II SA/Gl 649/25

WyrokWSA w Gliwicach2025-08-28

Skład orzekający: Rafał Wolnik, Tomasz Dziuk, Agnieszka Kręcisz-Sarna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda zasadnie stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie przeznaczenia terenów pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, znajdujących się w strefie ograniczeń sanitarnych od cmentarza?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda nie miał podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej. Chociaż część terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną znajdowała się w strefie ograniczeń sanitarnych od cmentarza, plan miejscowy przewidywał zakaz nowej zabudowy mieszkaniowej na tych fragmentach, dopuszczając jedynie przebudowę, rozbudowę lub odbudowę istniejącej zabudowy oraz zabudowę uzupełniającą (garaże, budynki gospodarcze). Sąd uznał, że takie rozwiązanie nie stanowi istotnego naruszenia prawa ani nadmiernej ingerencji w prawo własności, a tym samym nie uzasadnia stwierdzenia nieważności uchwały.
Stan faktyczny
Gmina Bytom zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda uznał, że uchwała narusza przepisy dotyczące odległości od cmentarzy, przeznaczając tereny w strefie ograniczeń sanitarnych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Gmina zarzuciła Wojewodzie błędne uznanie, że uchwała uniemożliwia wykonywanie prawa własności i jest sprzeczna z prawem. Sąd rozpoznał sprawę ze skargi Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego i zasądził od Wojewody na rzecz Gminy Bytom zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.),, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Protokolant specjalista Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi Gminy Bytom na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 17 marca 2025 r. nr IFIII.4131.1.26.2025 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1) uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, 2) zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz Gminy Bytom kwotę 480,00 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów. Zaskarżonym obecnie rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 17 marca 2025 r. Wojewoda Śląski stwierdził nieważność uchwały Nr XIV/112/25 Rady Miejskiej w Bytomiu z dnia 10 lutego 2025 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w rejonie ulic: [...], [...] i [...] w Bytomiu - etap II (Dz.U. Woj. Śląskiego z 2025, poz. 1226, dalej w skrócie m.p.z.p.), w zakresie: treści planu: - § 6 ust. 2 pkt 1 lit. a w zakresie symboli: 8MN, 9MN, 12MN; - § 6 ust. 3 pkt 1 w zakresie symboli: 8MN, 9MN, 12MN; - § 11 ust. 1 pkt 1 lit. a w zakresie symboli: 8MN, 9MN, 12MN; - § 11 ust. 1 pkt 2 lit. a w zakresie symboli: 8MN, 9MN, 12MN; - § 12 ust. 4; - § 17 ust. 1 w zakresie symboli: 8MN, 9MN, 12MN; - § 17 ust. 3 pkt 1 lit. b w zakresie symboli: 8MN, 9MN, 12MN; - § 35 ust. 1 pkt 2 w zakresie słów: od 24,0 m do 36,0 m (przy uwzględnieniu stanu istniejącego); - § 35 ust. 1 pkt 3 w zakresie słów: od 47,5 m do 55,0 m (przy uwzględnieniu stanu istniejącego); - w części graficznej planu: w zakresie terenów oznaczonych symbolami 8MN, 9MN, 12MN w ich liniach rozgraniczających. W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, że § 17 ust. 1 w związku z § 12 ust. 3, 4 uchwały, dotyczące części terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami: 8MN, 9MN, 12MN, naruszają art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., gdyż przeznaczania części terenów 8MN, 9MN, 12MN pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną zabraniają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze. (Dz. U. z 1959 r., nr 52, poz. 315, zwanego dalej rozp.ter.cmentarzy). Według § 3 ust. 1 odległość budynków mieszkalnych od granicy cmentarza w żadnym wypadku nie może być mniejsza niż 50 m. Zdaniem organu nadzoru naruszono również art. 6 ust.2 pkt 1 u.p.z.p., gdyż ustalenia § 17 uchwały, dotyczące terenów oznaczonych symbolami 8MN, 9MN, 12MN znajdujących się w pięćdziesięciometrowej strefie od granicy cmentarza, uniemożliwiają wykonywanie prawa własności nieruchomości. Na omawianych terenach jedynym przeznaczeniem ustalonym w planie miejscowym jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, to jej realizacja w formie nowej zabudowy jest zakazana przepisem §12 ust. 3 pkt 1 uchwały. Ponadto realizację przeznaczenia tych terenów uniemożliwiają wskazane przepisy rozp.ter.cmentarzy. Co prawda, w § 12 ust. 4 uchwały dopuszczono przebudowę, rozbudowę i odbudowę istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, położonej w odległości do 50 m od granicy istniejącego cmentarza, lecz ustalenie to nie rozwiązuje ani braku możliwości zagospodarowania działek dotąd niezabudowanych, ani nie likwiduje problemu braku prawa do zagospodarowania nieruchomości niezgodnie z przepisami rozp.ter.cmentarzy. Niezgodne z prawem ustalenie przeznaczenia MN na terenach, na których obowiązuje zakaz takiej zabudowy na podstawie przepisu wyższego rzędu niż prawo miejscowe, jest de facto ograniczeniem uprawnień właścicielskich naruszających istotę prawa własności. Organ nadzoru wyjaśnił ponadto, że stwierdzenie nieważności ustaleń § 17 ust. 1 uchwały, w zakresie terenów oznaczonych symbolami 8MN, 9MN, 12MN w ich liniach rozgraniczających, skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności w tym zakresie również rysunku planu, gdyż konieczna jest spójność tych obu integralnych części planu miejscowego. Konieczne jest również stwierdzenie nieważności pozostałych ustaleń treści uchwały bezpośrednio odnoszących się do terenów oznaczonych tymi symbolami i tak: dopuszczalne poziomy hałasu ustalone w § 6 ust. 2 pkt 1 lit. a uchwały, nie obowiązują na terenach 8MN, 9MN i 12MN, jak również ustalone w § 6 ust. 3 pkt 1 uchwały poziomy pól elektromagnetycznych nie dotyczą terenów 8MN, 9MN, 12MN. Określone w §11 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 lit. a uchwały parametry działek uzyskanych w wyniku scalenia i podziału nieruchomości, w tym minimalna szerokość frontów działek i minimalna powierzchnia działek nie dotyczą terenów oznaczonych symbolami: 8MN, 9MN, 12MN. Także ustalenia dotyczące zasad kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu ustalone w § 17 ust. 3 pkt 1 lit. b uchwały nie obowiązują na terenach 8MN, 9MN, 12MN. Organ nadzoru wyjaśnił ponadto, że w § 35 ust. 2 pkt 2 i 3 uchwały ustalono szerokości w liniach rozgraniczających terenów 2KDG i 3KDG niezgodnie z rysunkiem planu. Ustaleniami tymi naruszono art. 20 ust. 1 u.p.z.p., a także § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U z 2003 r. nr 164 poz. 1587). Przepisy te nakazują by treść planu miejscowego była spójna z jego częścią graficzną, a więc umożliwiała jednoznaczne powiązanie ustaleń tekstowych z ustaleniami graficznymi. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Miasto Bytom w zakresie treści planu: - § 6 ust. 2 pkt 1 lit. a w zakresie symboli: 8MN, 9MN, 12MN; - § 6 ust. 3 pkt 1 w zakresie symboli: 8AdN, 9MN, 12MN\ - § 11 ust. 1 pkt 1 lit. a w zakresie symboli: 8AdN, 9MN, 12MN-, - § 11 ust. 1 pkt 2 iit. a w zakresie symboli: 8MN, 9MN, 12MN\ - § 12 ust. 4; - § 17 ust. 1 w zakresie symboli: 8MN, 9MN, 12MN; - § 17 ust. 3 pkt 1 Jit. b w zakresie symboli: 8AdN, 9MN, 12MN; oraz w części graficznej planu: w zakresie terenów oznaczonych symbolami 8MN, 9MN, 12MN w ich liniach rozgraniczających zarzuciło naruszenie: - art. 6 ust 2 pkt 1 u.p.z.p., polegające na błędnym uznaniu, że przedmiotowa uchwała w § 17 uniemożliwia wykonywanie prawa własności nieruchomości; - art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, przez przyjęcie, że przedmiotowa uchwała Rady Miasta w zakresie objętym rozstrzygnięciem nadzorczym jest sprzeczna z prawem. W związku z podniesionymi zarzutami skarżące miasto domaga się uchylenia w całości zaskarżonego aktu nadzoru oraz obciążenia organu nadzoru kosztami postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono m.in., że Tereny oznaczone w planie symbolami 8MN, 9MN, 12MN stanowią część większego osiedla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej zrealizowanego w latach 30-tych XX w. Z osiedlem tym sąsiaduje od strony południowej - oddzielony ulicą - cmentarz założony w latach 20-tych XX w. Natomiast od zachodu - oddzielony pasem zieleni - sąsiaduje cmentarz założony w latach 30- tych XX w. Sąsiedztwo cmentarzy i zabudowy mieszkaniowej funkcjonuje w tej przestrzeni zatem bez mała 90 lat. Wskazano także, że wszystkie działki, leżące na terenach 8MN i 12MN, a objęte strefą 50 m od granicy istniejącego cmentarza w taki sposób, że nie można pomiędzy granicą tej strefy, a linią zabudowy "zmieścić" zabudowy mieszkaniowej - są działkami na dzień dzisiejszy już zabudowanymi. Natomiast na terenie 9MN znajdują się dwie niezabudowane działki; działka nr [...] (leżąca w całości w strefie 50 m od granicy istniejącego cmentarza) i działka nr [...] (leżąca w części w strefie 50 m od granicy istniejącego cmentarza). Działka nr [...] należy do tych samych właścicieli co już zabudowana, przylegająca od północy działka nr [...] i stanowi z nią jedną nieruchomość (zagospodarowaną całościowo). Dodatkowo dla działki nr [...] wydano o pozwoleniu na budowę domu jednorodzinnego - umożliwiającą alternatywne zagospodarowanie działki jako samodzielnej nieruchomości. Natomiast działka nr [...] przylega do niezabudowanej działki nr [...], leżącej w całości poza zasięgiem strefy 50 m od granicy istniejącego cmentarza. Obie te działki, tj. nr [...] i [...], stanowią własność Gminy Bytom. Mogą być zatem również zagospodarowane jako jedna nieruchomość. Dodatkowo część działki nr [...] o powierzchni ok. 140m 2 położona jest poza zasięgiem strefy 50 m od granicy istniejącego cmentarza, a jednocześnie w obszarze wydzielonym pod zabudowę przy pomocy linii zabudowy. Daje to zatem, możliwość także samodzielnego zagospodarowania działki nr [...], przy zachowaniu obowiązujących przepisów. Strona skarżąca zaakcentowała także, że sporny plan zagospodarowania przestrzennego uzyskał pozytywną opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bytomiu z dnia 14 października 2024 r. Podniosła także, że według § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz.U. z 1959 r. nr 52 poz. 315) przepisów rozporządzenia nie stosuje się do cmentarzy już istniejących, jeżeli ich zastosowanie uniemożliwiałoby korzystanie z cmentarza, a właściwy powiatowy (miejski, dzielnicowy) inspektor sanitarny nie sprzeciwia się dalszemu korzystaniu z tego cmentarza. Strona skarżąca podniosła także, że zgodnie z § 7 r.o.t.o.c. przepisów rozporządzenia nie stosuje się do cmentarzy już istniejących, jeżeli ich zastosowanie uniemożliwiałoby korzystanie z cmentarza, a właściwy powiatowy (miejski, dzielnicowy) inspektor sanitarny nie sprzeciwia się dalszemu korzystaniu z tego cmentarza. Jak wskazał NSA w wyroku z 28.06.2013 r., II OSK 557/12, z przepisu wywieść również należy, że także budynki mieszkalne usytuowane od takiego cmentarza w odległości mniejszej od tych, które wskazane zostały w rozporządzeniu, mogły nadal funkcjonować. Z powyższego, można wyprowadzić tezę, że nie występuje jednolicie rozumiany zakaz ingerencji w zabudowę, która znajduje się w sąsiedztwie cmentarza (bliżej niż wymagane minimum odległości). Gdyby bowiem przyjąć, że rozbudowa czy nadbudowa jest w żadnym wypadku niemożliwa, to doprowadziłoby to w dużej mierze do popadania w ruinę dotychczasowej zabudowy i uniemożliwiło korzystanie z niej wraz z duchem czasu. Zdaniem odpowiadającej, byłaby to zbyt duża restrykcja." (Lex, Opublikowano: QA 2398594, Autor odpowiedzi: Słomka Kinga) Nietrafiony jest także postawiony przez organ nadzoru zarzut, iż zapisy dla terenów 8MN, 9MN i 12MN ujęte w planie miejscowym, przyjętym uchwałą nr XIV/112/25 Rady Miejskiej w Bytomiu z dnia 10 lutego 2025 r. dla terenów 8MN, 9MN i 12MN, stanowią ograniczenie uprawnień właścicielskich naruszających istotę własności. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie. Zaakcentowano w niej, że w pierwszej kolejności zarzucił gminie to, że dokonała ona ustaleń w § 17 ust. 1 uchwały, w związku z § 12 ust. 3, 4 tej uchwały, dotyczących części terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i oznaczonych na rysunku planu symbolami: 8MN, 9MN, 12MN, pomimo zakazu przeznaczenia części tych terenów pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, zawartego w § 3 ust. 1 rozp. ter.cmentarzy. Tym samym gmina ustaliła przeznaczenie terenów pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, z istotnym naruszeniem art. 15 ust. 2 pkt 1 upzp. - zgodnie z którym w planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Tak więc podstawowe ustalenie planu miejscowego, jakim jest ustalenie przeznaczenia terenu, dokonane zostało niezgodnie z przepisem odrębnym jakim w tym wypadku jest cytowany wyżej § 3 ust. 1 rozp.ter.cmentarzy. Ustalono bowiem jedyne przeznaczenie - teren zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej, na terenie na którym obowiązuje, wynikający z przepisów odrębnych, zakaz zabudowy mieszkaniowej. Wyjaśniono także, że zarzut naruszenia art. 6 ust. 2 pkt 1 upzp. jest dla organu nadzoru zarzutem uzupełniającym, gdyż znaczne ograniczenie, a wręcz uniemożliwienie wykonywania prawa własności zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jest konsekwencją niezgodnego z prawem ustalenia przeznaczenia terenu. Jest również konsekwencją/następstwem ustalenia zawartego w § 12 ust. 3 pkt 1 uchwały, w którym dla terenów zabudowy położonych na obszarze niniejszego planu w strefie w odległości 50 m od granicy istniejących cmentarzy, oznaczonej na rysunku planu, zakazuje się lokalizacji: 1)nowej zabudowy mieszkaniowej, dopuszczając jedynie przebudowę, rozbudowę i odbudowę istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej gminy podtrzymał skargę. Natomiast pełnomocnik organu nadzoru wniósł o oddalenie skargi, akcentując, że ustalenia planu naruszają prawo własności. Jednocześnie przyznał omyłkowe zredagowanie rozstrzygnięcia, gdyż w przedmiotowej uchwale § 35 ust. 1 nie zawiera dalszych jednostek redakcyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny jest właściwy do kontroli zgodności z prawem aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 cytowanej ustawy, Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Legalność aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego badana jest tak pod względem formalnym, jak i materialnoprawnym. Skarga jest zasadna. Podstawę prawną zakwestionowanej w postępowaniu sądowoadministracyjnym czynności nadzorczej stanowił przepis art. 91 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym "Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia w trybie określonym w art. 90." Warunki formalne do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego zostały spełnione, w szczególności zostało ono wydane w terminie. Nadto skarga została poparta uchwałą o jej wniesieniu, w rozumieniu art. 98 ust. 3 u.s.g. Powinnością Sądu było zatem ustalenie, czy Wojewoda w sposób zgodny z prawem skorzystał z przyznanej kompetencji nadzorczej, a tym samym, czy prawidłowo zakwestionował legalność kontrolowanej uchwały. W ocenie Sądu, rozważając treść przepisów art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g., należy uznać, iż ustawodawca wskazał, że podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy są istotne naruszenia prawa, przy czym powoływana regulacja ustrojowa nie typizuje takich istotnych naruszeń prawa, podobnie jak nie charakteryzuje nieistotnych naruszeń prawa, które ustawodawca uwzględnił w art. 91 ust. 4 u.s.g. W wyroku NSA z dnia 17 lutego 2016 r., II FSK 3595/13, stwierdzono, że "Do takich istotnych naruszeń, skutkujących nieważnością uchwały, zalicza się naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię, a także przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. Do tej kategorii uchybień nie zalicza się braku wskazania podstawy prawnej uchwały organu samorządu terytorialnego, a także wskazania niewłaściwej lub niepełnej podstawy prawnej, o ile istnieje przepis prawa stanowiący umocowanie do jej podjęcia." W kontrolowanym rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewoda stwierdził sprzeczność przedmiotowej uchwały Rady Miasta z art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., gdyż przeznaczania części terenów 8MN, 9MN, 12MN pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną zabraniają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze. (Dz. U. z 1959 r., nr 52, poz .315, zwanego dalej rozp.ter.cmentarzy). Według § 3 ust. 1 tego rozporządzenia odległość budynków mieszkalnych od granicy cmentarza w żadnym wypadku nie może być mniejsza niż 50 m. Ocenić zatem należy, czy zaskarżona uchwała narusza wskazane przez organ nadzoru przepisy. W ramach tej oceny najpierw zwrócić uwagę należy na § 17 ust. 1 m.p.z.p., w którym m.in. dla terenów 8MN, 9MN, 12MN jako przeznaczenie podstawowe ustalono zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, a jako przeznaczenie uzupełniające: usługi realizowane jako wbudowane w budynek mieszkalny, garaże oraz budynki gospodarcze. Nie stanowi przy tym przedmiotu sporu, że część terenów 8MN, 9MN, 12MN znajduje się w odległości mniejszej niż 50 m od granicy cmentarza. Oznacza to, że posadowienie na tej właśnie części terenów nowej zabudowy mieszkaniowej (w tym jednorodzinnej) pozostawałoby w sprzeczności z przywołanym powyżej § 3 ust. 1 rozp.ter.cmentarzy. Jednak w § 12 ust. 4 m.p.z.p. pkt 1 dla terenów zabudowy położonych na obszarze planu w strefie w odległości 50,0 m od granicy istniejących cmentarzy ustalony został zakaz nowej zabudowy mieszkaniowej. Na rysunku planu w odniesieniu do terenów 8MN, 9MN, 12MN oznaczono zaś graficznie strefy w odległości 50,0 m od granicy istniejących cmentarzy, które objęte zostały omawianym tutaj zakazem. W konsekwencji pomimo mieszkaniowego przeznaczenia terenów 8MN, 9MN, 12MN, do kolizji z § 3 ust. 1 rozp.ter.cmentarzy dojść nie może. Nie budzi przy tym zastrzeżeń Sądu takie rozwiązanie, w ramach którego w postanowieniach planu miejscowego dla terenu wyodrębnionej przez lokalnego prawodawcę jednostki planistycznej z jednej strony ustala się przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, a jednocześnie wyklucza się nową zabudowę mieszkaniową w odniesieniu do części terenu tej jednostki planistycznej w zakresie, w jakim jest to niezbędne do spełnienia wymagań wskazanego powyżej rozporządzenia. Innymi słowy za dopuszczalne uznać należy ustalenie w planie miejscowym mieszkaniowego przeznaczenia dla większego terenu przy jednoczesnym wyznaczeniu na jego fragmencie strefy położonej bliżej niż 50 metrów od granic cmentarza i wprowadzeniu w niej zakazu nowej zabudowy mieszkaniowej. W realiach rozpoznawanej sprawy za dopuszczalnością omawianego tutaj rozwiązania przemawia więc okoliczność, że zakaz zabudowy dotyczy jedynie części terenów wchodzących w skład jednostek planistycznych oznaczonych jako 8MN, 9MN, 12MN. Co więcej, niektóre z działek, ze względu na swoją powierzchnię i kształt, objęte zostały omawianym tutaj zakazem zabudowy jedynie fragmentarycznie i nierzadko bez istotnego wpływu na możliwości posadowienia budynku mieszkalnego na pozostałej, położonej dalej niż 50 metrów od granic cmentarza, części danej działki. Ponadto za dopuszczalnością takiego rozwiązania przemawia także i to, że jak wyjaśniono w skardze, wszystkie działki, leżące na terenach 8MN i 12MN, a objęte strefą 50 m od granicy istniejącego cmentarza w taki sposób, że nie można pomiędzy granicą tej strefy, a linią zabudowy "zmieścić" zabudowy mieszkaniowej - są działkami już zabudowanymi. Natomiast na terenie 9MN znajdują się jedynie dwie niezabudowane działki: działka nr [...] i działka nr [...]. Nie sposób więc przyjąć, że oznaczenie podstawowego przeznaczenia terenów 8MN, 9MN, 12MN wprowadza w błąd, czy też dotknięte jest wewnętrzną sprzecznością. Taka sprzeczność miałaby miejsce niewątpliwie wtedy, gdyby cały lub prawie cały teren jednostki planistycznej, dla której ustalono w planie miejscowym przeznaczenie mieszkaniowe został jednocześnie objęty zakazem takiej zabudowy. Jednak w realiach rozpoznawanej sprawy taka sytuacja w odniesieniu do jednostek planistycznych oznaczonych jako 8MN, 9MN, 12MN nie zachodzi. W kontekście argumentacji skargi odwołującej się do § 7 rozp.ter.cmentarzy zgodzić się należy, że z treści tego przepisu można wywieźć, że budynki już usytuowane w odległości mniejszej niż 50 metrów od granic cmentarza będą mogły dalej funkcjonować. Zastrzec przy tym jednocześnie należy, że prawidłowe rozumienie § 7 rozp.ter.cmentarzy wyklucza możliwość lokowania nowej zabudowy mieszkaniowej w odległości mniejszej niż 50 metrów od granic cmentarza także w odniesieniu do cmentarzy, które już funkcjonowały w dacie wejście w życie tego rozporządzenia. Sięganie zatem w realiach rozpoznanej sprawy do daty powstania cmentarzy w sąsiedztwie terenów 8MN, 9MN, 12MN nie mogłoby stanowić argumentu za nieograniczoną tj. nierespektującą zakazu zabudowy bliższej niż 50 metrów od cmentarza, zabudową mieszkaniową. Nie sposób jednocześnie nie zauważyć, że ani z przepisów rozp.ter.cmentarz ani z innych przepisów nie można wywieść, że już istniejąca zabudowa mieszkaniowa, posadowiona w strefie bliższej niż 50 metrów od granic cmentarza musiałaby zostać zlikwidowana w jakimś czasokresie albo mogłaby funkcjonować jedynie aż do osiągnięcia stanu skutkującego koniecznością jej rozbiórki. Skoro zaś zabudowa ta może dalej legalnie funkcjonować bez żadnego maksymalnego horyzontu czasowego, to logicznym jest dopuszczenie rozbudowy, przebudowy czy odbudowy już istniejących budynków mieszkalnych. W realiach rozpoznawanej sprawy lokalny prawodawca dopuścił możliwość takich działań w - niesłusznie kwestionowanym przez Wojewodę - § 12 ust. 4 m.p.z.p. W świetle prowadzonych tutaj rozważań, zdaniem Sądu, nie zachodzi tutaj sprzeczność z § 3 ust. 1 rozp.ter.cmentarzy. W ocenie Sądu nie sposób zgodzić się z argumentacją organu nadzoru, powoływaną jako dodatkowa, a sprowadzającą się do zarzutu niedopuszczalnej ingerencji w prawo własności związanej z zakazem zabudowy mieszkaniowej i jednoczesnym wprowadzeniem ograniczeń dotyczących ochrony przed hałasem (§6 ust. 2 pkt 1 lit a), promieniowaniem elektromagnetycznym (§ 6 ust. 3 pkt 1) czy ograniczeń dotyczących ewentualnego scalania i podziału nieruchomości (§ 11 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz § 11 ust. 1 pkt 2 lit. a). Skoro na objętych zakazem zabudowy fragmentach jednostek planistycznych oznaczonych symbolami 8MN, 9MN, 12MN istnieje obecnie zabudowa mieszkaniowa, a jednocześnie istnienie tej zabudowy nie zostało ograniczone żadnym horyzontem czasowym, to jak najbardziej uzasadnionym jest wprowadzenie ograniczeń w zakresie hałasu czy promieniowania. Jest to bowiem podyktowane niezbędną ochroną przed uciążliwościami niedającymi pogodzić się z obecnym mieszkaniowym charakterem tego terenu. Z kolei wymogi dotyczące minimalnych parametrów działek są w pełni uzasadnione wymogami ładu przestrzennego. Nie stanowi więc nadmiernej ingerencji w prawo własności połączenie zakazu nowej zabudowy mieszkaniowej z ograniczeniami dotyczącymi scaleń i podziałów nieruchomości objętych tym zakazem. Dodatkowo zauważyć należy, że choć dla omawianych tutaj fragmentów jednostek planistycznych oznaczonych symbolami 8MN, 9MN, 12MN wprowadzony został zakaz nowej zabudowy mieszkaniowej, to jednak zakaz ten nie obejmuje zagospodarowania zgodnego z ustalonym w planie przeznaczeniem uzupełniającym (§ 17 ust. 1 pkt 2 m.p.z.p.). Właściciele mogą zatem ze swoich działek korzystać nie tylko w dotychczasowy sposób lecz mogą je zabudować garażami czy budynkami gospodarczymi, zwłaszcza że działki dotychczas niezabudowane tworzą większe całości z innymi działkami nieobjętymi zakazem zabudowy mieszkaniowej. Nie sposób więc także i tutaj dopatrzyć się niedopuszczalnej ingerencji w prawo własności. W świetle dotychczasowych rozważań wbrew stanowisku organu nadzoru w odniesieniu do m.p.z.p. nie zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności § 12 ust. 4, a także w zakresie symboli: 8MN, 9MN, 12MN: § 6 ust. 2 pkt 1 lit. a, § 6 ust. 3 pkt 1, § 11 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 11 ust. 1 pkt 2 lit. a, § 17 ust. 1, § 17 ust. 3 pkt 1 lit. b. Z tych samych względów nie było podstaw do stwierdzenia nieważności m.p.z.p. w jego części graficznej: w zakresie terenów oznaczonych symbolami 8MN, 9MN, 12MN w ich liniach rozgraniczających. W konsekwencji kontrolowane rozstrzygnięcie musiało zostać uchylone. Za wadliwe należało jednocześnie uznać stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności § 35 ust. 1 pkt 2 m.p.z.p. w zakresie słów: od 24,0 m do 36,0 m (przy uwzględnieniu stanu istniejącego) oraz § 35 ust. 1 pkt 3 m.p.z.p w zakresie słów: od 47,5 m do 55,0 m (przy uwzględnieniu stanu istniejącego). W zakwestionowanym przez Wojewodę planie miejscowym w § 35 w ustępie pierwszym brak jest w ogóle punktów. Zatem w kontrolowanym rozstrzygnięciu nadzorczym w omawianym tutaj zakresie wyeliminowano nieistniejące jednostki redakcyjne tego planu. Jak wyjaśnił na rozprawie pełnomocnik organu nadzoru wynikło to z pomyłki przy redagowaniu rozstrzygnięcia. Dla porządku zauważyć należy, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego mowa jest o § 35 ust. 2 pkt 2 i § 35 ust. 2 pkt 3 m.p.z.p., a zatem o istniejących jednostkach redakcyjnych planu miejscowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazana wyżej pomyłka już więc nie występuje. Jednak skutek nieważności poszczególnych jednostek redakcyjnych planu wynika z sentencji rozstrzygnięcia nadzorczego, a nie z jego uzasadnienia. Stąd wadliwe oznaczenie w sentencji rozstrzygnięcia jednostek redakcyjnych mających zostać objętych stwierdzeniem nieważności również skutkować musiało uchyleniem kontrolowanego rozstrzygnięcia nadzorczego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 148 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu ww. aktu nadzoru. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło