II SA/Gl 605/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. (G.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów na skutek wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu. W dniu 8 czerwca 2017 r. (data nadania na poczcie) prawidłowo umocowany pełnomocnik M. G. (G.) wniósł, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skargę na decyzję tego organu z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy powyższa decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 8 maja 2017 r. W tej dacie przesyłkę odebrał dorosły domownik K. G. Postanowieniem z dnia 4 września 2017 r. Sąd odrzucił powyższą skargę jako spóźnioną. Odpis tego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 19 września 2017 r. W dniu 25 września 2017 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tej skargi. W uzasadnieniu wskazał, że pozostawał w błędnym przeświadczeniu, że zaskarżona decyzja została odebrana przez siostrę skarżącego w drugiej połowie drugiego tygodnia maja 2017 r. (11 lub 12 maja 2017 r.). Taką informację uzyskał od skarżącego w drugiej połowie maja 2017 r. podczas spotkania, na którym skarżący udzielił mu pełnomocnictwa i zlecił sporządzenie skargi. Następnie pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy i w dniu 8 czerwca 2017 r. sporządził i nadał na poczcie przedmiotową skargę. Dopiero z uzasadnienia wskazanego na wstępie postanowienia Sądu powziął informację o faktycznej dacie odbioru zaskarżonej decyzji przez siostrę skarżącego. Zdaniem pełnomocnika nieterminowe złożenie skargi nastąpiło bez winy skarżącego i bez zaniedbania ze strony pełnomocnika. Do wniosku załączone zostało oświadczenia skarżącego i jego siostry potwierdzające okoliczności wskazane we wniosku. Organ odwoławczy ustosunkował się do wniosku skarżącego pismem procesowym z dnia 8 stycznia 2018 r. wnosząc o odmowę przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej w skrócie Ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 Ppsa, pismo z przedmiotowym wnioskiem wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 Ppsa). Jednocześnie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 Ppsa) oraz dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 Ppsa). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożył bezpośrednio w siedzibie Sądu w dniu 25 września 2017 r. Pismo to, mimo powyższej regulacji, nie zostało jednak przekazane przez Sąd organowi odwoławczemu. Uchybienie w tym zakresie, choć nasuwa wątpliwości odnośnie dochowania przez wnioskodawcę siedmiodniowego terminu do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem, nie może jednak stanowić podstawy do odrzucenia tego wniosku. Zgodnie bowiem z treścią art. 88 Ppsa, sąd obowiązany jest odrzucić jedynie wniosek spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny (por. postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 571/08). Przechodząc wobec tego do oceny przywołanych we wniosku okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, należy zwrócić uwagę, że kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony (jej pełnomocnika) do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych, dla których skuteczności określony jest ustawowy termin. Brak winy oznacza więc, że strona nawet przy dołożeniu jak najwyższych starań nie była w stanie zapobiec jego uchybieniu. W rozpoznawanej sprawie Sąd poszedł do przekonania, że powyższa przesłanka nie została spełniona. Pełnomocnik skarżącego jako okoliczność uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi wskazał na błędne przeświadczenie co do daty doręczenia zaskarżonej decyzji wywołane informacją przekazaną skarżącemu przez odbierającą przesyłkę, w miejscu zamieszkania skarżącego, jego siostrę – K. G., która podała, że doręczenie nastąpiło w drugiej połowie drugiego tygodnia maja 2017 r. Zauważyć wymaga, że zaskarżona decyzja doręczona została skarżącemu w sposób zastępczy. Możliwość taką przewiduje art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. dalej zwanej Kpa) zgodnie z którym w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Powołany przepis wskazuje na jedną z form tzw. doręczenia zastępczego, kiedy to przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk adresata, lecz przyjmuje się fikcję prawną, że takie doręczenie nastąpiło. Przepisy regulujące doręczenia zastępcze mają na celu umożliwienie prawidłowego przebiegu postępowania zwłaszcza w przypadkach, gdy dokonanie doręczenia samemu adresatowi jest utrudnione np. z uwagi na jego nieobecność pod wskazanym adresem. Doręczenie dokonane w takim trybie, uznaje się za równoznaczne z doręczeniem korespondencji samemu adresatowi. Podjęcie się odbioru korespondencji przez domownika adresata, nakłada na niego obowiązek należytego zadbania o interesy adresata. Niedochowanie należytej staranności przez taką osobę nie stanowi okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu. Strona będzie ponosić konsekwencje, jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności w miejscu zamieszkania. Zdaniem Sądu, w sytuacji gdy skarżący jako adres do korespondencji wskazał adres, pod którym w czasie jego nieobecności przebywają jeszcze inne dorosłe osoby, domownicy, którym listonosz może zostawić przesyłkę, w konsekwencji dokonując doręczenia zastępczego z art. 43 Kpa, to musi liczyć się z tym, że ewentualne skutki uchybień powyższych osób będą miały bezpośredni wpływ na bieg jego sprawy w postępowaniu administracyjnym przed organem drugiej instancji wywołanym jego odwołaniem, a następnie w postępowaniu sądowym. Skarżący ponosi zatem konsekwencje działań tych osób. W przypadku, gdy strona nie godzi się na doręczenie zastępcze dokonywane do rąk konkretnej osoby przebywającej pod adresem wskazanym jako adres korespondencyjny, tj. na doręczenie zgodne z treścią art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1481 ze zm.) może dokonać na poczcie zastrzeżenia pocztowego przesyłek rejestrowanych. Niezłożenie stosownego zastrzeżenia pocztowego w zakresie niedoręczania przesyłek niektórym domownikom powoduje, że skutki wszelkich zaniedbań tych osób, obciążają samego skarżącego (porównaj analogiczne stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 marca 2017 r. w sprawie o sygn. akt I OZ 420/17, na gruncie regulacji art. 72§ 1 Ppsa). Ponadto, stosując obiektywny miernik staranności stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącego w przedmiotowej sprawie nie dochował należytej staranności wnosząc skargę. Wskazana przez skarżącego data doręczenia zaskarżonej decyzji nie została określona w sposób precyzyjny i poparty dowodem doręczenia. Jak podano we wniosku pełnomocnik przed wniesieniem skargi zapoznał się z aktami sprawy miał zatem możliwość ustalenia, w jakim konkretnym dniu nastąpiło powyższe doręczenie. Informację taką można było uzyskać również zwracając się do urzędu pocztowego lub skorzystając ze strony internetowej poczty. Dokonanie powyższych ustaleń uchroniłoby skarżącego przed uchybieniem terminu. W tych okolicznościach, na podstawie art. 86 § 1 Ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Przywołane orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.