II SA/Gl 660/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-11-22
Skład orzekający: Rafał Wolnik, Elżbieta Kaznowska, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabywcy nieruchomości, którzy nabyli ją po upływie ustawowego terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie za zajęcie pod drogę publiczną, mogą skutecznie dochodzić tego odszkodowania na podstawie upoważnienia udzielonego przez poprzedniego właściciela, który złożył wniosek w ustawowym terminie, a następnie cofnął go?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nabywcy nieruchomości, którzy nabyli ją po upływie ustawowego terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie za zajęcie pod drogę publiczną, nie mogą skutecznie dochodzić tego odszkodowania na podstawie upoważnienia udzielonego przez poprzedniego właściciela. Upoważnienie to nie stanowi cesji wierzytelności, a jedynie pełnomocnictwo do odbioru ustalonego odszkodowania. Ponieważ wniosek o odszkodowanie został złożony po terminie, a poprzedni właściciel cofnął swój wniosek, roszczenie wygasło.Stan faktyczny
Skarżący nabyli nieruchomość od poprzedniego właściciela, który złożył wniosek o odszkodowanie za zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną w ustawowym terminie. Następnie poprzedni właściciel cofnął swój wniosek. Skarżący, jako nowi właściciele, złożyli własny wniosek o odszkodowanie po upływie ustawowego terminu, opierając się na upoważnieniu udzielonym przez poprzedniego właściciela. Organy administracji odmówiły przyznania odszkodowania, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi K. C. oraz R.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] , działając na podstawie art. 73 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.jedn. Dz.U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził nabycie, z mocy prawa, z dniem [...] r. przez Gminę Z. , własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej Z. , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] m², ujawnionej w Księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z..
Wnioskiem z dnia [...] r. R.C. i K.C. zwrócili się Urzędu Miejskiego w Z.- Wydział Obrotu Nieruchomościami o wypłatę odszkodowania za zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną ulicę M. w Z. , oznaczoną jako działka o nr [...] o powierzchni [...] m², ujawnioną w Księdze wieczystej nr [...]. Uzasadniając swój wniosek podali, że w dniu [...]r. zakupili wymienioną nieruchomość aktem notarialnym Nr [...] od H. (H.) B., działającego w imieniu własnym oraz na rzecz dzieci S.D. i A. (A.) B., będących spadkobiercami po zmarłej M.B.. Dodali, że sprzedający upoważnił ich na piśmie, jako nowych właścicieli, do pobrania należności za zajęcie powyższej działki pod drogę oraz do załatwienia wszelkich formalności z tym związanych.
Po przeprowadzeniu niezbędnego postępowania, decyzją z dnia [...] r. Nr [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Z. , Zastępca Prezydenta Miasta odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz R.C. i K.C. za zajęcie pod drogę publiczną części działki oznaczonej nr [...] o powierzchni [...] m² położonej w Z. przy ulicy M. . W uzasadnieniu przywołał decyzję Wojewody [...], mocą której Gmina Z. z dniem [...] r. nabyła z mocy prawa prawo własności wymienionej powyżej nieruchomości oraz wskazał na datę złożonego w sprawie wniosku. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną odszkodowanie winno być ustalone i wypłacone według zasad i trybu określonego w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela złożony w okresie od dnia [...] r. do [...]r., a po upływie tego okresu roszczenie wygasa.
Tak więc warunkiem ustalenia i wypłaty tego odszkodowania jest złożenie wniosku przez uprawnionego właściciela w przywołanym powyżej terminie.
Organ dodał, że H.B. w ustawowym terminie złożył wniosek o odszkodowanie za działkę nr [...], ale pismem z dnia [...]r. zwrócił się o umorzenie postępowania w tej sprawie i w takiej sytuacji należało postępowanie umorzyć.
Z kolei zaspokojenie roszczenia wnioskodawców nie jest możliwe, ponieważ uprawniony H.B. odstąpił od żądania rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy i wycofał swój wniosek z dnia [...] r. o wypłatę odszkodowania.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli K. i R. C., domagając się ponownego przeanalizowania sprawy wypłaty odszkodowania. W uzasadnieniu powtórzyli, iż nabyli przedmiotową nieruchomość umową notarialną z dnia [...] r. od H.B., który informując o wykupie tej nieruchomości pod drogę publiczną, upoważnił ich na piśmie, jako nowych właścicieli, do pobrania należności za zajęcie wymienionej drogi pod drogę oraz do załatwienia wszelkich formalności z tym związanych. Po zakupie tej działki stali się więc jej jedynymi właścicielami i dlatego próbowali dowiedzieć się o toczącym się postępowaniu w sprawie odszkodowania. W Urzędzie Miasta zostali poinformowani o zakończeniu postępowania w sprawie oraz o nie uznaniu ich za stronę tego postępowania. Dlatego też informowali się w [...] m Urzędzie Wojewódzkim, gdzie udzielono im informacji, że o odszkodowanie mogą starać się dopiero po wydaniu decyzji przez Wojewodę [...]. Skierowali zatem pismo do Wydziału Infrastruktury w dniu [...] r. wraz z kopią aktu notarialnego i upoważnieniem, a dopiero po wydaniu decyzji przez Wojewodę wystosowali wniosek do Urzędu Miasta w Z. o odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę.
Podnieśli, iż w ich ocenie nie było podstaw prawnych do prowadzenia, a następnie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania przed wydaniem decyzji przez Wojewodę [...]. Dodali, iż jako nowi właściciele powinni być informowani o prowadzeniu czy też umorzeniu postępowania. Brak wiedzy o decyzji uniemożliwił odwołanie się od niej, a na mocy upoważnienia H.B. uzyskali roszczenia z tytułu odszkodowania i tylko dlatego zakupili także tę działkę. Dodali, że H.B., posiadając pełnomocnictwo od spadkobierców zmarłej żony, sprzedając im tę działkę upoważnił ich także do wszelkich roszczeń z nią związanych, dlatego też nie był zainteresowany w dalszym prowadzeniu sprawy w swoim imieniu. Także fakt stałego zamieszkiwania na terenie Niemiec i podeszły wiek zdecydowały o jego stanowisku w sprawie.
Nie powinno to jednak mieć wpływu na sprawę odszkodowania za działkę zajętą pod drogę, wobec przekazania im pisemnego upoważnienia.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podał, że procedura wypłaty odszkodowania za nieruchomości pozostające w dniu [...] r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego i nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, które z dniem [...] r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego unormowana jest w art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Zgodnie z art. 73 ust. 4 tej ustawy odszkodowanie wypłaca się według zasad i trybu określonego w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela złożony w okresie od [...] r. do [...] r. Jest to termin zawity i nie podlega przywróceniu, jego upływ powoduje skutek w postaci wygaśnięcia roszczenia.
Na podstawie zgromadzonych dokumentów ustalono, że w niniejszej sprawie umową notarialną z dnia [...] r. nieruchomość została sprzedana przez H.B., działającego także w imieniu spadkobierców zmarłej żony M., K. i R. C.. Wprawdzie H.B. w ustawowym terminie złożył wniosek ustalenie i wypłatę odszkodowania, ale pismem z dnia [...] r. zwrócił się do organu pierwszej instancji o umorzenie postępowania, co nastąpiło decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r.
Uwzględniając przepisy cytowanej ustawy, organ odwoławczy stwierdził, że skarżącym nie przysługuje uprawnienie do domagania się odszkodowania za nabytą nieruchomość. Przede wszystkim dlatego, że grunt ten nabyli już po upływie terminu do złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania, tj. po dniu [...] r. Nie mieli zatem możliwości skutecznego wystąpienia z wnioskiem. Nie nastąpiło w niniejszej sprawie wstąpienie w prawa i obowiązki właściciela pod tytułem ogólnym (np. w drodze spadkobrania), ani szczególnym (na mocy umowy stron). Tylko w przypadku nabycia np. w drodze spadkobrania, nawet po [...] r., na nabywcę przechodzą roszczenia o odszkodowania za przejęty grunt. Nabycie gruntu w drodze sukcesji pod tytułem szczególnym (na podstawie umowy) nie rodzi takiego skutku. Organ wprawdzie dopuścił możliwość cesji wierzytelności (na mocy art. 509 Kodeksu cywilnego), ale jednocześnie stwierdził, że w niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaszła. Ani z treści umowy notarialnej z dnia [...] r., ani z udzielonego upoważnienia z tego dnia nie wynika by w sprawie nastąpiła cesja wierzytelności. W ocenie organu udzielone upoważnienie stanowi rodzaj pełnomocnictwa do pobrania odszkodowania za grunt zajęty pod drogę, które to odszkodowanie miało zostać ustalone na wniosek złożony przez właściciela – H.B.. Dodatkowo organ podniósł, iż nawet gdyby uznać, że doszło do cesji wierzytelności, przy zakupie tego gruntu, to zasadnicze znaczenie w sprawie ma fakt złożenia przez skarżących wniosku po upływie ustawowego terminu, a to przesądza o jego bezskuteczności. Powyższe decyduje o prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania w zakresie niedoinformowania o toczącym się postępowaniu z wniosku H.B., organ odwoławczy wskazał, że K.C. miała wiedzę o tym postępowaniu. W jego trakcie załatwiała sprawy spadkowe po zmarłej żonie wnioskodawcy i wówczas została poinformowana, że pełnomocnictwo nie obejmuje upoważnienia do występowania w imieniu H.B. o ustalenie odszkodowania za zajętą nieruchomość. Organ zwrócił uwagę, że wówczas K.C. nie złożyła do akt sprawy upoważnienia z dnia [...] r. do odbioru odszkodowania. Dokument ten został dołączony dopiero do wniosku złożonego w dniu [...] r. Uwzględniając powyższe zasadnie organ pierwszej instancji uznał, że brak było podstaw do doręczania K.C. czy R.C. decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K.C. i R.C. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo i o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi powtórzyli co do zasady argumenty podniesione w odwołaniu. Powołali się ponownie na upoważnienie udzielone przez H.B. do pobrania należności za zajęcie działki pod drogę publiczną oraz do załatwienia wszelkich formalności z tym związanych, podkreślając, że po zakupie stali się jedynymi prawnymi właścicielami tej działki, wpisanymi do Księgi wieczystej.
Dodali, iż w ich odczuciu, posiadają pełne prawo do odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę, gdyż stali się właścicielami tej nieruchomości do daty wydania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa tej nieruchomości przez Gminę Z. . Podkreślili nadto, że wycofanie wniosku przez H.B. nastąpiło już po sprzedaży nieruchomości, a tym samym w momencie, kiedy nie miał on już do niej tytułu prawnego. Nie mógł wiec uzyskać przedmiotowego odszkodowania, które powinno przejść na nowych właścicieli.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do argumentów podniesionych w skardze organ odwoławczy stwierdził, iż wydając kwestionowane rozstrzygnięcie uwzględnił zarówno fakt, iż skarżący uzyskali własność i posiadali własność tej nieruchomości przed dniem wydania decyzji przez Wojewodę [...], jak również udzielone przez poprzedniego właściciela upoważnienie, ustosunkowując się do tych kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że chociaż H.B. wystąpił z wnioskiem o odszkodowanie w ustawowym terminie, to skarżący zakupując tę nieruchomość w [...] r. nie wstąpili w jego miejsce w postępowaniu o odszkodowanie, a jedynie przedstawili upoważnienie do odbioru należności z tytułu odszkodowania.
Na rozprawie w dniu [...] r. skarżący R.C. podtrzymał skargę oraz zawarte w niej argumenty. Podkreślił, iż nie zostali poinformowani o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku poprzedniego właściciela tej nieruchomości.
Pełnomocnik Wojewody [...] wnosząc o oddalenia skargi, podparła argumenty podniesione w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując niniejszą sprawę, zważył, co następuje:
Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy administracyjne nie naruszyły reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem postępowania. Taki zakres kontroli wynika zaś jednoznacznie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Podstawą orzekania w niniejszej sprawie jest przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (DzU. nr 133, poz. 872 ze zm.) regulujący tryb i zasady postępowania w przedmiocie odszkodowania za grunty zajęte pod drogi. W ust. 4 cytowanego artykułu jednoznacznie wskazano, że wniosek o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, której własność przeszła z mocy prawa (ust. 1 cyt. artykułu tej ustawy) z dniem [...] r. na własność Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, można złożyć w dokładnie wyznaczonym okresie – tj. od [...] r. do [...] r. Po upływie tego okresu roszczenia takie wygasły.
W rozpatrywanej sprawie bezsporny pozostaje fakt, iż skarżący taki wniosek złożyli dopiero w dniu [...] r., a zatem długo po wyznaczonym w ustawie i wskazanym powyżej terminie. Oznacza to, że zgodnie z przepisem roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania wygasło.
Nie można jednak pominąć szczególnych okoliczności niniejszej sprawy, a mianowicie faktu, iż skarżący K. i R. C. nabyli własność m.in. przedmiotowej działki nr [...] o powierzchni [...] m² od jej współwłaściciela H.B. na podstawie umowy notarialnej z dnia [...] r. Nr rep. [...] Wraz z umową H.B. przekazał kupującym oświadczenie, w którym wyraził "zgodę i upoważnił w/w do pobrania - zwrotu należności za wykup drogi, oraz do załatwienia wszelkich formalności z tym związanych". Dodać przy tym trzeba, że sam H.B. wnioskiem z dnia [...] r. wystąpił o prawne uregulowanie stanu działki nr [...] w trybie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Jednakże pismem z dnia [...] r., a zatem już po sprzedaży m.in. przedmiotowej działki, H.B. zwrócił się do organu z prośbą o umorzenie postępowania w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za utratę prawa własności tej działki. Wobec powyższego, organ pierwszej instancji – Prezydent Miasta Z. , zgodnie z wymienionym wnioskiem, decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za zajęcie pod drogę publiczną działki oznaczonej nr [...] o powierzchni [...]m² położonej w Z. przy ulicy M. . Zasadnie też organ ten skierował tę decyzję do jej adresata, nie informując o niej innych, w tym m.in. K. i R. C. .
Odrębną natomiast kwestią pozostaje złożenie przez skarżących odrębnego wniosku w dniu [...] r. o odszkodowanie za zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną w postaci działki nr [...] o powierzchni [...] m ². zakupionej w dniu [...] r. aktem notarialnym nr [...]. Nie ulega wątpliwości, że wniosek ten złożony został po ustawowym terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające (...), czyli w okresie od [...] r. do [...] r. Nie można też pominąć faktu, iż z brzemienia cytowanego przepisu nie wynika jednoznacznie, czy osobą uprawnioną do złożenia przedmiotowego wniosku jest wyłącznie osoba, która była właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w dniu [...] r., czy także nowy nabywca tej nieruchomości. W zakresie tej drugiej kwestii odpowiedzi udzieliło orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w myśl którego uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy może być także osoba, która po dniu [...] r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy, zawarła w formie aktu notarialnego umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu [...] r. i zastała wpisana jako właściciel tej nieruchomości do Księgi wieczystej (zob. wyrok siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 11 stycznia 2011 r. , sygn. akt I OPS 3/09 – lex 534304, a także wyroki tego Sądu z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1403/10, lex – 1068398, czy z dnia 29 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 396/11 – lex 1136698). Warto jednak podkreślić, iż powyższe wyroki rozstrzygały w odmiennych nieco warunkach faktycznych, niż w przypadku ocenianej sprawy. Różnica ta dotyczyła przede wszystkim daty złożenia przedmiotowego wniosku przez nowych nabywców nieruchomości, a mianowicie we wszystkich sprawach rozstrzygniętych przytoczonymi wyżej wyrokami wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania złożony został przez nabywcę tej nieruchomości w ustawowym terminie, tj. do [...] r. Mając zatem na względzie powyższe należałoby stwierdzić, że o ile w świetle orzecznictwa sądowego należałoby uznać możliwość złożenia wniosku przez skarżących o ustalenie i wypłatę należnego na podstawie art. 73 cytowanej ustawy odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną , o tyle złożenie tego wniosku nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu.
Wskazać w tym miejscu należy, że określony w wymienionym powyżej art. 73 ust. 4 ustawy termin do złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przejętą nieruchomość drogową jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że nie podlega przywróceniu na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wprawdzie art. 73 ust. 3 ustawy przewiduje wydanie przez wojewodę decyzji o przejściu własności nieruchomości z mocy prawa z dniem [...] r. na nowych właścicieli, jednak decyzja ta (która w analizowanej sprawie została wydana przez Wojewodę [...]dopiero w dniu [...] r.) nie decyduje o przejściu prawa, lecz ma charakter potwierdzający zaistniały skutek i służy jako dokument umożliwiający ujawnienie prawa w księdze wieczystej. Przejęcie nieruchomości nastąpiło bowiem z mocy samego prawa.
Powstały w tym miejscu problem dotyczący odpowiedzi na pytanie czy powyższa regulacja (ograniczająca w czasie możliwość złożenia przez byłych właścicieli wniosku o odszkodowanie za zajętą pod drogę publiczną nieruchomość i jednoczesne określenie daty wygaśnięcia tego roszczenia przy jednoczesnym braku określenia ustawowego terminu wydania przez wojewodę decyzji stwierdzającej nabycie tej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego) pozostaje w zgodzie z konstytucyjną zasadą prawa równości obywateli wobec tego prawa został rozstrzygnięty wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 września 2009 r. sygn. P 33/07, który ocenił ją jako zgodną ze standardami konstytucyjnymi. Wyrok Trybunału, zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji, ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczny.
Odnosząc się w końcu do podnoszonej przez skarżących kwestii dysponowania przez nich oświadczeniem – upoważnieniem byłego właściciela – H.B. "do pobrania – zwrotu należności za wykup drogi oraz do załatwienia wszelkich formalności z tym związanych" skład orzekający podzielił w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego.
W ocenie Sądu nie można wykluczyć szczególnych sytuacji, w których wskutek cesji (przelewu) wierzytelności nabywca stanie się osobą uprawnioną do odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 cytowanej ustawy, podobnie jak w razie śmierci osoby będącej właścicielem nieruchomości w dacie [...]r., prawo do odszkodowania w sposób naturalny i oczywisty przechodzi na spadkobiercę. Cesja, o której mowa, może wynikać bezpośrednio z postanowień umowy notarialnej, mocą której zbyto nieruchomość, może stanowić odrębną umowę, ale także wola dokonania takiej cesji może wynikać ze składanych przez strony oświadczeń.
W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania takie okoliczności jednak nie nastąpiły. Z aktu notarialnego, mocą którego H.B. sprzedał m.in. przedmiotową nieruchomość K. i R. C., nie wynika, by przedmiotem transakcji był także przelew ewentualnych przyszłych wierzytelności. Wprawdzie odrębnym pismem H.B. w dniu [...] r., czyli w dacie sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, "wyraził zgodę i upoważnił ich do pobrania – zwrotu należności za wykup drogi oraz do załatwienia wszelkich formalności z tym związanych", ale nie można oświadczenia tego uznać za cesję praw do sprzedanej nieruchomości. Z jego treści wynika, że jest to rodzaj pełnomocnictwa udzielonego przez H.B. K. i R.C. do obioru ustalonego przez właściwy organ odszkodowania. Interpretacja taka jest tym bardziej uzasadniona, że sam H.B. w ustawowym terminie – tj. w dniu [...] r. złożył wniosek o ustalenie i wypłatę stosownego odszkodowania za przedmiotową działkę. Pełnomocnictwo to skutkowałoby w tej sprawie, gdyby nie fakt, że pismem z dnia [...] r. H.B. zwrócił się do organu z prośbą o umorzenie postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za utratę prawa własności tej działki, tłumacząc to brakiem zainteresowania kontynuacją postępowania z uwagi na swój wiek i stan zdrowia. Dodał też, że nie będzie ustanawiał pełnomocników. Nic nie wspomniał o ewentualnych prawach nabywców tej nieruchomości.
Dokonując w tych warunkach oceny wymienionego powyżej oświadczenia – pełnomocnictwa H.B. i przyjmując, że nie można w tym przypadku mówić o cesji wierzytelności, jak również mając na uwadze datę złożonego przez skarżących wniosku o ustalenie i wypłatę przedmiotowego odszkodowania należało uznać, iż rozstrzygnięcia organów są prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Sąd podzielił tu stanowisko organu odwoławczego, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie nastąpiła cesja uprawnień właścicieli nieruchomości położonej przy ulicy M. w Z. na ich nabywców, a zatem wobec spóźnionego wniosku tych ostatnich brak było podstaw do odmiennego rozstrzygnięcia.
Na marginesie można dodać, że w przypadku, gdyby faktycznie w sprawie nastąpiła cesja wierzytelności przedmiotowego odszkodowania, wówczas nie byłby potrzebny nowy wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Wniosek taki został przecież w ustawowym terminie złożony przez H.B., stąd też nie byłoby potrzeby składania takiego wniosku ponownie, już po terminie wskazanym w art. 73 ust. 4 ustawy. Przy przyjęciu, że taka cesja miała miejsce, nie byłoby także możliwe umorzenie postępowania, wskutek podobnego wniosku, jak w analizowanej sprawie wniosek H.B. z dnia [...] r. Jednak wobec ustalenia, że oświadczenie H.B. z dnia [...] r., nie może być uznane za cesję wierzytelności (art. 509 Kodeksu cywilnego) rozważania powyższe pozostają jednie czysto hipotetyczne.
Mając na względzie podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło