II SA/Gl 697/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant referent Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2013 r. sprawy ze skarg A. J., K. J. i Z. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w sprawie dotyczącej przejęcia gospodarstwa rolnego oddala skargi. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. działając na podstawie art. 113 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowiło z urzędu sprostować oczywistą omyłkę, jaka pojawiła się w postanowieniu Kolegium z dnia [...] r. nr [...], a która polegała na tym, że na stronie pierwszej w wierszu dziewiątym, po wyrazach "rozpatrzyło zażalenie Z. J." dopisano omyłkowo pominięte stwierdzenie, że Z. J. działała w imieniu własnym oraz K. J. i A. J. Organ dokonał sprostowania swojego orzeczenia w tym zakresie, a uzasadniając sprostowanie wskazał, że charakter omyłki wskazuje na to, iż była ona oczywista, zaś jej źródłem był błąd przy edycji tekstu. W ustawowym terminie, z wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła Z. J., występująca w imieniu własnym oraz K. J. i A. J. W uzasadnieniach tych wniosków Z. J. zaakcentowała ustawowy zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się, wynikający z treści art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie wnioskodawczyni wniesienie środka odwoławczego przez kilka osób, których interesy prawne są ze sobą sprzeczne sprawia, że organ ma możliwość wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Regulacja ta ma na celu ochronę interesów indywidualnych oraz ochronę zasady praworządności i realizację interesu prawnego. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] utrzymało w mocy poprzednio wydane postanowienie. W uzasadnieniu organ stwierdził, że wbrew zarzutom podniesionym we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy sprostowanie postanowienia z dnia [...]r. w żaden sposób nie pogorszyło sytuacji prawnej wnioskodawców, ani też nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w orzeczeniu, którego sprostowanie dotyczy. Orzeczenie o sprostowaniu nie narusza również art. 113 Kodeksu postępowania administracyjnego ani też żadnego innego. Nie stanowi również podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z. J., K. J. i A. J. zażądali stwierdzenia nieważności obu wskazanych wyżej postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wskazując, że rozstrzygnięcia te obarczone są wadami wymienionymi w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 Kpa. Ponadto wnieśli o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi nr "1". W obszernych uzasadnieniach swoich skarg, skarżący skoncentrowali się na opisaniu przebiegu postępowań oraz konsekwencji jakie niosło za sobą przejęcie nieruchomości należących do J. i E. J. w zamian za rentę rolną a także wydania aktów własności ziemi i następstw z tym związanych. Zaznaczyli, że sprostowaniu nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne, a więc takie które dotyczyły ustalenia stanu faktycznego i prawnego oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania konkretnej normy. Organ sprostował omyłkę nie w sentencji postanowienia, lecz zdaniem skarżących w jego komparycji, która nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy. W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o ich oddalenie. Organ zauważył, że w istocie zawarte w skargach zarzuty nie dotyczą bezpośrednio zaskarżonego aktu, lecz odnoszą się do aktów własności ziemi wydanych na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. W piśmie procesowym z dnia [...]r. Z. J. – występująca w imieniu własnym oraz K. J. i A. J. zwróciła się o zawieszenie postępowania sądowego celem wszczęcia postępowania karnego względem osób, które jej zdaniem dopuściły się szeregu przestępstw związanych z toczącym się postępowaniem. Na rozprawie, która miała miejsce w dniu 13 września 2013 r. Z. J., działająca w imieniu własnym oraz K. J. i A. J. podtrzymała zarzuty podniesione w skardze, zarzuty podniesione w piśmie złożonym do akt w dniu rozprawy oraz wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Podtrzymała również wniosek o zawieszenie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst. jedn. Dz.U z 2013r. poz. 267, dalej "k.p.a."). Zgodnie z jego treścią, organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Wykładnia gramatyczna komentowanego przepisu wskazuje, że wszystkie opisane w nim nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny (por. Słownik języka polskiego..., t. 2, s. 440). Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Wyraża się ona bowiem w tym, że jest natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia. Przedmiotem sprostowania w trybie określonym w powołanym przepisie są: "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, np. dodawania lub dzielenia, a błąd pisarski - widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię albo widocznie niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Inne oczywiste omyłki to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi, a więc tylko omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co jest widocznie niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie w decyzji, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa itp. Do tej ostatniej kategorii zalicza się przykładowo podanie błędnej daty bądź jej niewłaściwy zapis, błędy popełnione w zakresie danych strony np. miejsca i daty jej urodzenia oraz miejsca zamieszkania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 258/07, Lex Nr 505247, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 766/10, Lex nr 953377). Istotną cechą błędu pozwalającą na zastosowanie trybu sprostowania na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. jest jego oczywistość. Oczywistość błędu można stwierdzić, np. porównując treść decyzji z zawartymi w aktach sprawy dokumentami, czy też treść zawierającego błąd rozstrzygnięcia z treścią uzasadnienia. ( patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2012r., sygn. akt II GSK 812/11, LEX nr 1217423 ) Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż postanowieniem z dnia [...]r. SKO w B. dokonało sprostowania z urzędu oczywistej omyłki we własnym postanowieniu z dnia [...]r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Sprostowanie dotyczyło oznaczenia osoby która wniosła zażalenie, albowiem zamiast prawidłowego oznaczenia osoby wnoszącej zażalenie tj. Z. J. działającej w imieniu własnym oraz K. J. i A. J., błędnie wskazano tylko Z. J. Zauważyć należy, że błąd dotyczył tylko wskazania osoby , której zażalenie było przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, pozostałe elementy postanowienia były prawidłowe. Jak słusznie zauważyło SKO, nie może budzić wątpliwości fakt, że oczywistą omyłkę popełniono przy edycji tekstu poprzez opuszczenie części zdania. W ocenie Sądu sprostowanie, którego dokonano postanowieniem z dnia [...]r. należy rozpatrywać w kategorii oczywistej omyłki, nie stanowi ono ingerencji w merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Jak wynika z akt sprawy Z. J. podpisała odwołanie, które wpłynęło do SKO w B., jednocześnie posiadała udzielone jej przez K. J. i A. J. pełnomocnictwa do reprezentowania w sprawie administracyjnej przed organami. Fakt sprostowania decyzji poprzez dopisanie pominiętych omyłkowo słów: "działającej w imieniu własnym oraz K. J. i A. J." nie powoduje, że postanowienie zostaje skierowane do innych osób nie uczestniczących do tej pory w sprawie, jak również nie powoduje zmiany treści merytorycznego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, błąd w zakresie prawidłowego określenia strony postępowania może zostać usunięty w trybie powołanego wyżej art. 113 § 1 k.p.a., tylko wówczas, gdy polega on na braku precyzji w tym zakresie tzn. przeoczeniu jakiegoś wyrazu lub tak jak w tym przypadku fragmentu zdania w oznaczeniu strony, podczas gdy w prowadzonym postępowaniu właściwa strona brała rzeczywisty udział. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, gdzie stwierdzono, że przy ocenie stopnia naruszenia przepisów prawa należy uwzględnić sytuacje, czy w toku postępowania prowadzono czynności wobec jednostki, która jest stroną w sprawie. Jeżeli z akt sprawy wynika, że całe postępowanie było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a jedynie w decyzji omyłkowo określono stronę to brak jest podstaw do stosowania sankcji w postaci stwierdzania nieważności rozstrzygnięcia (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2010r., sygn. akt II GSK 1030/2009,LexPolonica nr 2449338 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2012r., sygn. akt II OSK 940/11, LEX nr 1252239 i z dnia 20 czerwca 2012r. sygn. akt I OSK 1030/11, LEX nr 1216541) Ustosunkowując się do zarzutów skarżących stwierdzić należy, iż w przeważającej części nie dotyczyły one postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej, a odnosiły się do merytorycznej oceny sprostowanego postanowienia, które to zarzuty nie mogły być przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu. Sąd wbrew twierdzeniom skarżących nie uznał, aby zaskarżone postanowienie obarczone było wadami stanowiącymi podstawę dla stwierdzenia jego nieważności. Sąd nie uwzględnił również złożonego wniosku o zawieszenie postępowania, albowiem w ocenie Sądu zamiar zainicjowania przez skarżących postępowania karnego nie stanowi zarówno przesłanki obligatoryjnej (art.124 p.p.s.a.), jak i fakultatywnej ( art.125 p.p.s.a.) do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2012r., poz.270 z późń. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.