II SA/Gl 670/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.),, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Marta Guzik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta [...] w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...], orzekł o skierowaniu na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. S. K. w zakresie prawa jazdy kat. A,B,C,BE,CE w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu i przedstawieniu staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego w terminie 3 miesięcy od dnia jej doręczenia. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że w dniu 25 kwietnia 2014r. wpłynął wniosek Prokuratora Rejonowego w R. o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie w trybie art. 99 ust. 1 pkt. lit. b ustawy o kierujących pojazdami decyzji o skierowaniu S. K. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ szczegółowo opisał przebieg postępowania administracyjnego oraz wyjaśnił, że prokurator potwierdził swój wniosek dowodem w postaci odpisu za zgodność z oryginałem opinii o stanie zdrowia psychicznego S. K., w której biegli psychiatrzy rozpoznali u niego chorobę psychiczną w postaci uporczywych zaburzeń urojeniowych oraz cech zaburzonej osobowości. W odwołaniu od powyższej decyzji S. K. wyraził swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu I instancji. Ponadto wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu powołania przez Wydział Komunikacji i Transportu w R., dwóch biegłych lekarzy psychiatrów oraz dwóch biegłych psychologów wskazując ich z imienia i nazwiska, w celu wydania wspólnej opinii o jego stanie zdrowia psychicznego, uwzględniając przy tym opinię wydaną na potrzeby prowadzonego postępowania karnego. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z treści opinii sądowo- psychiatrycznej wynika, że u S. K. rozpoznano chorobę psychiczną w postaci uporczywych zaburzeń urojeniowych oraz cechy zaburzonej osobowości. Jednocześnie organ wskazał, że sprawność pod względem fizycznym i psychicznym stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami należy do podstawowych warunków, które musi spełniać kierujący pojazdem. Dlatego z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie jest obojętne jaki jest stan zdrowia psychicznego kierującego pojazdem. Bez znaczenia natomiast jest, czy pojawiające się na tym tle dysfunkcje mają postać jednostki chorobowej, czy też cechy nieprawidłowej osobowości. Każda bowiem trwała niemożność emocjonalnego poradzenia sobie przez kierowcę z sytuacjami drogowymi będzie elementem dyskwalifikującym. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł S. K. zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. ar 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii dwóch biegłych psychiatrów i dwóch psychologów w celu ustalenia aktualnego stanu zdrowia skarżącego oraz istnienia lub braku istnienia przeciwskazań do kierowania pojazdami. Nadto wskazał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje oparły się tylko na części opinii sporządzonej na potrzeby postępowania karnego, nie uwzględniając faktu, że skarżący nie jest upośledzony umysłowo, a wskazana opinia nie zawiera informacji o przeciwskazaniach do kierowania pojazdami. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w całości podtrzymało dotychczasowe stanowisko oraz argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...], na podstawie której skierowano S. K. na badania lekarskie. Materialnoprawną podstawę działania organów w rozpatrywanej sprawie stanowił przepis art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 155 z późn. zm. dalej zwana ustawą), zgodnie z którym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega osoba posiadająca prawo jazdy (...) jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Uzupełnieniem tej regulacji jest powołany w decyzji art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, według którego starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, a także przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014r. poz. 949). Z użytego przez ustawodawcę sformułowania co do istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia wynika, że otrzymawszy zawiadomienie starosta jest obowiązany ową przesłankę ocenić. Ma zatem obowiązek ustalić, czy zawiadomienie jest na tyle uzasadnione, że wynikają z niego takie okoliczności, które uzasadniają skierowanie kierowcy na badania lekarskie, aby podczas nich można było stwierdzić istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami ( por. wyrok NSA z dnia 21 października 2014r. sygn. akt I OSK 564/13, LEX nr 1591040). Powołane powyżej regulacje prawne nie wskazują precyzyjnie, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne" oraz, że informacja o nich musi być wiarygodna. Są to zatem stwierdzenia dość ogólne, pozostawiające właściwemu organowi administracji możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju, pamiętając o tym, że celem powołanych regulacji jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Z unormowań tych wynika, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ znajdzie się w posiadaniu informacji nasuwających zastrzeżenia co do warunków zdrowotnych kierowcy, zaś źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. W literaturze wskazuje się, że chodzi o przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem (tak: Wojciech Kotowski, Komentarz do art. 122 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, System Informacji Prawnej Lex Omega, aktualny na gruncie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierującymi pojazdami z uwagi na przejście regulacji do tej ustawy). Skierowanie na badania lekarskie może więc nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym w tym zakresie lekarzom. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że przyczyną, dla której Starosta [...] skierował skarżącego na badania lekarskie była informacja uzyskana z przedłożonej przez Prokuratora Rejonowego w R. opinii sądowo- psychiatrycznej, z treści której wynika, że w toku badań u skarżącego rozpoznano chorobę psychiczną pod postacią uporczywych zaburzeń urojeniowych oraz cech zaburzonej osobowości, co skutkowało zniesieniem jego poczytalności. W chwili popełnienia zarzucanego mu czynu znajdował się w stanie psychozy a zachowanie jego pokierowane było treścią doznawanych przeżyć psychotycznych. Nadto opinia wskazuje, że skarżący prezentuje cechy o charakterze paranoicznym, a jego aktualny stan zdrowia uzasadnia leczenie psychiatryczne w warunkach ambulatoryjnych. Zdaniem Prokuratora Rejonowego w R. istnieją przesłanki, które uzasadniają skierowanie skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W ocenie Sądu oparta na opinii sądowo - psychiatrycznej, wydanej na potrzeby prowadzonej przez Prokuratora sprawy karnej, informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego, w której to biegli zgodnie rozpoznali u niego chorobę psychiczną, stanowi informację wiarygodną, a zatem uzasadniającą wydanie decyzji w oparciu o art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Wskazana opinia stwierdzająca istnienie przeciwwskazań zdrowotnych, wydana została bowiem przez specjalistów w danej dziedzinie (biegłych sądowych psychiatrów), a więc osoby posiadające wiadomości specjalne. Wskazać należy, że podstawą do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie jest już wiarygodna, a więc przynajmniej uprawdopodobniona, informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia, nie jest natomiast wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje stosowne orzeczenie. Przepis art. 99 ust.1 pkt 2 lit. b ustawy ma zaś zastosowanie niezależnie od ustalenia, czy powstanie zastrzeżeń nastąpiło w bezpośrednim związku z zachowaniem i sposobem prowadzenia pojazdu podczas wykonywania przez daną osobę uprawnioną zindywidualizowanej czynności faktycznego kierowania pojazdem, czy też uzyskane przez organ wiarygodne informacje, uprawdopodabniające pośrednio wątpliwości co do posiadania przez konkretnego kierowcę wymaganej do prowadzenia pojazdów sprawności, mają źródło w innych okolicznościach ( por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 23 listopada 2010r. sygn. akt II SA/Bk 624/10 LEX nr 752374). W przedmiotowej sprawie zaistniała ta druga sytuacja, a więc zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego zostały ujawnione w związku z prowadzoną sprawą karną, w następstwie sporządzenia na jej potrzeby, przez biegłych specjalistów opinii jednoznacznie i bezsprzecznie stwierdzającej chorobę psychiczną, w postaci uporczywych zaburzeń urojeniowych oraz cech zaburzonej osobowości. W tym stanie rzeczy wydanie w niniejszej sprawie decyzji o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie było w pełni uzasadnione i zgodne z prawem. Wobec nie budzącej wątpliwości treści opinii sądowo - psychiatrycznej, a także mając na uwadze treść przytoczonych powyżej przepisów i poczynionych do nich uwag, nie było zadaniem Sądu potrzeby przeprowadzania przez organy orzekające w sprawie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w zakresie wnioskowanym przez skarżącego. Bez znaczenia przy tym pozostaje również fakt, że z treści opinii sadowo – psychiatrycznej nie wynikają wprost przeciwskazania do kierowania przez skarżącego pojazdami, ponieważ istnienie przeciwskazań lub ich brak mają dopiero wykazać badania na które skarżący został skierowany. Należy podkreślić, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem bowiem tych badań jest weryfikacja powziętych przez organ zastrzeżeń. Z powyższych względów zarzuty skargi okazały się zatem bezzasadne. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżona decyzja była dotknięta innymi wadami uzasadniającymi jej uchylenie. Należy w szczególności zauważyć, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak ustalony stan faktyczny stał się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co szczegółowo wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznając kontrolowaną decyzję za zgodną z prawem, na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.