II SA/Gl 682/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant Bartosz Otorowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2010 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 440 ( czterysta czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...]r. obecnie skarżąca A. N. zwróciła się do Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. z wnioskiem o odszkodowanie i odkupienie od niej parceli gruntowej nr [...] zapisanej w Kw nr [...] w Sądzie Rejonowym w C., położonej w gminie katastralnej W. przy ul. [...], zajętej od wielu lat pod drogę wojewódzką. Wniosek skarżącej został przekazany Staroście [...], który poinformował wnioskodawczynię, że dalsze postępowanie będzie prowadzone po wydaniu przez Wojewodę [...] decyzji stwierdzającej przejęcie przez Województwo [...] nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem [...]r. przez Województwo [...] własności przedmiotowej nieruchomości drogowej. Wojewoda [...] wskazał jako właścicieli działek ujawnionych w księdze wieczystej na dzień [...]r. T. i R. C. zaznaczając w uzasadnieniu, iż obecnie właścicielką nieruchomości jest skarżąca. Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Starosta C. odmówił ustalenia i wypłaty na rzecz skarżącej odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w myśl art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872 z późn. zm., zwanej dalej: "przepisy wprowadzające") uprawnionymi do żądania odszkodowania są jedynie właściciele nieruchomości według stanu na dzień [...]r., a w dacie tej skarżąca nie była właścicielką przedmiotowej nieruchomości, albowiem stanowiła ona własność T. i R. C., od których umową darowizny skarżąca nabyła własność dopiero w dniu 29 czerwca 2005 r. (Rep. A Nr 3431/2005). Na skutek wniesionego przez skarżącą odwołania, Wojewoda [...] zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji podzielając co do zasady argumentację tego organu. W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie art. 107 § 1 i 3 w związku z art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa), a także art. 73 przepisów wprowadzających. W uzasadnieniu podniesiono, iż nie ma żadnego uzasadnienia zastosowanie wykładni innej niż literalna przepisu art. 73 ust. 1 i 4 przepisów wprowadzających, które to normy stanowią, iż odszkodowanie przysługuje właścicielowi. Przepis ten nie określa, o którego właściciela chodzi, należy więc przyjąć, iż uprawnionym do złożenia wniosku i otrzymania odszkodowania jest właściciel ujawniony w księdze wieczystej w dacie, kiedy stała się ostateczna decyzja wojewody, wydana na podstawie art. 73 ust. 3 ustawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 14 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 653/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Na skutek wniesionej przez pełnomocnika skarżącej skargi kasacyjnej od tego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 257/10, uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania oraz orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego. W motywach swojego rozstrzygnięcia NSA powołał się na wyrok tego Sądu wydany w składzie siedmiu sędziów w dniu 11 stycznia 2010 r., sygn. akt I OPS 3/09 w pełni podzielając wyrażony w tym wyroku pogląd, że uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania w trybie art. 73 przepisów wprowadzających może być także osoba, która po dniu 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy zawarła w formie aktu notarialnego umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. i została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, co oznacza, że w niniejszej sprawie sformułowany w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego został przesądzony wyrokiem NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 257/10. W wyroku tym Sąd wskazał ponadto, że skarga w niniejszej sprawie winna była być uwzględniona. Wobec powyższego przypomnieć przyjdzie, że w wyroku z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn akt I OPS 3/09, wydanym w składzie siedmiu sędziów (ONSAiWSA z 2010 r., Nr 3, poz. 44), Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania w trybie art. 73 przepisów wprowadzających może być także osoba, która po dniu 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy zawarła w formie aktu notarialnego umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. i została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej. Pogląd ten w całej rozciągłości podzielił NSA w wyroku z dnia 13 maja 2010 r. wydanym w niniejszej sprawie, zaś tut. Sąd, jak już wyżej wskazano, jest taką oceną związany. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić przyjdzie, że skarżąca jest osobą uprawnioną do złożenia wniosku i wypłaty odszkodowania w trybie art. 73 przepisów wprowadzających. Przedmiotową nieruchomość nabyła bowiem na podstawie umowy darowizny zawartej w [...] r. w formie aktu notarialnego od osób, które były jej właścicielami w dniu [...]r. Ponadto, jak wynika z zawiadomienia Wojewody [...] z dnia 22 sierpnia [...] r. o wszczęciu postępowania w sprawie [...], skarżąca była w tej dacie ujawniona jako właścicielka przedmiotowej nieruchomości w księdze wieczystej Nr [...]. Z kolei decyzja, o której mowa w art. 73 ust. 3 przepisów wprowadzających wydana została przez Wojewodę [...] w dniu [...] r. W tej sytuacji stwierdzić przyjdzie, że stan faktyczny niniejszej sprawy dokładnie odpowiada tezie wyroku NSA z dnia 11 stycznia 2010 r. Powyższe okoliczności wskazują, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji, jak również przy wydaniu poprzedzającej ją decyzji przez organ pierwszej instancji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 73 ust. 4 przepisów wprowadzających w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co stwarza podstawę do uchylenia kontrolowanych decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. W kwestii wykonalności zaskarżonego aktu, Sąd orzekł po myśli art. 152 p.p.s.a., zaś w kwestii kosztów postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a., przy czym wobec rozstrzygnięcia NSA zawartego w wyroku z dnia 13 maja 2010 r. koszty te ograniczono do postępowania przed sądem pierwszej instancji. Na ich wysokość składa się uiszczony od skargi wpis sądowy oraz wynagrodzenie adwokata w wysokości określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.). Wobec treści orzeczenia sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ pierwszej instancji z uwzględnieniem oceny wyrażonej zarówno w niniejszym wyroku, jak i w poprzedzającym go wyroku NSA z 13 maja 2010 r. Oznacza to, że organ pierwszej instancji przeprowadzi postępowanie z wniosku skarżącej o wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną nie badając już kwestii jej uprawnienia do złożenia tego wniosku i do otrzymania odszkodowania w trybie art. 73 przepisów wprowadzających.