II SA/Gl 723/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi "A" S. A. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opłaty związanej ze wzrostem wartości nieruchomości oddala skargę Decyzją dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta M. działając na podstawie art. 35 ust. 3 i 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./, ustalił jednorazową opłatę w kwocie [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, położonej w M. przy ul. [...] i [...], a oznaczonej jako działki nr [...] i [...]. W wyniku odwołania zobowiązanej do wniesienia opłaty Spółki "A", decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło powyższą decyzję i ustaliło opłatę w wysokości [...] zł. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła w dniu 20 października 2003 r. Gmina M., zaś sprawa zawisła pod sygnaturą II SA/Ka 2786/03. Jednakże przed rozpoznaniem skargi "A" SA w P. pismem z daty [...] 2005 r. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji organów obydwu instancji jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa z powodu upływu 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek zapłaty orzeczonej jednorazowej opłaty. Po rozpatrzeniu wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekło o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ orzekający powołał przepis art. 157 § 3 kpa, wyjaśniając w motywach, iż z uwagi na wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję, objętą wnioskiem, nie jest dopuszczalna weryfikacja ostatecznej decyzji w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Zdaniem organu, podstawowym argumentem, przemawiającym za takim stanowiskiem jest wzgląd na konieczność wyeliminowania niekorzystnego zbiegu uprawnień do weryfikacji ostatecznych decyzji w trybie postępowania sądowego oraz w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Wreszcie, organ podniósł, iż przepis art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, wskazuje na zakaz wszczynania innych postępowań administracyjnych po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, przewidując odrębny tryb działania organu administracji poprzez uwzględnienie skargi. W takiej sytuacji zdaniem Kolegium nie jest zatem dopuszczalne wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji /orzeczenia NSA z dnia 7 stycznia 1999 r. sygn. akt II SA/Gd 1353/98 i z dnia 4 stycznia 2000 r. sygn. akt V SA 909/99/. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy "A" SA, podniosła, iż nie zachodzi zbieg uprawnień do weryfikacji ostatecznej decyzji w kwestii jej nieważności. Skarga, złożona przez Gminę M., dotyczy bowiem kwoty przewyższającej [...] zł jako opłatę ustaloną przez SKO w decyzji z dnia [...] r. Nadto, skarga Gminy nie dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, zaś spółka "A" nie składała odrębnej skargi do sądu administracyjnego. Wreszcie, przepis art. 249 Ordynacji podatkowej, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie jako wymieniający okoliczności powodujące odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, nie przytacza przyczyn, podanych w uzasadnieniu decyzji odmownej z dnia [...] r., a przeszkoda taka nie wynika też z przepisu art. 54 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy własnej decyzji z dnia [...] r., podtrzymując dotychczasowe stanowisko o braku możliwości prawnych do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sytuacji zawiśnięcia sprawy przed sądem administracyjnym. Organ administracji powołał się nadto na stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 3 września 2004 r. sygn. akt OSK 520/04, iż przy ustalaniu jednorazowej opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zastosowanie mają przepisy kpa, a nie – przepisy Ordynacji podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "A" SA wniosła o uchylenie decyzji SKO i zasądzenie kosztów postępowania, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zarówno co do charakteru opłaty jednorazowej, jak i istnienia podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji po wniesieniu skargi przez Gminę M.. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Uczestnik postępowania Gmina M. przychyliła się do stanowiska organu odwoławczego. W dodatkowym piśmie procesowym skarżąca Spółka podniosła, iż odpadła przyczyna odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej opłatę jednorazową, jako że prawomocnym wyrokiem z dnia 2 września 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 2786/03 Sąd oddalił skargę Gminy M. z braku legitymacji czynnej, nie badając zasadności wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Nadto, zdaniem skarżącej, przedstawione przez organ stanowisko odnosi się do nieaktualnego stanu prawnego /sprzed 1 stycznia 2004 r./. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. W pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie, iż sądowa kontrola decyzji sprawowana jest w aspekcie legalności, co oznacza, iż ocena zgodności z prawem następuje na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty wydania zaskarżonego aktu. Zatem zmiana okoliczności sprawy po wydaniu decyzji ostatecznej nie ma znaczenia dla rozpatrzenia skargi i nie może skutkować jej uwzględnieniem. Jak prawidłowo stwierdził organ, którego działanie zaskarżono, po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego nie jest dopuszczalne wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, mającego na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, będącej przedmiotem skargi. Wbrew stanowisku skarżącej nie ma znaczenia ani zakres skargi, czy charakter podniesionych w niej zarzutów, bądź wniosków strony skarżącej. Z mocy art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, sąd administracyjny działa bowiem z urzędu, zaś regulacja art. 135 tej ustawy nakazuje podjęcie działań w stosunku do wszystkich aktów wydanych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Nadto, zasadnie wskazał organ administracji, iż organ, którego działanie zaskarżono w drodze skargi do sądu administracyjnego, ma jedynie możliwość wydania decyzji w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 cyt. ustawy. Wreszcie, zgodnie z art. 56 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Wbrew stanowisku strony skarżącej, przepis ten nie ma zastosowania w razie wszczęcia postępowania administracyjnego po wniesieniu skargi do sądu. Aczkolwiek żaden przepis procedury administracyjnej nie przewiduje wprost zakazu wszczynania nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w stosunku do decyzji ostatecznej będącej przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego, podzielić należy w całości argumentację organu administracji, iż wykładnia systemowa zewnętrzna daje podstawę do przyjęcia, iż organ administracji nie jest uprawniony do wdrożenia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w stosunku do decyzji, na którą uprzednio wniesiono skargę do sądu administracyjnego. W tym zakresie zachowało też aktualność orzecznictwo wydane na gruncie uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74 poz. 368 ze zm./, jako że regulacja tej ustawy przewidywała wprost jedynie niedopuszczalność wniesienia skargi po wszczęciu postępowania nadzwyczajnego /art. 34 ust. 4 tej ustawy/, w ogóle nie wymieniając przypadku wdrożenia postępowania administracyjnego po wniesieniu skargi, jak to ma miejsce również w aktualnym stanie prawnym, obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. Zatem po wniesieniu skargi do Sądu organ administracji traci kompetencje do wdrożenia w stosunku do zaskarżonego aktu nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego z uwagi na zakres uprawnień sądu administracyjnego. Wreszcie, prawidłowo organ orzekający uznał, iż w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty zastosowanie mają przepisy procedury administracyjnej. Zatem odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności kwestionowanej decyzji winna nastąpić na podstawie art. 157 § 3 kpa. W tym względzie podzielić należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w wyroku z dnia 3 września 2004 r. sygn. akt OSK 520/04 /OSP 2005/7-8/91/. Wreszcie, zauważyć przyjdzie, iż przepis art. 249 Ordynacji podatkowej, jedynie przykładowo wymienia przesłanki odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego. Natomiast Kodeks postępowania administracyjnego w ogóle nie precyzuje podstaw wydania decyzji z art. 157 § 3. Jak już wyżej wskazano, fakt iż prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 2 września 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 2786/03 oddalono skargę Gminy M. na decyzję SKO z dnia [...] r. z braku legitymacji czynnej, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jako że w dacie wydania zaskarżonej decyzji postępowanie sądowoadministracyjne było w toku. Stąd też okoliczność ta jako zaszła już po wydaniu zaskarżonego aktu, może stanowić jedynie podstawę złożenia ponownego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wobec odpadnięcia negatywnej przesłanki uruchomienia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Z tych względów nie stwierdzając naruszenia prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.