II SA/Gl 678/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) r. Nr (...) w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł – stosownie do treści § 2 ust. 3 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – skarżąca w piśmie procesowym z dnia 12 września 2007 r. zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Następnie, na skutek wezwania Sadu nadesłała urzędowy druk formularza PPF, w którym wskazała, iż ze względu na szczupłość zasobów pieniężnych oraz konieczność sprawowania opieki nad matką nie jest w stanie ponieść wspomnianych kosztów. Z druku formularza PPF wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką i synem. W skład ich majątku wchodzi budynek mieszkalny. Syn skarżącej jest osobą bezrobotną, nie uzyskującą dochodów. Jest on zarazem, wraz ze skarżącą oraz P. W. współwłaścicielem pojazdu marki [...] rocznik [...]. Jako źródło utrzymania rodziny wnioskodawczyni wskazała dochód uzyskiwany przez jej córkę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ponieważ dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające dla obiektywnej i wszechstronnej oceny sytuacji materialnej skarżącej, referendarz sądowy, pismem z dnia 15 października 2007 r. wezwał ją do wskazania źródła uzyskiwanego dochodu, nadesłania zaświadczenia potwierdzającego fakt, iż K. W. jest osobą bezrobotną, nieotrzymującą zasiłku wraz z udzieleniem wyjaśnień co do przyczyn takiego stanu rzeczy oraz do podania wielkości zajmowanego budynku mieszkalnego. Skarżąca, w piśmie procesowym skierowanym do Sądu zobowiązała się do złożenia stosownych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów do dnia 7 listopada 2007 r. Do dnia rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uzyskano tych informacji. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono co następuje: Przepis art. 199 P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Wyłączenie tej reguły w zakresie częściowym - w formie wnioskowanego przez stronę zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r. Sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Rozpoznając wniosek A. W. w punkcie wyjścia należy zaznaczyć, że instytucja prawa pomocy jest przewidziana dla osób, które obiektywnie rzecz ujmując nie są w stanie ponieść kosztów sądowych. Z tego też względu na osobie ubiegającej się o jego przyznanie spoczywa obowiązek wykazania okoliczności świadczących o trudnej sytuacji materialnej, w której się znalazła. Powstanie wątpliwości co do rzeczywistego stanu materialnego wnioskodawcy, o ile nie zostaną one usunięte, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać przyjdzie, że A. W. nie wykazała, iż jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, że skarżąca zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni nie wskazała bowiem swojego źródła utrzymania, stąd też nie wiadomo z czego czerpie dochód na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem się oraz wykupem medykamentów związanych z leczeniem się. Z treści formularza wiadomo jedynie, że jest po dwóch wylewach, od stycznia br. nie pracuje oraz że opiekuje się matką. Wobec tego powstaje pytanie, czy skarżąca otrzymuje jakiekolwiek świadczenie (renta, emerytura, zasiłek dla bezrobotnych, zasiłek przedemerytalny itp.) co ma istotny wpływ na ocenę jej kondycji finansowej. Kwestia ta nie została wyjaśniona. Dalej wskazać przyjdzie, że A. W. nie wskazała źródła utrzymania swojego pełnoletniego syna – K. W., który wedle jej oświadczenia nie pracuje. Wziąwszy pod uwagę obecną koniunkturę gospodarczą oraz sytuację na rynku pracy nie sposób przyjąć, że trzydziestoletni mężczyzna nie jest w stanie znaleźć stałego zatrudnienia, o ile tylko nie istnieją przeciwwskazania natury medycznej. Okoliczności tego rodzaju nie udowodniono, wobec czego przyjąć należy, że syn skarżącej, swoją pasywną postawą pozbawia jej rodzinę dochodu, co wszakże nie może stanowić przesłanki do rezygnacji z należnych Skarbowi Państwa należności z tytułu kosztów sądowych. Na koniec wreszcie wypada zauważyć, że skarżąca powołując się na swoją trudną sytuację materialną wskazała jednocześnie iż wraz z synem oraz osobą trzecią jest współwłaścicielką pojazdu mechanicznego (samochodu osobowego). Posiadanie takiego składnika majątkowego wiąże się niewątpliwie z określonymi wydatkami (koszty paliwa, ubezpieczenia, napraw, części), to zaś oznacza, że skoro ma ona środki na tego rodzaju wydatki, to tym samym jej sytuacja materialna nie jest na tyle zła, aby korzystać z dobrodziejstwa przyznania prawa pomocy. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt. 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.