II SA/Gl 736/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-11-26

Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Bonifacy Bronkowski, Aneta Majowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie posiadającej orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i jednocześnie orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy, przyznane przez ZUS, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym bratem, który posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy błędnie oceniły dowody dotyczące niezdolności do pracy strony skarżącej. W szczególności, organ odwoławczy oparł się na starszym orzeczeniu o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, pomijając nowsze orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o częściowej niezdolności do pracy, które było kluczowe dla oceny przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd podkreślił, że organy naruszyły zasady postępowania dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Strona skarżąca T.K. ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym bratem S.S., który posiadał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na moment powstania niepełnosprawności brata oraz fakt posiadania przez T.K. prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, błędnie interpretując orzeczenie o niepełnosprawności T.K. jako przeszkodę do przyznania świadczenia. Skarżąca wniosła skargę, podnosząc, że organ odwoławczy oparł się na nieaktualnym orzeczeniu i pominął orzeczenie ZUS.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2021r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] nr [...] Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta J. (dalej: "organ", "organ I instancji") na podstawie art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 z późn. zm., dalej "ustawa"), § 10 Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1466) oraz na podstawie art. 6, 40, 41, 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), odmówił T.K. (dalej: "Strona", "Skarżąca") przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym bratem S.S. (dalej: "osoba wymagająca opieki"). Organ przedstawił okoliczności wynikające ze zgromadzonego materiału dowodowego, tj. osoba wymagająca opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r. nr [...] wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R., a niepełnosprawność powstała od [...] r., Strona legitymuje się orzeczeniem z dnia [...] r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, zgodnie z oświadczeniem Strony jest jedyną osobą, która sprawuje opiekę nad bratem, rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, osoba wymagająca opieki nie posiada zstępnych. Organ przywołał treść art. 17 ust. 1 – 1b oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, uznając, że Strona nie spełnia przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia, akcentując, że nie jest kwestionowana przez organ konieczność sprawowania nad bratem Strony całodobowej opieki ze względu na znaczny stopień niepełnosprawności. Jako przyczynę odmowy podał moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1b ustawy, a także wskazał na przesłankę negatywną z art. 17 ust. 5 lit. a ustawy w postaci ustalonego dla Strony prawa do renty. Decyzja została doręczona Stronie w dniu 9 kwietnia 2021 r. Strona złożyła odwołanie w dniu 9 kwietnia 2021 r. wyrażając niezadowolenie z zapadłej decyzji. Wskazała, że brat Strony posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga stałej opieki w codziennych czynnościach, a Strona jest jedyną osobą, która zajmuje się bratem. W powołaniu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13 podniosła niezasadność odmowy świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o art. 17 ust. 1b ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając w oparciu o art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 570) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Skład orzekający Kolegium w pierwszej kolejności przywołał podstawę normatywną rozstrzygnięcia cytując art. 17, art. 24 oraz art. 3 pkt 21 ustawy, następnie w powołaniu na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13 wskazał na zasadność pominięcia tego kryterium art. 17 ust. 1b ustawy, które zostało uznane za niezgodne z Konstytucją RP. Ponadto w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy organ zwrócił uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. SK 2/17, zgodnie z którym przywołany przepis traci moc w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, w przypadku gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Skład orzekający Kolegium stwierdził, że organ I instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oraz zapewnił Stronie czynny udział w postępowaniu, a także że postępowanie wykazało sprawowanie przez Stronę opieki nad bratem. W ocenie organu odwoławczego prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jednak nie przysługuje, lecz z innej przyczyny tj. z uwagi na legitymowanie się Strony orzeczeniem o niepełnosprawności z dnia [...] r. nr [...] zawierającym ustalenie, że Strona jest niezdolna do pracy. Kolegium wyjaśniło, że "ustalenie faktu niepełnosprawności i jego stopnia odbywa się w oparciu o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawność lub inne orzeczenie np. lekarza orzecznika ZUS, orzeczeni to nie może być zastąpione innym dokumentem ani też ustaleniami organu w postępowaniu dowodowym" (str. 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Zdaniem organu odwoławczego, gdyby powyższe orzeczenie wskazywało na częściową niezdolność do pracy to Stronie przysługiwałoby wnioskowane świadczenie. W rezultacie zarzuty odwołania ani ocena trudnej i złożonej sytuacji życiowej oraz stanu zdrowia nie mają wpływu na wydane rozstrzygnięcie i nie zasługują na uwzględnienie przez organ odwoławczy. Decyzja została doręczona Stronie 21 maja 2021 r. Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (data nadania: 27 maj 2021 r.). W uzasadnieniu podkreśliła, że organ odwoławczy błędnie rozstrzygając sprawę oparł się o orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r. nr [...] stwierdzające niezdolność do pracy, w sytuacji gdy z Orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] r. nr [...] wynika, że Skarżąca została uznana za częściowo niezdolną do pracy do dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. Ponadto zwrócił uwagę na brak formalny, tj. brak numeru Pesel Skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie należy wskazać na regulację art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którą sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach wskazanej kontroli sąd administracyjny poddaje badaniu zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego kreującymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi określającymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi. Uwzględniając tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej Sąd uznał, że decyzje organów I i II instancji zostały wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów proceduralnych uzasadniających ich uchylenie w całości. Skarga zasługuje zatem na uwzględnienie. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na złożony w treści odpowiedzi na skargę z dnia 17 czerwca 2021 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym przy jednoczesnym braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez Skarżącą w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku w tym przedmiocie wraz z pouczeniem (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.). Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowił art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w myśl którego świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wskazane świadczenie przyznawane jest w celu zrekompensowania osobom zdolnym do pracy kosztów związanych z decyzją o rezygnacji z zatrudnienia, w szczególności utraconych przez nie dochodów (zob. B. Chludziński w: P. Rączka (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, Lex el. 2021). W rozpatrywanej sprawie organy I i II instancji odmówiły przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad bratem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji jako przyczynę odmowy wskazał powstanie niepełnosprawności po 18 roku życia przywołując przy tym treść art. 17 ust. 1b ustawy oraz ustalone dla Strony prawo do renty - art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. W tym zakresie słusznie Kolegium rozpoznając odwołanie Skarżącej zwróciło uwagę organowi I instancji, że przyczyna odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego nie może zostać oparta na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. I OSK 1079/17, Lex nr 2426244, jeżeli Trybunał Konstytucyjny uznał art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, to znaczy, że od dnia 23 października 2014 r., w którym weszło w życie omawiane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, powołany art. 17 ust. 1b nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie swojej treści zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny. Podobnie słusznie Kolegium wskazało na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. SK 2/17, zgodnie z którym przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy traci moc w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, w przypadku gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Organ odwoławczy jako przyczynę odmowy wskazał jednak inną przesłankę, tj. legitymowanie się przez Skarżącą orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r. nr [...], na mocy którego została uznana za niezdolną do pracy. W ocenie Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, nie sposób w realiach rozpoznawanej sprawy, podzielić tak sformułowanego stanowiska Kolegium. Bezspornym w niniejszej sprawie pozostaje, że osoba wymagająca opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r. nr [...] wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. (niepełnosprawność istnieje od [...] r., ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] r., karta nr 10 akt administracyjnych), Skarżąca sprawuje osobiście opiekę nad bratem (oświadczenie Strony z dnia 22 marca 2021 r., karta nr 9 akt administracyjnych; str. 2 uzasadnienia decyzji organu I instancji; str. 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji), ponadto Skarżąca posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] r. nr [...] (niepełnosprawność istnieje od maja 2000 r., ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] r.), które stwierdza "niezdolność do pracy" (karta nr 12 akt administracyjnych) oraz ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia [...] r. nr [...] o przeliczeniu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, karta nr 14 akt administracyjnych), natomiast na mocy Orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] r. nr[...] Skarżąca została uznana za częściowo niezdolną do pracy do dnia [...] r. (karta nr 13 akt administracyjnych), Skarżąca pozostaje w kręgu osób, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, jako inna osoba, na której zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny (str. 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). W ocenie Sądu, oparcie się przez organ wyłącznie na orzeczeniu o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r., z pominięciem Orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] r., przy jednoczesnym zaakcentowaniu przez Kolegium "ustalenie faktu niepełnosprawności i jego stopnia odbywa się w oparciu o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawność lub inne orzeczenie np. lekarza orzecznika ZUS" (str. 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji) oraz aktualnie przyznanej Skarżącej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (karta nr 14 akt administracyjnych), nie może zyskać akceptacji. Mianowicie orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r. poprzedza wydanie orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] r. oraz wydanie zaskarżonej decyzji o dekadę, ponadto pozostaje dokumentem wprost wymienionym przez organ odwoławczy jako dokument stanowiący podstawę do przedmiotowych ustaleń. Przy tym nie bez znaczenia pozostaje, że Skarżącej przyznano prawo do renty z tytułu "częściowej niezdolności do pracy" a nie z tytułu "niezdolności do pracy". Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie dostrzega, że w aktach administracyjnych pozostają dwa dokumenty dotyczące niezdolności do pracy Skarżącej, lecz biorąc pod uwagę całokształt sprawy, w tym okoliczność, że Skarżąca pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, nie podziela dalszych ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy. Należy uwzględnić, że przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego wyklucza jedynie osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności, powyższe zostało wprost wskazane przez ustawodawcę. Natomiast Skarżąca legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (symbol przyczyny niepełnosprawności 05-R oznaczający upośledzenie narządu ruchu), a z aktualnego orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS wynika, że jest jedynie częściowo niezdolna do pracy ze wskazaniem terminowej częściowej niezdolności do dnia [...] r. Nie można bowiem wykluczyć, że stan zdrowia Skarżącej uległ zmianie, uzasadniając wydanie orzeczenia o częściowej niezdolności do pracy, po dziesięciu latach od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności stwierdzającym uprzednio "niezdolność do pracy" Skarżącej, a organy administracji nie są władne rozstrzygnąć co do kwestii objętych wiadomościami specjalnymi pozwalającymi na wydanie w/w orzeczeń. Orzeczenie z 2020 r. nie zostało zakwestionowane ani podważone, zatem brak jakichkolwiek podstaw, aby pomijać wskazany dokument w toku ustaleń sprawy. Ponadto jak podkreśla się w literaturze przedmiotu inny jest cel, któremu służy każde z orzeczeń. Cele orzeczenia lekarza orzecznika ZUS "wiążą się z zabezpieczeniem osoby niezdolnej do pracy lub do samodzielnej egzystencji przed negatywnymi skutkami tych stanów w sferze zarobkowej, a sposobem tego zabezpieczenia są różnego rodzaju świadczenia, przede wszystkim o charakterze pieniężnym", natomiast cele orzeczenia o stopniu niepełnosprawności "skupiają się wokół objęcia osoby niepełnosprawnej systemem rehabilitacji zawodowej i społecznej, przez który ma nastąpić możliwie pełne włączenie osoby niepełnosprawnej do życia społecznego" (zob. M. Włodarczyk (red.), Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Komentarz, Lex el. 2015). Brak zatem uzasadnienia dla przyznania waloru wiarygodności jedynie orzeczeniu z 2010 r., bez jakiegokolwiek uzasadnienia, pomimo że był to dokument mający, zdaniem organu, uzasadniać negatywne dla Strony rozstrzygnięcie, oraz pomimo że na dzień wydania decyzji w obrocie prawnym pozostawało aktualne orzeczenie z 2020 r., z którego wynika, że częściowa niezdolność do pracy Skarżącej zatem mogłaby podjąć zatrudnienie a właśnie weryfikacja tej przesłanki w kontekście art. 17 ust. 1 ustawy jest kluczowa. W ocenie Sądu organy naruszyły obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego w stopniu koniecznym do rozstrzygnięcia i ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy w aspekcie podstawy materialnoprawnej określonej w art. 17 ust. 1 ustawy. Przeprowadzone w sprawie postępowanie obarczone jest wadami wynikającymi z naruszenia zasad i przepisów postępowania, w szczególności reguł swobodnej oceny dowodów. Uznanie dowodu za podstawę ustaleń faktycznych wymaga bowiem zbadania wszelkich znanych organowi dowodów odnoszących się do tej kwestii, ich oceny oraz wnikliwego uzasadnienia, którym dowodom przyznaje a którym odmawia przyznania waloru wiarygodności. Przeprowadzona analiza została zaniechana w toku postępowania administracyjnego. Stąd też nie sposób podzielić stanowiska organu odwoławczego w zakresie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, opartego wyłącznie o w/w okoliczności. Sprawując kontrolę sądowoadministracyjną Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie oraz naruszenie zasady zaufania obywateli do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a. Sąd zwraca uwagę, że prawidłowe zastosowanie art. 17 ust. 1 ustawy wymaga uprzedniego prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego celem ustalenia wystąpienia bądź braku wystąpienia w sprawie przesłanek przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Natomiast wadliwa ocena dowodów w części dotyczącej kluczowego w sprawie materiału dowodowego doprowadziła do nieuprawnionej odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W rezultacie zasadne stało się zastosowanie uprawnień kasatoryjnych zarówno w odniesieniu do zaskarżonej decyzji, decyzji organu I instancji. Zgodnie z treścią art. 141 § 4 zd. 2 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni ocenę prawną, a także wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności w zakresie oceny orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] r. w aspekcie przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy. Ponadto Sąd zwraca uwagę na konieczność odniesienia się przez organ do przesłanek art. 17 ust. 1a i ich spełnienia w realiach niniejszej sprawy, a które zostały podczas przeprowadzanej analizy całkowicie pominięte przez organy orzekające, a ich lakoniczne zacytowanie nie jest wystarczające. Na podstawie art. 210 § 2 p.p.s.a. oraz art. 205 § 1 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekając na posiedzeniu niejawnym z urzędu poczynił ustalenia w zakresie przysługujących Stronie od organu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw stwierdzając, że w niniejszej sprawie nie powstały należne Skarżącej niezbędne koszty postępowania prowadzonego przez stronę osobiście, w tym koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. W odniesieniu do wskazanego przez Kolegium braku formalnego skargi w postaci braku numeru Pesel Skarżącej, Sąd zwraca uwagę, że w aktach administracyjnych znajdował się numer Pesel Skarżącej, zatem nie sposób uznać, że był to brak uniemożliwiający nadanie skardze prawidłowego biegu, co stanowiło o niezasadności wzywania Skarżącej do jego uzupełnienia pod rygorem odrzucenia skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2019 r., I GZ 366/19, Lex nr 2745292). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji - uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło