II SA/Gl 614/12

WyrokWSA w Gliwicach2012-11-21

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Iwona Bogucka, Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego) prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji (Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego) o zawieszeniu postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego ciepłociągu, mimo istnienia toczących się postępowań cywilnych?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania, ponieważ organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczających ustaleń faktycznych i prawnych dotyczących kwalifikacji samowolnej budowy oraz jej zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym i przepisami technicznobudowlanymi. Dopiero po tych ustaleniach można rozważać, czy toczące się postępowania cywilne stanowią zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które uzasadniałoby zawieszenie postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) prowadził postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanego ciepłociągu. PINB zawiesił postępowanie na wniosek M. M. (następcy prawnego inwestora) ze względu na toczące się postępowania cywilne dotyczące nieruchomości. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylił postanowienie PINB, uznając je za przedwczesne i naruszające przepisy Prawa budowlanego oraz PPSA. M. M. zaskarżyła postanowienie WINB do WSA, domagając się jego uchylenia. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego ciepłociągu oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej – PINB) prowadzi od [...] r. postępowanie w sprawie legalnego wybudowania ciepłociągu zasilającego szklarnie "Gospodarstwa Ogrodniczego T. M." Zakład "A" S. W trakcie tego postępowania M. M., żona i następca prawny zmarłego inwestora, pismem z dnia 26 stycznia 2012 r. powiadomiła PINB o tym, że w związku ze śmiercią T. M. Sąd Rejonowy w B. zawiesił trzy toczące się przed nim postępowania, a to: w sprawie z powództwa A. i M. S. przeciwko T. i M. M. o wydanie nieruchomości i przywrócenie jej do stanu zgodnego z prawem (sygn. akt [...]); z wniosku T. i M. M. przy udziale A. i M. S. o ustanowienie służebności przesyłu ( sygn. akt [...]) i z powództwa M. M. przeciwko A. i M. S. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli dotyczącego przeniesienia prawa własności działki nr 1 na M. M. ( [...]). W następstwie tego pisma PINB postanowieniem nr [...], z dnia [...]r., zawiesił przedmiotowe postępowanie do czasu zakończenia się postępowań toczących się przed Sądem Rejonowym w B. Wydział I Cywilny. W podstawie prawnej tego postanowienia organ powołał się na art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 100 § 1 k.p.a. Z postanowieniem tym nie zgodzili się A. i M. S., którzy w zażaleniu wniesionym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. ( dalej – [...]WINB) domagali się jego uchylenia. Zarzucili, że organ I instancji w toku prowadzonego postępowania narusza przepisy Prawa budowlanego, nie stosuje się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 454/10 oraz ignoruje decyzję [...]WINB z dnia [...]r. znak: [...]. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. [...]WINB uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu I instancji. W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. W uzasadnieniu zaś wskazał, że w przedmiotowa sprawa była już kontrolowana przez WSA w Gliwicach. Sąd ten w wyroku oznaczonym sygnaturą II SA/Gl 454/10 uznał, że w stosunku do stwierdzonej samowoli budowlanej w zależności od poczynionych ustaleń faktycznych winien mieć zastosowanie art. 48 bądź 49b ustawy Prawo budowlane oraz nakazał przeprowadzenie postępowania dowodowego celem rozważenia czy w sprawie nie występują bezwzględne przeszkody uniemożliwiające legalizację stwierdzonej samowoli budowlanej. WSA w Gliwicach uznał także, że z uwagi na brak ustaleń faktycznych i prawnych dotyczących wskazanych wyżej kwestii wykluczona jest możliwość zawieszenia postępowania nawet w przypadku, gdyby w procesie cywilnym rozstrzygana była kwestia tytułu prawnego przysługującego inwestorowi do nieruchomości. Dalej [...]WINB stwierdził, że PINB stosując się do zaleceń zawartych we wskazanym wyroku winien był w pierwszej kolejności zakwalifikować stanowiący przedmiot postępowania obiekt budowlany pod właściwy przepis Prawa budowlanego i następnie stosownie do art. 48 ust. 2 lub 49b ust. 2 tej ustawy zbadać, czy jest on zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami prawa budowlanego oraz wydać następnie postanowienie przewidziane, w którymś z tych dwóch przepisów. Tymczasem PINB sporządził w tej sprawie jedynie notatkę służbowa, w której stwierdził, że jedyną przesłanką uniemożliwiającą legalizację spornego ciepłociągu stanowi brak oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. W notatce tej nie odniósł się on jednakowoż w żaden sposób do kwestii zgodności przedmiotowej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ ten nie zbadał nawet, czy na działce gdzie zrealizowano sporny ciepłociąg obowiązuje plan miejscowy dopuszczający taką inwestycję. W konsekwencji [...]WINB uznał, że zawieszając postępowanie w sprawie bez wyjaśnienia wskazanych wątpliwości organ I instancji naruszył postanowienia art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ II instancji stwierdził również, że PINB nie zweryfikował prawdziwości twierdzeń M. M. dotyczących zawieszenia toczących się postępowań przed Sądem Rejonowym w B., a w szczególności nie ustalił czy opisane w jej piśmie sprawy nie zakończyły się już prawomocnymi orzeczeniami. Stwierdził ponadto, że nieprecyzyjna i niejasna jest wreszcie sentencja zaskarżonego postanowienia, bowiem organ nie wskazał w niej do zakończenia, jakich to postępowań sądowych zawiesza prowadzone postępowanie administracyjne. Mając to wszystko na uwadze [...]WINB stwierdził również naruszenie przez PINB przepisów art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. przez niepodjęcie wszystkich czynności wyjaśniających w sposób wyczerpujący stan faktyczny i prawny sprawy. Dodał też, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest tylko takie postępowanie, którego wynik wpłynie na treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Oznacza to, że między sprawą sądową a administracyjną musi zachodzić stosunek zależności. W omawianej sprawie taka zależność między postępowaniem sądowym o ustanowienie służebności przesyłu czy o wykupienie działki zajętej pod ciepłociąg może wystąpić lecz jednak dopiero po przeprowadzeniu przez PINB postępowania wyjaśniającego pozwalającego na stwierdzenie, że sporny obiekt został zrealizowany zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów techniczno- budowlanych. Kończąc swoje uzasadnienie organ wskazał, że mając na uwadze wynikającą z art. 144 k.p.a. zasadę odpowiedniego stosowania do zażaleń przepisów o odwołaniach uprawniony był w zaistniałej sytuacji do jedynie uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skargę na to postanowienie wniosła M. M., zastępowana przez adwokata E. G., domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez odstąpienie od ich zastosowania i nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania uzupełniającego dowody i materiały zgromadzone w sprawie, albo zlecenie przeprowadzenia takiego postępowania PINB. Naruszenie tych uregulowań skutkowało zaś wydaniem błędnego postanowienia uchylającego postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ rozpatrujący zażalenie zobowiązany był do ponownego zbadania sprawy aspekcie istnienia czy też wykluczenia przesłanek wynikających z art. 97 § 1 bądź art. 98 k.p.a. Nie jest też wykluczone uzupełnienie braków postępowania w trybie art. 136 w zw. z art. 144 k.p.a. Możliwe także było wydanie postanowienia kasacyjnego opartego na przepisie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. z tym jednak zastrzeżeniem, że kompetencje te są ograniczone jedynie do kwestii związanych z zawieszeniem postępowania. Dopiero zatem definitywne stwierdzenie przez organ II instancji braku podstawy do zawieszenia postępowania uprawniało go do jego uchylenia. Tym samym nie można było uchylić postanowienia o zawieszeniu postępowania z tego powodu, że nie zostało ono w należycie uzasadnione. W tej kwestii skarżąca powołała się na wyroki sądów administracyjnych, a to wyrok WSA w Kielcach z dnia 16 czerwca 2011 r., II SA/Ke 302/11; wyrok WSA w Opolu z dnia 14 czerwca 2011 r. II SA/Op 139/11 oraz WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2010 r. II SA/Gl 454/10. W ocenie skarżącej zebrany w sprawie materiał dowodowy zezwalał ponadto w wystarczającym stopniu na ocenę wystąpienia przesłanki zawieszenia postępowania w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a jeżeli organ odwoławczy uznał go za niewystarczający to winien ten materiał uzupełnić. Skarżąca dodała, że aktualnie przed Sądem Rejonowym w B. toczy się jedynie sprawa z jej powództwa przeciwko M. S. i A. S., właścicielom działki nr 1 o pow. 75 m², o zobowiązanie ich do złożenia oświadczenia woli. Natomiast dwie pozostałe sprawy zostały zawieszone w związku ze śmiercią pozwanego czy wnioskodawcy. Nie budzi także wątpliwości, co przyznał również [...]WINB, że wyrok jaki zapadnie w tej pierwszej sprawie rozstrzygnie kwestię tytułu prawnego do działki nr 1, stanowi on zatem zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Z notatki sporządzonej przez PINB w dniu 6 lutego 2012 r. wynika też, że jedyną przesłanką uniemożliwiającą legalizację spornego ciepłociągu stanowi brak oświadczenia M. M. o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nieuzasadnione jest zatem twierdzenie [...]WINB , że organ i instancji nie zbadał zgodności zrealizowanego ciepłociągu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem notatka ta wskazuje tylko na jedną przeszkodę w legalizacji ciepłociągu. W konkluzji przeprowadzonych wywodów skarżąca stwierdziła, że wskazane w postanowieniu [...]WINB braki w materiale dowodowym sprawy nie wymagały przeprowadzenia postępowania ani w całości ani też w znacznej części i mogły zostać uzupełnione w trybie art. 136 k.p.a. Tymczasem [...]WINB bez uzasadnionych podstaw, a z pewnością przedwcześnie, uchylił w całości postanowienie PINB mimo istnienia przekonywujących przesłanek do zawieszenia toczącego się postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę [...]WINB domagał się jej oddalenia. Odpowiadając na zarzuty skargi podał, że w omawianej sprawie wcześniej już zapadł wyrok, w którym WSA w Gliwicach nakazał przeprowadzenie postępowania mającego na celu dokonanie prawidłowej kwalifikacji przedmiotowych robót budowlanych, ustalenie czy w sprawie wystąpiły bezwzględne przeszkody legalizacji spornej inwestycji oraz czy jest możliwe doprowadzenie zrealizowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Podkreślił, że do zaleceń tych nie zastosował się PINB, który nie dokonał kwalifikacji samowolnie wykonanych robot budowlanych oraz nie zbadał czy nie występują w sprawie bezwzględne przeszkody uniemożliwiające ich legalizację. Organ I instancji nie zbadał także prawdziwości twierdzeń strony dotyczących spraw toczących się przez SR w B. oraz nieprecyzyjnie i niejasno określił w związku z jakimi toczącymi się przed tym Sądem postępowaniami zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie. Oznacza to, że rozpatrując wniesione zażalenie organ II instancji nie mógł zastosować art. 136 k.p.a. z uwagi na liczne wątpliwości co do istotnych okoliczności sprawy, których usunięcie wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości. Tym samym stwierdzić należało, że uchylone postanowienie było przedwczesne. Pismem z dnia 14 czerwca 2012 r. adwokat E. G. poinformował, że wypowiedział skarżącej udzielone mu pełnomocnictwo. W jego miejsce swój udział w sprawie zgłosił w piśmie z dnia 18 lipca 2012 r. adwokat B. P. przedkładając udzielone mu przez skarżącą pełnomocnictwo. Do zarzutów skargi odnieśli się także uczestnicy postępowania, którzy w piśmie z dnia 25 czerwca 2012 r. wnieśli o jej oddalenie zgadzając się z argumentacją [...]WINB. W uzasadnieniu tego pisma wskazali, że PINB w B. konsekwentnie wykorzystuje wszystkie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego chroniąc samowolę budowlaną związaną z wybudowanym ciepłociągiem przebiegającym m.in. przez należącą do nich działkę nr 1. Wskazali, że organ I instancji od 2009 r. ogranicza prowadzone postępowanie tylko do fragmentu zrealizowanego ciepłociągu biegnącego przez ich działkę pomijając inne działki, do których inwestor także nie miał tytułu prawnego. Uczestnicy odwołali się także do wyroku w sprawie II SA/Gl 454/10 obligującego PINB do przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego. W związku z powyższym domagali się objęcia funkcjonariuszy publicznych zatrudnionych w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w B. odpowiedzialnością dyscyplinarną w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa ( Dz. U. Nr 34, poz. 173) oraz usunięcia przedmiotowego ciepłociągu z ich działki. Uczestnicy kategorycznie sprzeciwili się też sugestii, że losy dalszego postępowania administracyjnego są uzależnione od wyniku postępowania toczącego się przed SR w B. W toku rozprawy aplikantka adwokacka L. T. działająca z upoważnienia pełnomocnika skarżącej Adwokata B. P. złożyła odpis nieprawomocnego wyroku SR w B. zapadłego w sprawie [...], którym A. S. i M. S. zostali solidarnie zobowiązani do złożenia oświadczenia woli przenoszącego na M. M. prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżone postanowienie, w aspekcie jego zgodności z prawem, jak nakazuje art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), uznał bowiem, że nie narusza ono przepisów prawa. Dodać należy, że kontrolę tę Sąd przeprowadził nie będąc, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej zwanej p.p.s.a.), związany zarzutami skargi, wskazaną w niej podstawą prawną oraz sformułowanymi w niej wnioskami. Przedmiot postępowania, w którym zapadło kontrolowane postanowienie stanowiły roboty budowlane zrealizowane przez poprzednika prawnego skarżącej, a to jej zmarłego męża T. M. pod rządami obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Zakres i charakter wykonanych robót budowlanych – jak słusznie dostrzegł organ II instancji - nie został jednak doprecyzowany w toku postępowania prowadzonego przez PINB. W szczególności organ ten nie ustalił w trybie jakich materialno-prawnych przepisów prowadzi to postępowanie, na co zwrócił już uwagę WSA w Gliwicach w wyroku zapadłym w sprawie II SA/Gl 454/10. Brak jest zatem pewności czy przedmiotowe postępowanie jest prowadzone w trybie art. 48 czy też w trybie art. 49 b tej ustawy. WSA uzależnił zaś wdrożenie któregoś z tych dwóch trybów postępowania od ustalenia czy omawiane postępowanie dotyczy rozbudowy sieci ciepłowniczej, do czego było wymagane pozwolenie na budowę czy też jedynie rozbudowy przyłącza wymagającej zgłoszenia właściwemu organowi. Organ I instancji w piśmie z dnia 27 lipca 2011 r. zawiadomił, co prawda strony postępowania, że prowadził będzie postępowanie w oparciu o art. 49 b Prawa budowlanego i dotyczyć ma ono rozbudowy przyłącza cieplnego do budynku szklarni, jednak stwierdzenia tego nie poprzedził żadnymi ustaleniami faktycznymi. Z treści wspomnianego pisma wynika jedynie, że organ ten zastosował się do wskazań zawartych w uzasadnieniu decyzji kasatoryjnej [...]WINB z dnia [...]r. Uchylona wspomnianą decyzją jego decyzja nr [...]z dnia [...]r. była bowiem oparta na przepisie art. 51 Prawa budowlanego. Wskazywałoby to, że wykonane przez T. M. roboty budowlane organ I instancji uznał za przebudowę istniejącego ciepłociągu, bądź przebudowę przyłącza cieplnego, a nie za rozbudowę ciepłociągu czy też rozbudowę przyłącza cieplnego. Zatem już tylko z tych opisanych powodów postanowienie PINB z dnia [...] r. należy uznać co najmniej za przedwczesne i jako takie zasadnie zostało wyrugowane z obrotu prawnego zaskarżonym postanowieniem. . Odnosząc się do podstawowego zarzutu skargi dotyczącego się naruszenia art. 138 § 2 w zw. z art. 136 k.p.a. wskazać należy, że przepisy te regulują postępowanie odwoławcze od decyzji wydawanych przez organ I instancji i mają stosownie do art. 144 k.p.a. tylko odpowiednie zastosowanie do postępowania zażaleniowego. Odpowiednie zastosowanie przepisów normujących postępowanie odwoławcze do zażaleń na postanowienia, które rozstrzygają kwestie wpadkowe wynikające z toku postępowania lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, nie może natomiast oznaczać, że organ rozpatrujący zażalenie jest uprawniony do prowadzenia w oparciu o przepis art. 136 w zw. z art. 144 k.p.a. uzupełniające postępowanie wyjaśniające dotyczącego kwestii mających istotny wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Tego rodzaju działania pozostawałyby bowiem w kolizji z wynikającą z art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania. W kontrolowanej sprawie istotny wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy samowolnie rozbudowanego ciepłociągu mają zaś bez wątpienia ustalenia dotyczące materialnoprawnych podstaw prowadzonego postępowania czy też zgodności zrealizowanej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami techniczno-budowlanymi. Wskazać przyjdzie, że podobny pogląd zaprezentował także WSA w wyroku z dnia 3 września 2010 r. , sygn. akt II SA/Gl 454/10, na który powołano się w skardze. Sąd ten podkreślił bowiem, że "wniesienia zażalenia przenosi na organ wyższego stopnia kompetencję do ponownego rozstrzygnięcia kwestii procesowej będącej przedmiotem rozstrzygnięcia w zaskarżonym postanowieniu. Nie daje natomiast podstaw do przejęcia rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej będącej przedmiotem toczącego się postępowania administracyjnego". Dodatkowo podnieść trzeba, że powołane w skardze wyroki WSA w Kielcach z dnia 16 czerwca 2011 r., II SA/Ke 302/11 oraz WSA w Opolu z dnia 14 czerwca 2011 r. II SA/Op 139/11, zapadły w sprawach ze skarg na decyzje SKO, a nie postanowienia wydane sprawach o ustalenie warunków zabudowy. Podkreślić jednocześnie trzeba, że zarówno decyzja PINB z dnia [...] r., jak i aktualnie kontrolowane późniejsze postanowienie tego organu o zawieszeniu postępowania, zapadły już po wyroku WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 454/10. W związku tym w sprawie miało zastosowanie unormowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 153 p.p.s.a. stosuje się nie tylko do orzeczeń sądów administracyjnych wydawanych w sprawach ze skarg na akty administracyjne rozstrzygające sprawy co do istoty (merytorycznie), ale także do orzeczeń wydawanych w sprawach skarg na rozstrzygnięcia incydentalne (wpadkowe) podejmowane w toku postępowań administracyjnych lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy. Stwierdzić tym samym przyjdzie, że [...]WINB zasadnie uznał, iż organ I instancji wydał swoje postanowienie z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wskazań dotyczących konieczności ustalenia materialnoprawnych podstaw prowadzonego postępowania przed wydaniem postanowienia o jego zawieszeniu. Zauważyć również trzeba, że wspomniany wyrok z 2010 roku zapadł w zbliżonym, acz nie tym samym stanie faktycznym, co aktualnie kontrolowana sprawa. Wyrok ten został wydany w sprawie ze skargi wniesionej przez M. M. i T. M. na postanowienie [...]WINB uchylające postanowienie PINB zawieszające postępowanie w przedmiotowej sprawie do czasu wydania przez Sąd Rejonowy w B. wyroku w sprawie [...]. Przedmiotowa sprawa zawisła przed tym Sądem z powództwa wytoczonego przez A. S. i M. S. przeciwko T. M. i M. M. o wydanie nieruchomości i przywrócenie jej do stanu zgodnego z prawem. Aktualnie zaś rozpatrywana skarga wniesiona została przez M. M. także na postanowienie [...]WINB, którym uchylono także postanowienie PINB o zawieszeniu postępowania. Między dwoma podstawami zawieszenia postępowania przez PINB zachodzi jednak istotna różnica. W aktualnie kontrolowanym postępowaniu organ I instancji zawiesił bowiem postępowanie do czasu zakończenia się wszystkich postępowań toczących się w Wydziale I Cywilnym Sądu Rejonowego w B. (w międzyczasie przed Sądem tym zawisły bowiem jeszcze dwie nowe sprawy, a to z powództwa M. M. o zobowiązanie właścieli działki nr 1 do złożenia oświadczenia woli przenoszącego prawo własności tej działki na powódkę oraz z wniosku M. M. i T. M. o ustanowienie na przedmiotowej działce służebności przesyłu). W związku z tym spostrzeżeniem stwierdzić przyjdzie, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w prawomocnym wyroku WSA z 2010 r. dotyczące braku prejudycjalnego charakteru orzeczenia Sądu Rejonowego utraciły swoją moc wiążąca. Skutek taki spowodowała zmiana istotnych okoliczności faktycznych, jaka miała miejsce po wydaniu tego orzeczenia przez WSA ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998r., III RN 130/97, z glosą B. Adamiak, OSP 1999, z. 5, poz. 101, s. 263 ). Zarówno bowiem wynik postępowania toczącego się z powództwa skarżącej w sprawie [...], jak wynik postępowania nieprocesowego, które toczyło się z wniosku T. M. i M. M. w sprawie [...], dotyczyć będą kwestii związanych z dysponowaniem nieruchomością na cele budowlane, a zatem prawomocne orzeczenie zapadłe w jednym bądź w drugim z tych postępowań sądowych będzie miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W tym miejscu zwrócić należy jednakże uwagę na niefortunne sformułowanie sentencji postanowienia PINB, co dostrzegł organ II instancji, wskazując na jego wyjątkową niejasność i brak precyzji. Ta wada prawna postanowienia PINB mogła jednak zostać usunięta w drodze postanowienia reformatoryjnego opartego na przepisie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. Zabieg taki był jednak niepotrzebny wobec prawidłowego stanowiska [...]WINB, że kwestia prawa do dysponowania przez skarżącą nieruchomością na cele budowlane winna zostać poprzedzona ustaleniami wymienionymi czy to w przepisie art. 48 ust. 2 czy też w art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego, a dotyczącymi zgodności zrealizowanego obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz jego zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Dopiero bowiem spełnienie obu tych wstępnych warunków umożliwia dalsze prowadzenie postępowania legalizacyjnego samowolnie wybudowanego czy rozbudowanego obiektu. Odnosząc się do wniosków zawartych w piśmie uczestników postępowania A. S. i M. S. dotyczących ukarania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w związku ze sposobem prowadzenia przez niego przedmiotowego postępowania naprawczego stwierdzić należy, że nie mogły one zostać rozpatrzone w postępowaniu ze skargi M. M. Wniosek o ukaranie grzywną organu uczestnicy mogą oni jednakowoż skutecznie złożyć wraz z wniesioną przez nich skargą na przewlekłe prowadzenie przez PINB przedmiotowego postępowania czy na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło