II SA/Gl 679/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. oraz J. G. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości w kwestii wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia [...] r. A. i J. G. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gliwicach za pośrednictwem Wojewody [...] skargę na postanowienie tego organu z dnia [...] r. nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołań od decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej S. z dnia [...] r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w W. – [...], stanowiącej własność K. G. oraz o odszkodowaniu z tego tytułu na rzecz wywłaszczonego właściciela. W piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik skarżących zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania wskazanej powyżej decyzji z dnia [...] r. Zdaniem tego pełnomocnika, wykonanie powyższej decyzji naraża skarżące na ryzyko niepowetowanej szkody oraz spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków prawnych. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że wskazana decyzja wywłaszczeniowa nie stała się ostateczna ze względu na to, że w toku postępowania wywłaszczeniowego nie została ona prawidłowo doręczona K. G., a w późniejszym okresie była skutecznie zaskarżana przez jego następców. Wskazywano także, że choć brak ostateczności przedmiotowej decyzji był wielokrotnie przyjmowany w orzeczeniach sądów powszechnych, to Wojewoda [...] w zaświadczeniu z dnia [...] r. stwierdził, że decyzja wywłaszczeniowa jest ostateczna. Zaświadczenie to stanowiło podstawę do ujawnienia się przez Gminę W., w prowadzonych dla wywłaszczonych nieruchomości księgach wieczystych. Pełnomocnik wskazał, że przez Sądem Okręgowym w G. toczy się obecnie postępowanie w sprawie z powództwa Gminy W. przeciwko skarżącym, o wydanie przedmiotowych nieruchomości, natomiast skarżące od czasu wydania przez Sąd Apelacyjny w K. prawomocnego wyroku z dnia [...] r. sygn. akt [...], są samoistnymi posiadaczami objętych decyzją z dnia [...] r. nieruchomości. Skarżące kosztem swego majątku znacząco podniosły wartość tych nieruchomości - przeprowadziły generalny remont, czyniąc nakłady o wartości kilkuset tysięcy złotych. Zdaniem tego pełnomocnika wykazanie przez Gminę W. tytułu prawnego własności do nieruchomości nie będzie możliwe w przypadku uznania, że decyzja wywłaszczeniowa nie była ostateczna. W przeciwnym razie może dojść do niezasadnego wydania nieruchomości na rzecz Gminy W., natomiast zwrot tej nieruchomości po latach może okazać się niemożliwy. Skarżące mogą zostać uwikłane w wieloletnie spory sądowe związane z dochodzeniem zapłaty na ich rzecz odszkodowania i innych roszczeń związanych z poniesionymi nakładami na nieruchomość. W piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik uczestnika postępowania – Gminy W., ustosunkowując się do przedmiotowego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] r., wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, że ostateczne wykonanie powyższej decyzji wywłaszczeniowej nastąpiło w drodze dwóch decyzji komunalizacyjnych, stwierdzających nabycie przez Gminę W. z mocy prawa, z dniem [...] r., nieodpłatnie prawa własności nieruchomości państwowej. Zdaniem uczestnika, przedmiotowy wniosek jest w swej istocie wnioskiem o wstrzymanie czynności zmierzających do pozbawienia skarżących posiadania nieruchomości, stanowiących własność uczestniczki postępowania. Skarżące bowiem, na dzień składania wniosku, nie były i nadal nie są właścicielkami nieruchomości stanowiącej przedmiot sporu. Uczestnik podniósł, że skarżące nie wykazały, że zostały spełnione ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd może wstrzymać na wniosek strony skarżącej wykonanie aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczenia wymaga, że przedmiotem wstrzymania na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą być tylko akty wydane lub podjęte w postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Oznacza to, że instytucja ochrony tymczasowej może mieć zastosowanie nie tylko do zaskarżonego aktu, ale także do innych aktów podjętych w postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, tj. dotyczących postępowań przed organami pierwszej jak i drugiej instancji oraz postępowań podejmowanych w ramach trybów nadzwyczajnych. W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji wywłaszczeniowej, wydanej przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. w sprawie [...] z dnia [...] r. Natomiast przedmiotem skargi jest postanowienie organu odwoławczego – Wojewody [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołana od ww. decyzji. W ocenie Sądu, skoro zaskarżone postanowienie dotyczy kwestii proceduralnych – uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zaś objęta wnioskiem o wstrzymanie decyzja odnosi się do kwestii materialnoprawnych – wywłaszczenia nieruchomości, uznać należy, że są to dwie odrębne sprawy administracyjne. Nie zachodzi w takiej sytuacji tożsamość przedmiotowa spraw, dlatego też decyzji wydanej przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. nie można uznać za akt, wydany w granicach tej samej sprawy, co będące przedmiotem złożonej skargi postanowienie Wojewody [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jakkolwiek nie budzi wątpliwości, że wskazane sprawy pozostają w związku chronologicznym i podmiotowym, ale ze względu na odrębność zakresów przedmiotowych nie można uznać, iż tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym. W związku z powyższym, należy stwierdzić, że w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. w przedmiocie uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie jest możliwe wstrzymanie wykonania decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z dnia [...] r. o wywłaszczeniu nieruchomości, gdyż akt ten znajduje się poza granicami niniejszej sprawy w ujęciu materialnym. Strona żąda bowiem wstrzymania wykonania aktu, który nie został obecnie zaskarżony, a jego zgodność z prawem nie będzie przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w niniejszym postępowaniu. Stanowisko to znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych, (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2016 r. sygn. akt I FZ 161/16, z dnia 6 października 2015 r. sygn. akt II OZ 932/15, z dnia 19 maja 2015 r. sygn. akt II OZ 441/15, z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt II OZ 594/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając na uwadze powołaną wyżej argumentację i działając na zasadzie art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.