II SA/Gl 731/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Renata Siudyka po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. B. na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. w przedmiocie nienależytego wykonania zadań w sprawie stanu technicznego obiektu budowlanego p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Pismem z dnia 28 marca 2022 r. E.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę "na niezgodne z przepisami prawa działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. polegające na błędnym przeprowadzeniu dwóch postępowań w sprawie nieprawidłowości w zakresie funkcjonowania wentylacji grawitacyjnej w mieszkaniu nr [...] zlokalizowanym w budynku wielorodzinnym w C. przy ul. [...] ", zarzucając naruszenie art. 7,8, 9, 35 i 104 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi lub umorzenie postępowania, wskazując, że wyrokiem z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 104/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zobowiązał organ do wydania aktu w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt. Oświadczył, że zastosuje się do powyższego orzeczenia i w terminie 30 dni od zwrotu akt wyda stosowne rozstrzygnięcie. Wobec wątpliwości co do treści pisma skarżącej z dnia 28 marca 2022 r. oraz przedmiotu zaskarżenia, na podstawie zarządzenia z dnia 28 kwietnia 2022 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi przez dokładne oznaczenie przedmiotu skargi, a mianowicie czy skarży bezczynność tego organu w sprawie nieprawidłowości w zakresie funkcjonowania wentylacji, czy też skarży działanie tego organu administracji publicznej w trybie przepisów Działu VIII Skargi i wnioski ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 – dalej kpa). Dla dokonania tej czynności wyznaczono skarżącej siedmiodniowy termin pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone skarżącej w dniu 10 maja 2022 r. W piśmie z dnia 12 maja 2022 r. skarżąca oświadczyła, że jej pismo z dnia 28 marca 2022 r. stanowi skargę, o której mowa w Dziale VIII Skargi i wnioski ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Intencją skarżącej jest skarga na działanie, a w istocie brak należytego działania ze strony organu, pomimo upływu dwóch lat od pierwszej interwencji w jej mieszkaniu wentylacja nadal nie odprowadza prawidłowo zużytego powietrza, a czasami wprowadza nawet skażone powietrze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, 1491, 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2021 r., poz. 422 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zostało objęte działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. w przedmiocie nienależytego wykonania zadań w sprawie stanu technicznego obiektu budowlanego. Ocena powyższej skargi nie pozostawia wątpliwości Sądu, że stanowi ona skargę złożoną w trybie art. 227 kpa. W tym miejscu wyjaśnić należy, że w ramach postępowania skargowego - regulowanego działem VIII kpa "Skargi i wnioski" - realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) prawo składania petycji, skarg i wniosków. Postępowanie skargowo-wnioskowe ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w tym postępowaniu nie stosuje się przepisów działu II kpa., ponieważ w odróżnieniu od postępowania administracyjnego, postępowanie skargowo-wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb skargowo-wnioskowy (art. 221 i następne kpa) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego. Przedmiotem zaś skargi powszechnej, przewidzianej w art. 227 i następnych kpa., może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Postępowanie w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie rozstrzyga się o indywidualnych prawach, a więc nie wydaje się aktów adresowanych do strony skarżącej, a jedynie zawiadamia się ją o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Czynności podejmowane przez organy administracji publicznej w trybie przepisów działu VIII kpa, odnoszące się do skarg i wniosków, nie mieszczą się zatem w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 § 2 pkt 1 - 8 p.p.s.a. i nie podlegają kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 9 listopada 2006 r., sygn. akt I OZ 1133/06, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące niedopuszczalności skarg na działanie, bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach skargi obywatelskiej jest od lat jednolite i jednoznaczne (por. np. postanowienie NSA z 14 października 2016 r., I OSK 2091/16, postanowienie z 5 października 2018 r., II SA/Bk 637/18, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd administracyjny nie jest właściwym do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu Działu VIII K.p.a. Z tego również wynika, że sądy administracyjne nie rozpoznają skarg na bezczynność organu w związku z ich działaniem stanowiącym podstawę do wniesienia skargi w trybie art. 227 kpa i następnych, dlatego skarga taka podlega odrzuceniu. Mając na względzie powyższe Sąd postanowił orzec jak w sentencji uznając skargę za niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.