II SA/Gl 668/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2018 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o. o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o odmowie zarejestrowania pojazdu oddala skargę. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 72 ust. 1 oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo ruchu drogowym (j.t. Dz. z 2017 r., poz. 1260 ze zm. – dalej p.r.d.) oraz art. art. 151 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 5 i art. 146 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm. – dalej k.p.a.) oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2355), po wznowieniu postępowania odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., znak [...], o odmowie zarejestrowania pojazdu marki [...] na rzecz "A" Sp. z o. o. Oddział w K.. W uzasadnieniu podano m. in., że w dniu [...] r. do Urzędu Miasta K. wpłynął wniosek pełnomocnika I. S. (leasingobiorcy), prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "B" z siedzibą w M. o wznowienie w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną j.w. o odmowie zarejestrowania pojazdu marki [...] oraz o dopuszczenie wnioskującego do postępowania na prawach strony. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż organ rejestrujący, posiadając wiedzę o postępowaniu toczącym się przed Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. w sprawie zapłaty podatku akcyzowego od ww. pojazdu, wydał decyzję bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska tego organu. W dniu [...] r. w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w C., prowadzącym sprawę zapłaty podatku akcyzowego od przedmiotowego pojazdu, uzyskano informację, że postępowanie jest nadal w toku. Biorąc pod uwagę wyjaśnienia i dowody zgromadzone w toku prowadzonego postępowania organ stwierdził, że akta pojazdu marki [...] nie są kompletne. Do wniosku o rejestrację pojazdu nie dołączono bowiem wymaganych przepisami dokumentów, tj. m. in. dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy (dokument przedłożony do wniosku o rejestrację pojazdu pomimo zgodności graficznej nie jest dokumentem pozyskanym z systemu ZEFIR2). W świetle powyższych ustaleń zasadnym jest stwierdzenie, iż przesłanki art. 72 ust. 1 pkt 1 i 6a p.r.d. nie zostały spełnione. Okoliczności dotyczące toczącego się postępowania w sprawie podatku akcyzowego, będące przyczyną braku dokumentu w sprawie akcyzy, nie były i nie są jedyną przesłanką skutkującą odmową zarejestrowania ww. pojazdu. Przesłanką do odmowy zarejestrowania pojazdu jest również brak ciągłości dokumentów stanowiących dowód własności pojazdu, co skutkuje tym, że prawo własności pojazdu na rzecz "A" Sp. z o.o. nie zostało udokumentowane. "A" Sp. z o.o. w odwołaniu zakwestionowała powyższą decyzję. Zarzucono naruszenie § 4 ust. 2 w zw. z art. § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1038), art. 72 ust. 1 pkt 6a p.r.d., art. 7 i 75 § 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej SKO) decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano m. in., że w rozpatrywanej sprawie podstawą wznowienia postępowania zakończonego weryfikowaną decyzją uczyniono art. 145 § 1 pkt 5 oraz 6 k.p.a. Zdaniem Kolegium żadna z ww. przesłanek nie zaistniała. Fakt prowadzenia przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia przedmiotowego pojazdu nie ma charakteru nowej okoliczności w sprawie. Organ I instancji słusznie przyjął, że wnioskodawca nie dostarczył wszystkich wymaganych prawem dokumentów. Organ dokonujący rejestracji pojazdu nie może czynić własnych ustaleń na okoliczności objęte wymaganymi przez art. 72 ust. 1 p.r.d. dokumentami. Postępowanie prowadzone przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. nie jest także w świetle art. 106 k.p.a. postępowaniem prowadzonym w ramach współdziałania. Kwestia zapłaty akcyzy jest postępowaniem w zupełnie innej sprawie administracyjnej, aniżeli rejestracja przedmiotowego pojazdu. Decyzja o odmowie rejestracji samochodu była decyzją prawidłową, a przedstawione przez wnioskodawcę przesłanki nie mogą doprowadzić do zmiany decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Skargę na powyższą decyzję złożyła "A" Sp. z o.o., zaskarżając ją w całości i zarzucając: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 4 ust. 2 w zw. z art. § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku o rejestrację, polegające na przyjęciu przez organ, że kopia faktury VAT dokumentującej nabycie pojazdu przez zbywcę nie jest dowodem własności, w sytuacji, gdy ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.) taki dokument uznaje jako fakturę VAT w rozumieniu tej ustawy, a rozporządzenie traktuje fakturę VAT jako dowód własności pojazdu; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 72 ust. 1 pkt 6a p.r.d., poprzez uznanie, iż skarżąca nie dołączyła dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, w sytuacji, w której właściwy organ administracji publicznej (organ podatkowy) nie ustalił, że podatek ten nie został zapłacony, wbrew twierdzeniom zbywcy i przekazanym przez niego skarżącej dokumentom, a Prezydent Miasta K. nie jest uprawniony do wydawania władczych rozstrzygnięć w zakresie przepisów prawa podatkowego, a w szczególności w kwestii istnienia zaległości w podatku akcyzowym, a w przypadku wątpliwości w tym zakresie winien oprzeć się na działaniach władczych właściwego organu podatkowego, wyrażonych w szczególności w formie decyzji o ustaleniu zaległości w podatku akcyzowym. Powyższe jest o tyle istotne, że ów obowiązek nie spoczywał na skarżącej, nie jest ona stroną przedmiotowego postępowania prowadzonego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C., a zatem nie zostanie na nią nałożony ewentualny obowiązek uregulowania zaległości podatkowej; 3) rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 75 § 1 k.p.a. (zasady równości środków dowodowych) oraz wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, przejawiające się w uznaniu, iż kserokopie dokumentów nie są dowodem w postępowaniu administracyjnym, gdy zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem; 4) przyjęcie, iż jedynym dowodem własności pojazdu w rozumieniu rozporządzenia, jest faktura VAT potwierdzająca nabycie pojazdu, w sytuacji, gdy powołana norma zawarta w § 4 ust. 1 rozporządzenia zawiera zamknięty katalog przedmiotowych dowodów własności, a zakwestionowanie prawidłowości, czy autentyczności jednego z dowodów, nie wyklucza dowiedzenia przez wnioskodawcę (tutaj skarżącą) przysługującego mu prawa własności pojazdu, którego rejestracja jest przedmiotem postępowania, w oparciu o inny dowód z katalogu zawartego w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Na tej podstawie wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podano m. in., że spółka nabyła własność przedmiotowego pojazdu od Spółki "C" ("Zbywca"), na dowód czego, w odpowiedzi na otrzymane wezwanie Prezydenta Miasta K. przedłożyła poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię faktury VAT dokumentującej zakup pojazdu. Samo nabycie nastąpiło natomiast w wykonaniu umowy leasingu zawartej z I. S. ("Korzystający"), prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą "B" I. S.. Mając na uwadze powyższe, Spółka stoi na stanowisku, iż załączony przez nią egzemplarz (kserokopia) faktury VAT stanowi dowód w postępowaniu zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., a zatem organ jest zobowiązany do jej uwzględnienia (art. 75 § 1 k.p.a.). Od 2011 r. ustawodawca odszedł od pojęcia oryginału i kopii faktury VAT, konsekwentnie posługując się pojęciami egzemplarza faktury VAT. Skarżąca otrzymała stanowisko organu podatkowego, zgodnie z którym nie może on wydać jej dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju, ponieważ spółka ta nie jest podatnikiem - podmiotem, na którym ciążyłby ewentualny obowiązek zapłaty akcyzy od tego pojazdu. Przedmiotowe postępowanie prowadzone przez powołany organ podatkowy nie zostało zakończone, brak jest zatem ostatecznej decyzji przesądzającej o faktycznym niezrealizowaniu obowiązku zapłaty. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. W świetle art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Przy tym jednak, według art. 146 §2 k.p.a., nie uchyla się decyzji m. in. w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Organy miały rację, że w ustalonym stanie faktycznym należało odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. Żadna ze wskazanych w żądaniu przesłanek wznowienia postępowania nie zaistniała w przedmiotowej sprawie. Zakres postępowania wznowieniowego, jako postępowania nadzwyczajnego, jest bardzo ograniczony. Przepisy te, jako wyjątkowe, nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. W świetle bowiem art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Przepis ten zawiera w swej treści m. in. zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Służy ona realizacji takich wartości, jak ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego, zaufanie do organów państwa, czy zaufanie do prawa. Fakt prowadzenia przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia przedmiotowego pojazdu nie ma charakteru nowej okoliczności w sprawie. Słusznie zauważa SKO, że w dniu wydania odmowy rejestracji pojazdu, tj. [...] r., organ I instancji był w posiadaniu dokumentacji, która świadczyła o tym, iż dokument potwierdzający zapłatę akcyzy od nabycia ww. pojazdu nie mógł być wydrukowany z systemu, bowiem nie odnotowano wpłaty akcyzy za tenże pojazd. Tym samym organ słusznie przyjął, iż wnioskodawca nie dostarczył wszystkich wymaganych prawem dokumentów, zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 6a p.r.d. Przypomnieć należy, że w świetle art. 72 ust. 1 p.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie: 1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5; 2) karty pojazdu, jeżeli była wydana; 3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane; 4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego; 5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany; 6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy; 6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy lub pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e) został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy. W wyroku NSA z 13 lutego 2018 r., sygn. I OSK 722/16, zauważono zasadnie, że "Organ w ramach prowadzonego postępowania w sprawie rejestracji pojazdu nie może dokumentów wymienionych w art. 72 p.r.d. zastąpić innymi dokumentami, pismami. Tym samym w tym postępowaniu ustawodawca ograniczył możliwości prowadzenia postępowania dowodowego przez organ określone w k.p.a., wskazując enumeratywnie jakie dokumenty musi przedłożyć wnioskodawca, aby możliwe było zarejestrowanie pojazdu." Jest tak dlatego, że – jak argumentuje NSA – art. 72 p.r.d. jest przepisem bezwzględnie obowiązującym, który w sposób enumeratywny określa na podstawie jakich dokumentów można dokonać rejestracji pojazdu. Wskazanie w art. 72 p.r.d. dokumentów, które są niezbędne dla dokonania rejestracji pojazdu oznacza, że postępowanie to ma cechy postępowania sformalizowanego i organ dokonujący rejestracji pojazdu zobowiązany jest wymagać dokumentów wymienionych w tym przepisie. Oznacza to również, że organ dokonujący rejestracji pojazdu nie może czynić własnych ustaleń na okoliczności objęte wymaganymi dokumentami. Postępowanie prowadzone przez organ podatkowy nie jest także w świetle art. 106 k.p.a. postępowaniem prowadzonym w ramach współdziałania. Kwestia zapłaty akcyzy jest postępowaniem w zupełnie innej sprawie administracyjnej, aniżeli rejestracja pojazdu. Obowiązkiem wnioskodawcy jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego zapłatę ww. podatku. Z kolei w razie niespełnienia przewidzianych prawem warunków, tj. nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, nie może nastąpić rejestracja pojazdu, jak w niniejszej sprawie. Postępowanie wznowieniowe nie może służyć ponownej weryfikacji sprawy zakończonej decyzją administracyjną w takim samym zakresie, jak w postępowaniu zwyczajnym. Nie może też wprowadzać faktycznie dodatkowych instancji. Aby decyzja ostateczna mogła być wzruszona, muszą być spełnione ww. przesłanki szczególne, co nie miało miejsca. Argumentacja podnoszona w skardze stanowi polemikę ze stanem faktycznym i prawnym i mogłaby być podnoszona w odwołaniu w trybie zwyczajnym, a nie w postępowaniu wznowieniowym. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 77 §1, 80, 107 §1 i 3, 138 §1 pkt 1 k.p.a., § 4 ust. 2 w zw. z art. § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, art. 72 ust. 1 pkt 6a p.r.d., ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga, jako oczywiście nieuzasadniona, nie mogła odnieść skutku i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.