II SA/Gl 615/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. B., E. J. i J. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na drukach urzędowych formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy W. B., E. J. oraz J. J. wystąpili o zwolnienie od kosztów sądowych powołując się na trudną sytuację materialną. Z uzyskanych od skarżących informacji wynika, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe (W. B. i E. J. pozostają w konkubinacie, natomiast J. J. oraz A. J. to ich wychowankowie) i nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekracza 3.000 euro. Jako źródło utrzymania skarżący podali dochody w wysokości około 1300 zł brutto - co obrazuje dochód E. J. Skarżąca wskazała, że jest nauczycielką, a jej miesięczny dochód w połowie podlega potrąceniom komorniczym. Pismami z dnia 24 października 2011 r. wnioskodawcy zostali wezwani do udokumentowania wysokości uzyskiwanych dochodów, udokumentowania wysokości środków przeznaczanych na pokrycie bieżących potrzeb (czynsz, opłaty za media itp.), E. J. została zobowiązana do udokumentowania wysokości potrąceń komorniczych, a W. B. do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące. Wezwania te pozostały bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wówczas, gdy osoba ubiegająca się o nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść tego rodzaju wydatków bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu swoim lub rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zauważyć jednak trzeba, że możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 i w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504). W realiach rozpoznawanej sprawy poza ogólnikowymi i niespójnymi informacjami podanymi przez skarżących w drukach formularzy brak jest jakichkolwiek rzetelnych informacji na temat ich rzeczywistej sytuacji materialnej. W szczególności nie wiadomo nic na temat wysokości dochodów uzyskiwanych przez W. B. ani też o rzeczywistej wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego przez E. J. (poza jej oświadczeniem zawartym w piśmie z dnia 29 września 2011 r.). Wnioskodawcy uchylili się również od udokumentowania realnej wysokości dochodów przeznaczanych na stałe, miesięczne wydatki. Stąd też nie wiadomo, czy konieczność zapłacenia kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi rzeczywiście przekracza ich możliwości finansowe. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.