II SA/Gl 672/21

WyrokWSA w Gliwicach2022-01-19

Skład orzekający: Beata Kalaga-Gajewska, Aneta Majowska, Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez wnioskodawcę, które nastąpiło przed datą wykreślenia tej działalności z CEIDG, może być traktowane jako rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, uprawniająca do świadczenia pielęgnacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy proceduralne, w tym obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez pominięcie daty zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej widniejącej w CEIDG oraz nieocenienie, czy zaprzestanie to nastąpiło w celu sprawowania opieki. Sąd podkreślił, że zawieszenie lub zaprzestanie działalności gospodarczej powinno być traktowane jako rezygnacja z pracy zarobkowej w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, zwłaszcza w kontekście celu świadczenia, jakim jest wsparcie osób faktycznie sprawujących opiekę.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką, która posiadała orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na moment powstania niepełnosprawności matki oraz fakt prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, przyznając świadczenie od daty wykreślenia działalności gospodarczej, jednak nie przyznało go za okres poprzedzający tę datę. Skarżący zaskarżył decyzję SKO w części, w jakiej nie przyznano mu świadczenia od daty złożenia wniosku, argumentując, że zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej jest równoznaczne z rezygnacją z pracy zarobkowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie, w którym nie przyznano skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 4 marca 2021 r. oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie, w którym nie przyznaje skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 4 marca 2021 r.; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Burmistrza Miasta S. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, na podstawie art. 2 pkt 2, art. 17 ust. 1, 1a, 1b, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 1, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 z późn. zm., dalej: "ustawa"), Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1466), oraz art. 35 § 1, art. 104, 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), odmówiono M.G. (dalej: "Strona", "Skarżący") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad H.G. (dalej: "osoba wymagająca opieki", "matka Skarżącego") ur. [...] r., która legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji od [...] grudnia 2020 r. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 28 grudnia 2020 r. Strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką, do wniosku załączono kserokopię orzeczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. o niezdolności matki Strony do samodzielnej egzystencji, następnie w dniu [...] r. przeprowadzono wywiad środowiskowy z którego wynika, że osoba wymagająca opieki ma 74 lata, jest wdową, osobą schorowaną, leżącą, niedosłyszy, nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować, wskazano również czynności wykonywane przez Stronę w ramach opieki nad matką. Jedna z sióstr Strony zamieszkuje w tym samym domu i pracuje zawodowo, natomiast druga zamieszkuje w innej miejscowości, jest emerytką. Organ wskazał, iż bezspornym jest, że to Strona sprawuje całodobową opiekę nad matką, jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłki, od [...] r. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "A" W dalszej części organ przywołał podstawę normatywną rozstrzygnięcia, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 17 ust. 1a, art. 17 ust. 1b ustawy, wskazując, że zgodnie z aktami sprawy niepełnosprawność osoby wymagającej opieki istnieje od maja 2015 r., a Strona nie załączyła do akt żadnego dokumentu potwierdzającego powstanie niepełnosprawności we wcześniejszym czasie. Organ zwrócił uwagę na przywołany już w treści wniosku Strony wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13 którym Trybunał orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w którym różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji, jednakże zdaniem organu skutkiem wejścia w życie niniejszego wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność nie powstała w okresie dzieciństwa, a organ zobowiązany jest do dosłownego realizowania art. 17 ust. 1b ustawy. Ponadto w ocenie organu Strona nie spełnia również kryterium określonego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, ponieważ nie zrezygnowała z zatrudnienia, w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, a jak stanowi art. 3 pkt 22 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej oznacza to również prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, argumentując w pierwszej kolejności, iż w obecnym stanie prawnym nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu at. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, której niekonstytucyjność została stwierdzona przywołanym wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13. W odniesieniu do drugiej przesłanki odmowy Strona wskazała, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego działalność, która ma być w ocenie organu prowadzona, była działalnością zawieszoną, a zgodnie z orzecznictwem zawieszenie działalności gospodarczej jest uznawane jak rezygnacja z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Do odwołania przedłożono wyciąg z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570) oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzją z dnia [...] r. nr [...], uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przyznało Stronie prawo świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką od dnia [...] r. do dnia 31 marca 2021 r. w kwocie 1.716,70 zł oraz od dnia 1 kwietnia 2021 r. na czas nieokreślony w kwocie 1.971 zł miesięcznie. Na wstępie uzasadnienia wydanej decyzji organ odwoławczy przedstawił czynności podjęte w sprawie oraz przywołał podstawę normatywną rozstrzygnięcia art. 17, art. 24 ust. 1-4, art. 3 pkt 21 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Następnie organ odwoławczy ustalił, że osoba wymagająca opieki na mocy Orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS Oddział w S. z dnia [...] r. nr [...] jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji (brak całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy), jest wdową. Strona natomiast nie podejmuje zatrudnienia, nie jest osobą niepełnosprawną, do dnia [...] r. prowadziła działalność gospodarczą. Organ odwoławczy stwierdził, że prezentowane przez Kolegium do tej pory stanowisko odnośnie art. 17 ust. 1b ustawy uległo zmianie w świetle aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. W rezultacie Kolegium nie podzieliło stanowiska organu I instancji w zakresie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o art. 17 ust. 1b ustawy, w zakresie, w którym został uznany za niekonstytucyjny. W odniesieniu natomiast do drugiej podstawy odmowy opartej o art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy Kolegium uznało, że Stronie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] r., ponieważ w tym dniu Strona wykreśliła działalność gospodarczą. Organ odwoławczy przywołał przy tym treść art. 3 pkt 22 ustawy wyjaśniając, że "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" jest związane z określonymi stosunkami prawnymi, a nie okolicznościami faktycznymi, a w ocenie organu odwoławczego - osoba, która zawiesiła działalność gospodarczą lub jej prowadzenia zaprzestała ale jej nie wykreśliła nie spełnia warunku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, albowiem osoba taka jest przedsiębiorcą, składa deklaracje, wypełnia obowiązki związane z czynnościami do dnia jej zawieszenia, mimo że od jakiegoś okresu nie świadczy swoich usług i nie otrzymuje wynagrodzenia, gdyby działalność była wykreślona to w ocenie składu orzekającego Strona spełniałaby kryteria do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że Strona spełnia przesłanki ustawowe do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od dnia [...] r. (w tym dniu wykreślono działalność gospodarczą) na czas nieokreślony (zgodnie z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności). Decyzja została doręczona Stronie w dniu 19 kwietnia 2021 r. Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący wnosząc w dniu 14 maja 2021 r. (data nadania przesyłką poleconą), sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zaskarżając decyzję w części w jakiej nie przyznano wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia [...]marca 2021 r., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1 ustawy, poprzez uznanie, że Skarżący nie spełnił przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej uprawniającej do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej wyczerpuje w pełni instytucję rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy, oraz wnosząc o: uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie Skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżący przywołał regulację art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, następnie wskazał, że warunkiem nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest, aby wnioskodawca nie podejmował prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, a w razie jej podjęcia, aby z takiej działalności zrezygnował – w celu sprawowania opieki. Skarżący podkreślił, że zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej w 2001 r., natomiast wykreślenie nastąpiło 2021 r. Skutkiem działań Skarżącego była faktyczna rezygnacja z wykonywanej dotychczas działalności gospodarczej oraz utrata dochodu z tego tytułu osiąganego. Zdaniem Skarżącego organ błędnie uznał, że definicją utraty dochodu można posługiwać się w przedmiotowej sprawie w kontekście, w jakim odnosi się do wyrejestrowania i zawieszenia działalności gospodarczej. W ocenie Skarżącego zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej może być traktowane jako tożsame z rezygnacją z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W odpowiedzi na skargę z dnia 7 czerwca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi. Kolegium podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji podkreślając, iż Skarżącemu przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] r., ponieważ w tym dniu wykreślił on działalność gospodarczą i od tego dnia nie był już przedsiębiorcą, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach wskazanej kontroli sąd administracyjny poddaje badaniu zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego kreującymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi określającymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Wspomniana kontrola nie oznacza jednak przejęcia przez Sąd sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi. Uwzględniając tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej Sąd uznał, że decyzja organu II instancji w zakresie, w którym nie przyznaje Skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia [...]marca 2021 r. została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów proceduralnych uzasadniających jej uchylenie w tej części. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na złożony w zarówno w treści skargi jak również w treści odpowiedzi na skargę wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.). Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w szczególności art. 17 ust. 1 ustawy zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Definicja pracy zarobkowej została natomiast zawarta w art. 3 pkt 22 przywołanej ustawy, w myśl którego zatrudnienie lub inna praca zarobkowa oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji odmówił przyznania Skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką legitymującą się Orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS Oddział w S. z dnia [...] r. nr [...] o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji (karta nr 3 akt administracyjnych), podnosząc dwie przyczyny odmowy, pierwszą - powstanie niepełnosprawności po 18 roku życia przywołując przy tym treść art. 17 ust. 1b ustawy oraz drugą – prowadzenie przez Stronę działalności gospodarczej, czym w ocenie organu Skarżący nie wypełnił kryterium z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy. W zakresie pierwszej przyczyny odmowy, Kolegium rozpoznając odwołanie Skarżącego, słusznie zwróciło uwagę organowi I instancji, że przyczyna odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego nie może zostać oparta na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. I OSK 1079/17, jeżeli Trybunał Konstytucyjny uznał art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, to znaczy, że od dnia 23 października 2014 r., w którym weszło w życie omawiane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, powołany art. 17 ust. 1b nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie swojej treści zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny. Organ Odwoławczy słusznie zatem uchylił w całości rozstrzygnięcie organu I instancji, jednak jak wynika z sentencji zaskarżonej decyzji rozstrzyga ona wprost jedynie co do okresu od dnia [...] r. przyznając Skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 marca 2021 r. w wysokości 1.716,70 zł oraz od dnia 1 kwietnia 2021 r. na czas nieokreślony w kwocie 1.971 zł. W pozostałym zakresie od 1 grudnia 2020 r. do dnia [...]marca 2021 r. brak w sentencji rozstrzygnięcia. Wskazany okres był jednak objęty wnioskiem, jak również stał się podstawą zaskarżenia. Wskazana decyzja organu odwoławczego została bowiem zaskarżona jedynie w części w jakiej nie przyznano wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia [...]marca 2021 r. Na etapie postępowania przed organem odwoławczym jako przyczynę odmowy dla w/w okresu od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia wykreślenia działalności, Kolegium wskazało prowadzenie przez Skarżącego działalności gospodarczej. Bezspornym pozostaje, że z dniem [...] r. Skarżący wykreślił działalność gospodarczą, stąd też z tym dniem organ stwierdził zasadność spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką Skarżącego nad matką, przy ustaleniu przez organ odwoławczy zaistnienia pozostałych przesłanek przyznania prawa do tego świadczenia. Kluczową kwestią pozostaje natomiast odpowiedż na pytanie czy w okresie poprzedzającym wskazaną datę, tj. od dnia 1 grudnia 2020 r. (miesiąca, w którym Skarżący złożył wniosek w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, art. 24 ust. 2 i 4 ustawy) do dnia [...]marca 2021 r., wpis widniejący w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej "CEIDG") w nazwie pola: "data zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej": "[...] r." może być traktowany jako tożsamy z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (tj. data zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej: "[...] r.", data wykreślenia wpisu z rejestru: "[...] r.", wyciąg z CEIDG z dnia [...] r., karta nr 14 akt administracyjnych). W ocenie Sądu decyzja organu odwoławczego o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w w/w okresie, niewyartykułowana jednak wprost w sentencji zaskarżonej decyzji, została dokonana przy całkowitym pominięciu widniejącego w CEIDG wpisu w zakresie daty zaprzestania przez Skarżącego wykonywania działalności gospodarczej oraz pominięciu oceny czy ewentualnie zaprzestanie działalności nastąpiło, jak tego wymaga przepis ustawy, "w celu" sprawowania opieki nad matką. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy odnosi się wyłącznie do daty "[...] r." jako daty wykreślenia działalności gospodarczej. W ocenie organu odwoławczego: "osoba, która zawiesiła działalność gospodarczą lub zaprzestała jej prowadzenia ale jej nie wykreśliła nie spełnia warunku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" (str. 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Sąd nie podziela jednak przywołanego stanowiska organu odwoławczego. Jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej jest tożsame z rezygnacją z innej pracy zarobkowej, o jakiej stanowi art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie bowiem z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 162 z późn. zm.) w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Zawieszenie działalności gospodarczej należy zatem uznać za faktyczną rezygnację z jej wykonywania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 września 2012 r., I SA/Wa 1596/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2019 r., I SA/Wa 2234/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w wyroku z dnia 10 września 2021 r., II SA/Gl 569/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 stycznia 2021 r., II SA/Łd 337/20). Sąd orzekający przyjmuje za własny pogląd prezentowany w przywołanym orzecznictwie sądowym o konieczności odczytywania regulacji objętych przedmiotem niniejszego postępowania przez pryzmat zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji RP, przy uwzględnieniu celu unormowań, którym jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom rzeczywiście sprawującym opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi wymagającymi tej opieki. Powyższej przedstawiona ocena prawna, którą tut. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, ma istotne znaczenie również dla oceny zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. Do zawartej w CEIDG daty zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej organ jednak w ogóle się nie odnosi. Przy dokonywanej analizie organ nie powinien również pominąć wynikających z CEIDG zmian we wpisie z dnia [...] r. a dotyczących kwestii Numeru Identyfikacji Podatkowej (według historii wpisu: nazwa pola: "NIP", dokonana operacja: "edycja", nowa wartość: "[...]", data zmiany we wpisie: "[...]", rodzaj operacji: "nadanie numeru NIP") oraz numeru REGON (według historii wpisu: nazwa pola: "REGON", dokonana operacja: "edycja", nowa wartość: "[...]", data zmiany we wpisie: "[...]", rodzaj operacji: "nadanie numeru REGON"), pod kątem daty nadania w/w numerów istotnych z punku widzenia faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej, na które to okoliczności Sąd zważył z urzędu. Jednocześnie z wydruku Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z dnia [...] r., przedłożonej do akt przez organ I instancji (karta nr 9 akt administracyjnych) nie wynika posiadanie przez Skarżącego numeru NIP i REGON, okoliczność ta w kontekście podnoszonej przez Skarżącego argumentacji, wymaga w ocenie Sądu wyjaśnienia. W ocenie Sądu organy naruszyły obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego w stopniu koniecznym do rozstrzygnięcia i ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy w aspekcie podstawy materialnoprawnej określonej w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy. W odniesieniu do opisanego w sentencji zakresu uchylonej decyzji, sprawując kontrolę sądowoadministracyjną, Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie oraz naruszenie zasady zaufania obywateli do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a. Powyższe uzasadniało w ocenie Sądu zastosowanie uprawnień kasatoryjnych, co do w/w części zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 141 § 4 zd. 2 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni ocenę prawną, a także wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w niniejszym uzasadnieniu. W tym miejscu Sąd podkreśla jednak, że nie wskazuje rozstrzygnięcia. Konieczne staje się bowiem poczynienie ustaleń, o których mowa powyżej, w tym ustalenie czy zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez Skarżącego nastąpiło w celu sprawowania opieki nad osobą jej wymagającą, przy ustaleniu spełnienia pozostałych przesłanek. Następnie organ wnikliwie uzasadni swoje stanowisko w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a., czyniąc tym zadość zasadzie pogłębiania zaufania do władzy publicznej określonej w art. 8 k.p.a. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 480 zł - wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego będącego adwokatem ustalone na postawie § 14 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji - uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie opisanym w pkt 1 sentencji. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło