie decyzji. Jednocześnie przyznała, że w przedmiotowym lokalu nadal nie zamieszkała.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 1 ust. 2 cytowanej już wyżej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ewidencja ludności polega m.in. na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 2b powołanej wyżej ustawy celom ewidencyjnym służy zameldowanie, które winno potwierdzać fakt pobytu osoby w lokalu. W konsekwencji stosownie do art. 2 i art. 4 ustawy osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie, który to obowiązek polega na:.
1) zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego;
2) wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego;
3) zameldowaniu o urodzeniu dziecka;
4) zameldowaniu o zmianie stanu cywilnego;
5) zameldowaniu o zgonie osoby.
Szczegółowym kwestiom związanym z wymeldowaniem poświęcony został w ustawie art. 15, zgodnie z którego ust. 1 osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W myśl natomiast ust. 2 wskazanego wyżej przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Odnosząc się do wskazanej wyżej ciążącej na organie gminy powinności dokonania wymeldowania osoby, która wbrew przepisom obowiązku tego sama nie dopełniła zaakcentować należy, że opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, winno być rozumiane jako dobrowolne wyprowadzenie się wynikające z własnej woli osoby zainteresowanej, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób - por. w tej kwestii np. uzasadnienie wyroku NSA w Warszawie z dnia 17 marca 2003 r,, V S.A. 2323/02, LEX nr 159183. Na równi z dobrowolnym wyprowadzeniem się z lokalu traktuje się jednak także sytuację, w której wprawdzie dana osoba wyprowadza się pod przymusem bądź zostaje z lokalu bezprawnie usunięta jednak godzi się z tym i nie korzysta z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Nadto wskazać należy, iż opuszczeniem jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. por. np. uzasadnienie wyroku NSA w Warszawie z 18 grudnia 2002 r., V SA 935/02, LEX nr 149535 wraz z przytoczonym tam wcześniejszym orzecznictwem, a w tym wyrokiem NSA z 16 września 1986 r., III SA 437/86; wyrokiem NSA z 3 lipca1985 r., SA/Gd 573/85; wyrokiem NSA z dnia 18 marca 1987 r., SA/Gd 1073/86; wyrokiem NSA z 16 kwietnia 1987 r., SA/Wr 110/87.
Podkreślić nadto w tym miejscu należy, iż tak samo jak zameldowanie, również wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby. Analogicznie więc jak w przypadku zameldowania, również przy wymeldowaniu źródłem powinności organu administracji dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła formalne uprawnienie do przebywania w tym miejscu - por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 lutego 2003 r,, V SA 1398/02, LEX nr 159189.
Oceniając merytoryczną poprawność decyzji o wymeldowaniu zbadać zatem należy, czy skarżąca istotnie wraz z dziećmi w sposób określony powyżej opuściła miejsce pobytu, z którego został wymeldowana. W razie bowiem ustalenia, iż w wyniku zachowań skarżącej jej pobyt w lokalu istotnie ustał spełniona zostałaby wymagana prawem przesłanka uzasadniająca wymeldowanie. Jak wynika z akt sprawy zarówno organ I jak też II instancji uznały, iż K. M. wraz z dziećmi opuściła miejsce pobytu w sposób uzasadniający ich wymeldowanie z lokalu. Analizując przedłożony w sprawie materiał dowodowy zdaniem tut. Sądu ocenę tę należy podzielić. Zarówno z wyjaśnień samej skarżącej, jak też zeznania świadka oraz oświadczeń A. M. wynika w sposób jednoznaczny, że w okresie prowadzenia przez orzekające w sprawie organy postępowania w przedmiocie wymeldowania K. M. wraz z dziećmi nie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu albowiem wcześniej, w [...] r., lokal ten opuściła. Wskazują na to także oględziny lokalu świadczące o tym, iż w dacie ich przeprowadzenia w mieszkaniu brak było należących do skarżącej bądź dzieci rzeczy codziennego, osobistego użytku. Także i w okresie późniejszym K. M. nie powróciła do stałego miejsca zameldowania, nie zamieszkuje w nim również w chwili obecnej. Fakt ten traktować należy jako bezsporny, także bowiem w kierowanych do tut. Sądu pismach skarżąca informowała, po opuszczeniu dawnego mieszkania nie powróciła już do niego, a zamieszkuje obecnie w mieszkaniu wynajętym od [...] Spółki [...] Sp. z o.o. w B. Nie zamieszkiwanie w miejscu stałego zameldowania także w dacie wyrokowania przez tut. Sąd K. M. potwierdziła także w trakcie rozprawy sądowej w dniu 16 marca 2009 r.
Kwestią natomiast sporną pomiędzy stronami jest to czy K. M. opuściła przedmiotowe mieszkanie dobrowolnie, jak twierdzi A. M. podczas jego nieobecności, czy też została z niego, jak podnosi skarżąca, usunięta przez męża przemocą.
Niezależnie jednak od rzeczywistego stanu faktycznego w dacie opuszczenia mieszkania, w trakcie postępowania przed organem I i II instancji fakt dobrowolnego opuszczenia przez K. M. przedmiotowego lokalu nie budził już wątpliwości. Jak bowiem podała sama skarżąca w trakcie przesłuchania przed organem I instancji w dniu [...] r. w okresie pół roku pomiędzy opuszczeniem mieszkania a wymianą przez A. M. zamków K. M., posiadając klucze, pod nieobecność męża przychodziła do lokalu i zabierała rzeczy osobiste. Pomimo zatem istniejącej możliwości nie zamieszkała wówczas w mieszkaniu tym ponownie. Z kolei w protokole z dnia [...] r. skarżąca podała, iż proponowała mężowi, że sama dobrowolnie wymelduje się z mieszkania jeśli mąż da jej pieniądze na nowy lokal.
Podkreślenia wymaga także, że w myśl utrwalonego w tej mierze orzecznictwa nawet gdyby przyjąć, iż skarżąca nie opuściła dobrowolnie lokalu, to okoliczność ta nie miała by w sprawie istotnego znaczenia. Za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy bowiem uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowała się bowiem wykładnia art. 15 ust. 2 ustawy, że w sytuacji gdy opuszczenie lokalu mogło nastąpić na skutek stawianych przeszkód, to o opuszczeniu lokalu można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu – por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 127/05, LEX nr 201427, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1069/05, LEX nr 360269, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937.
Wskazać w tym miejscu należy, że K. M. nie podjęła skutecznych działań umożliwiających jej przywrócenie naruszonego posiadania. Do działań takich nie można zaliczyć bowiem dołączonego do akt administracyjnych pozwu o eksmisję męża z przedmiotowego lokalu, który wprawdzie został złożony w Sądzie Rejonowym w B. jednak już następnego dnia K. M. wniosła o umorzenie postępowania eksmisyjnego. Działania takiego nie stanowi też podniesiona przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji kwestia postępowania karnego przeciwko A. M. o znęcanie się, z której to sprawy, jak podaje skarżącą, wycofała się w zamian za obietnicę, że mąż nie będzie utrudniał przeprowadzenia rozwodu (kolejna sprawa karna, o której strony wspomniały w trakcie rozprawy wedle ich oświadczeń nie została jeszcze prawomocnie zakończona). Nadto Komendant Komisariatu Policji I w B. poinformował organ I instancji, wbrew twierdzeniom skarżącej, że w tamtejszej jednostce Policji nie odnotowano interwencji odnośnie uniemożliwiania zamieszkania stronie wraz z dziećmi w miejscu stałego zameldowania.
Przesądzający w tej mierze jest jednak fakt, iż wprawdzie K. M. złożyła w Sądzie Rejonowym Wydziale I Cywilnym pozew o przywrócenie naruszonego posiadania, notabene dopiero półtora roku po opuszczeniu mieszkania, jednak prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] powództwo zostało oddalone.
W konsekwencji, wobec faktu, iż skarżąca nie podjęła skutecznych działań umożliwiających powrót do lokalu, pomimo że mogła była to uczynić będąc w lokalu zameldowaną, niewątpliwym jest, iż co do meritum zaskarżona decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy decyzję o wymeldowaniu K. M. wraz z dziećmi jest merytorycznie poprawna i pozostaje w zgodzie z prawem albowiem spełnione były w dacie jej wydania przewidziane w art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy przesłanki obligujące organ do wymeldowania osoby z miejsca dotychczasowego pobytu. W świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy prawnie niedopuszczalnym byłoby bowiem utrzymywanie dalszego zameldowania w lokalu osoby, która lokal ten opuściła i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Ewidencja ludności służy bowiem wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie rozstrzyga zatem ani o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim.
Jednocześnie, ustosunkowując się do wyrażonej przez skarżącą w piśmie z dnia [...] r. tezy, iż jej zdaniem nadal istnieją przesłanki do zawieszenia postępowania sądowego albowiem nie została przez Sąd Okręgowy w K. rozstrzygnięta kwestia korzystania z wspólnego lokalu (wyrok rozwodowy nie jest prawomocny, a postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia zostało przez A. M. zaskarżone) Sąd wyjaśnia skarżącej, że w myśl orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie przez sąd cywilny sprawy rozwodowej nie stanowi zagadnienia wstępnego w sprawie administracyjnej o wymeldowanie z lokalu. Zagadnienie wstępne musi bowiem wynikać ze związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy dwoma postępowaniami, wynik jednego z postępowań musi mieć bezpośredni wpływ na byt prawny orzeczenia administracyjnego lub sądowego, czyli muszą to być orzeczenia wzajemnie od siebie zależne. Taka zależność jednak w przypadku zawartego w wyroku rozwodowym orzeczenia o faktycznym sposobie korzystania z wspólnego lokalu w okresie wspólnego w nim zamieszkiwania nie zachodzi – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1559/07. Wskazać nadto należy, iż w przypadku ewentualnego prawomocnego orzeczenia o faktycznym sposobie korzystania ze wspólnego lokalu, zaistnieją podstawy do ponownego zameldowania osoby uprzednio wymeldowanej decyzją organu, o ile w lokalu tym zamieszka.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło