II SA/Gl 737/11

WyrokWSA w Gliwicach2012-02-22

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Iwona Bogucka, Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego może zostać uznana za bezprzedmiotową i wygaszona na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. w sytuacji, gdy pierwotną przyczyną wydania decyzji było posadowienie obiektu na rurociągu magistralnym, który następnie został usunięty z nieruchomości?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego nie staje się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. jedynie z powodu usunięcia rurociągu, który stanowił pierwotną przeszkodę w legalizacji samowoli budowlanej. Celem takiej decyzji jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie tylko ochrona infrastruktury technicznej. Dopóki samowola budowlana istnieje i nie została wykonana decyzja nakazująca jej rozbiórkę, decyzja ta nie jest bezprzedmiotowa, a jej wygaszenie stałoby w sprzeczności z interesem społecznym, polegającym na poszanowaniu prawa i wykonaniu nałożonych obowiązków.
Stan faktyczny
Skarżący B. i G. C. zostali decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazani do rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i potwierdzona przez sądy administracyjne. Następnie skarżący wystąpili o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji rozbiórkowej, argumentując, że pierwotna przyczyna jej wydania (posadowienie na rurociągu magistralnym) odpadła w związku z usunięciem rurociągu na mocy wyroku sądu cywilnego. Organ odwoławczy początkowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając brak interesu prawnego strony skarżącej, co zostało uchylone przez WSA. Następnie organ odwoławczy uchylił decyzję o wygaszeniu i odmówił stwierdzenia wygaśnięcia, uznając, że decyzja nie stała się bezprzedmiotowa i jej wygaszenie naruszałoby interes społeczny. Skarżący wnieśli skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi B. C. i G. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D., działając na podstawie art. 108 i art. 104 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał B. i G. C. rozbiórkę ścian parteru i ścian fundamentowych stanowiących rozbudowę odbudowywanego budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ulicy [...] w D. W uzasadnieniu organ uznał, iż inwestorzy samowolnie wykonali wymienioną część obiektu budowlanego, a wobec naruszenia warunków technicznych w sprawie nie mogła znaleźć zastosowania norma art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Decyzja ta została utrzymaną w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Skarga wniesiona na powyższą decyzją została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 lutego 2006 r.,(sygn. akt II SA/Gl 614/04) a skarga kasacyjna oddalona wyrokiem Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 28 września 2007 r. (sygn. akt II OSK 1149/06). Pismem z dnia 23 października 2009 r. B. i G. C. zwrócili się do Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. o stwierdzenie wygaśnięcia jego decyzji z dnia [...] r. na podstawie art. 162 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wniosku podnieśli, iż podstawy wygaśnięcia decyzji o rozbiórce upatrują w prawomocnym wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...], z którego wynika, że jedyna przyczyna stanowiąca przesłankę decyzji rozbiórkowej odpadła, a wskutek tego nastąpiła bezprzedmiotowość tej decyzji, gdyż "przedmiot i podmiot, który nabył prawa na mocy decyzji rozbiórkowej utracił je na mocy przytoczonego wyroku". Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D., działając na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, orzekł o wygaszeniu ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] r. nakazującej B. i G. C. dokonanie rozbiórki ścian fundamentowych i parteru, stanowiących nielegalną rozbudowę budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] przy ulicy [...] w D. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż w pierwszej kolejności organ uznał, kierując pismo do wnioskujących, iż brak jest podstaw do wygaszenia wnioskowanej decyzji, gdyż decyzja o rozbiórce nie została wydana pod warunkiem umożliwiającym jej wygaszenie a także, iż w wyniku przytoczonego wyroku sądu cywilnego nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego powodując jej bezprzedmiotowość. Jednak w wyniku skargi wnioskodawców do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na bezczynność organu, zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, uznał "powstanie nowej sytuacji odbiegającej od czynników indywidualizujących dany stosunek prawny ustalony w spornej decyzji, która powoduje jego ustanie". Uwzględniając zatem interes strony oraz stanowisko organu odwoławczego organ pierwszej instancji orzekł jak w sentencji. Odwołanie od powyższej decyzji złożyło Przedsiębiorstwo "A" S.A. w K. wnosząc o jej uchylenie. Podniosło, iż ze stanowiskiem organu nie sposób się zgodzić, gdyż sprawcy samowoli budowlanej nie usunęli naruszenia prawa, a przedmiotowy budynek nie został rozebrany. Przedsiębiorstwo podniosło, iż organ nie wyjaśnił jaki wpływ na przedmiotową decyzję miał wyrok Sądu Apelacyjnego, przecież nie legalizuje on samowoli budowlanej, ani też nie powoduje, że fundamenty budynku mieszkalnego nie opierają się o żeliwny wodociąg. Decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu stwierdził, iż w pierwszej kolejności, stosownie do art. 127 Kodeksu postępowania administracyjnego, badając prawo do wniesienia odwołania ustalił, iż skarżąca Spółka nie mogła mieć interesu prawnego w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, bowiem wydany akt nie dotyczył sfery jej obowiązków, a także nie godził w jej interesy prawne. Zaskarżona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. stwierdzającą wygaśnięcie decyzji z dnia [...] r. nie wpływa w żaden sposób na prawa i obowiązki Spółki, ze względu na fakt, iż przedmiotowa samowola budowlana nie powoduje zagrożenia dla spornego rurociągu ciepłowniczego, który został wyłączony z eksploatacji, a także z uwagi na wykonanie przez Przedsiębiorstwo "A" S.A. wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Tym samym skarżąca Spółka w niniejszej sprawie nie posiada legitymacji procesowej uprawniającej do wniesienia odwołania. W wyniku wniesionej przez Przedsiębiorstwo "A"S.A. w K. skargi na powyższe rozstrzygnięcie, Wojewódki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie o sygn. II SA/Gl 1344/10 uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. W uzasadnieniu Sąd przyjął, iż nie może ulegać wątpliwości, że postępowanie w przedmiocie wygaszenia decyzji o nakazie rozbiórki części obiektu budowlanego, usytuowanego na wodociągu, w stosunku do którego inny podmiot obciąża obowiązek jego usunięcia, dotyczy zarówno interesu prawnego jak i obowiązku tego podmiotu w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie wymaga dowodu, że usytuowanie obiektu budowlanego na wodociągu stwarza konkretne problemy przy realizacji obowiązku usunięcia wodociągu z danej nieruchomości. Skarżąca Spółka miała i ma prawa uczestniczyć w postępowaniu dotyczącym wygaszenia decyzji o nakazie rozbiórki na prawach strony, chociażby dla zapewnienia jej możliwości kontroli ustaleń i ich kwalifikacji prawnej. Nie można bowiem utożsamiać interesu prawnego danego podmiotu z naruszeniem tego interesu. Sad podkreślił także, że postępowanie zakończone wydaniem podlegającej wygaszeniu decyzji rozbiórkowej toczyło się z inicjatywy skarżącej spółki, która uczestniczyła w nim na prawach strony. Niezrozumiałe byłoby zatem pozbawienie jej przymiotu strony w sprawie o wygaszenie tej decyzji. Rozpatrując merytorycznie złożone przez Przedsiębiorstwo "A" S.A. w K. odwołanie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. nr [...] z dnia [...] r. oraz odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji tegoż Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. nr [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania organ stwierdził, iż będąc związanym wymienionym powyżej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przyznał, iż skarżącemu Przedsiębiorstwu przysługuje w niniejszym postępowaniu przymiot strony. Cytując przepis art. 162 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego podkreślił, że w literaturze i orzecznictwie przez bezprzedmiotowość decyzji rozumie się "jej nierealność z punktu widzenia możliwości osiągnięcia celu". Przedmiotem omawianego postępowania jest obowiązek dokonania rozbiórki ścian parteru oraz ścian fundamentowych stanowiących rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ulicy [...] w D., zawarty w decyzji nr [...] z dnia [...] r. Wbrew twierdzeniom inwestorów B. i G. C. decyzja ta nie stała się bezprzedmiotowa z uwagi na prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w K. Mianowicie "przedmiot" rozbiórki w niniejszej sprawie - tzn. samowolnie dobudowa część obiektu budowlanego – nie przestał istnieć i w dalszym ciągu podlega obowiązkowej rozbiórce. Zmiana, jaka nastąpiła w stanie faktycznym polegająca na usunięciu rurociągu magistralnego, nie powoduje, że obowiązek nie może być wykonany, gdyż w dalszym ciągu istnieją zobowiązane do wykonania tej decyzji podmioty, przedmiot decyzji i niewykonany obowiązek wynikający z obowiązującej normy administracyjnoprawnej. Organ odwoławczy zwrócił nadto uwagę, iż wygaśniecie decyzji w omawianym postępowaniu stoi w kolizji z interesem społecznym, przez który należy rozumieć niewykonanie przez zobowiązanych ciążącego na nich obowiązku pomimo upływu 7 lat od dnia wydania decyzji nakładającej na nich wymieniony obowiązek usunięcia skutków samowoli budowlanej. Fakt ten wyklucza możliwość zastosowania w sprawie art. 162 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli, reprezentowani przez pełnomocnika, B. i G. C. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędną jego wykładnię i niezastosowanie w niniejszej sprawie. Uzasadniając skargę podnieśli, iż działkę [...] położoną w D. przy ulicy [...] zakupili maju 1999 r. na zaspokojenie swoich potrzeb mieszkaniowych i na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Na działce tej znajdował się już budynek, który zamierzali rozbudować, a w momencie zakupu nie znane były żadne ograniczenia, co do możliwości zabudowy tej działki. Dopiero we wrześniu 1999 r. okazało się iż, przez środek nieruchomości na całej jej długości przebiega rurociąg magistralny stanowiący własność Przedsiębiorstwa "A" S.A. w K. Okoliczność ta nie była nigdzie ujawniona i spowodowała ograniczenie w możliwości zabudowania nabytej, bez żadnych ograniczeń w zabudowie, działki. Stąd też przedmiotową decyzją Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D., nakazał skarżącym – B. i G. C. dokonanie rozbiórki ścian fundamentowych i parteru, stanowiących wykonaną po zakupie nieruchomości rozbudowę budynku mieszkalnego. Zwracając się z wnioskiem o wygaszenie tej decyzji skarżący wskazali, że przyczyną wydania przedmiotowej decyzji była okoliczność, iż budynek przez nich rozbudowany posadowiony został na wymienionym wodociągu magistralnym, którego przesunięcie (do dnia 1 sierpnia 2007 r.) na odległość 1 m od ich działki nakazał Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia [...] r. Wobec powyższego, skutek wykonania wymienionego wyroku, odpadła przyczyna uzasadniająca wydanie decyzji o rozbiórce budynku, gdyż nie będzie on posadowiony na odcinku wodociągu. Nadto dodali, iż dokonanie rozbiórki nie byłoby możliwie bez poważnego uszkodzenia pozostałej części budynku znajdującego się na nieruchomości. Dalej przedstawili dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, zakończony wydaniem zaskarżonej decyzji. Dodali, iż celem wydania decyzji rozbiórkowej była konieczność zabezpieczenia prawidłowego funkcjonowania istniejącej i należącej do Przedsiębiorstwa "A" S.A. sieci przesyłowej. Skoro jednak Spółka wyłączyła z eksploatacji, a następnie usunęła z terenu nieruchomości skarżących przedmiotowy wodociąg, cel dla którego została wydana decyzja nakazująca dokonanie rozbiórki, jako nieaktualny – przestał istnieć. Instytucję wygaśnięcia decyzji przewiduje art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w przypadku gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa. Art. 48 Prawa budowlanego, który stanowił podstawę wydania decyzji nakazującej rozbiórkę ma przede wszystkim charakter restytucyjny, jego celem jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem. W niniejszym przypadku, podstawowa funkcja tego przepisu nie może znaleźć zastosowania. W momencie zakupu przedmiotowa działka miała bowiem charakter działki budowlanej, a utraciła go dopiero w wyniku "odkrycia" na działce wodociągu i dlatego wydany został nakaz rozbiórki. W aktualnej sytuacji faktycznej nie ma ograniczeń zabudowy tej nieruchomości. W tej sytuacji wymieniony powyżej art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu może stanowić w tej konkretnej sytuacji podstawę do orzeczenia stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, wobec jej bezprzedmiotowości, która powstaje w "sytuacji, gdy niemożliwe stało się zrealizowanie celu, jaki organ administracji miał na względzie przy jej wydaniu". Tak więc chociaż nadal istnieje przedmiot postępowania, jak i adresat decyzji, a nadto możliwe jest wykonanie nakazu zawartego w rozstrzygnięciu, to zauważyć należy, że w chwili obecnej przedmiotowa decyzja nie jest już instrumentem służącym realizacji celu zakładanego przy ukształtowaniu pierwotnego stosunku materialnoprawnego, co jest silnym argumentem przemawiającym za dopuszczalnością uchylenia nakazu rozbiórki w oparciu o art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu. W ocenie skarżących, skoro celem nakazu było przywrócenie stanu zgodnego z prawem, to po zmianie stanu faktycznego, tj. w gdy obecny stan faktyczny nie narusza obowiązującego porządku prawnego, przestało istnieć uzasadnienie obowiązywania nakazu. Za całkiem chybiony uznali skarżący podnoszony przez organ argument naruszenia, poprzez stwierdzenie wygaśnięcia nakazu rozbiórki, interesu społecznego. Wyjaśnili, iż postanowieniem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy w D. umorzył postępowanie karne toczące się przeciwko skarżącym o czyn z art. 90 Prawa budowlanego, z powodu znikomego stopnia szkodliwości czynu, tym samym uznając, iż czyn polegający na rozbudowie budynku mieszkalnego nie może być uznany za przestępstwo. Orzeczenia sądu karnego są wiążące dla administracji, a w konsekwencji nieprawidłowe jest stwierdzenie organu, że wygaszenie decyzji, w związku z okolicznością, iż czyn stypizowany w art. 90 Prawa budowlanego stanowi występek ścigany z urzędu, naruszałoby interes społeczny . Reasumując skarżący podkreślili, iż wykazując należytą staranność zakupili nieruchomość pod zabudowę. Dopiero później okazało się, iż w wyniku przebiegu spornego rurociągu zabudowa działki jest niemożliwa, dlatego też dokonaną rozbudowę, decyzją z dnia [...] r. nakazano skarżącym rozebrać, gdyż zagrażała przebiegającej przez działkę sieci przesyłowej. Wobec jej usunięcia z nieruchomości skarżących (mocą wspomnianego wyroku) cel, dla którego decyzja rozbiórkowa została wydana zdezaktualizował się. Wobec powyższego względy słuszności przemawiają za usunięciem – wygaszeniem wymienionej decyzji z dnia [...] r. W piśmie z dnia 18 października 2011 r. pełnomocnik strony skarżącej podkreślił, iż przyczyną dla której decyzja o rozbiórce stała się bezprzedmiotowa nie jest niemożność realizacji nakazu decyzji lecz okoliczność, iż decyzja straciła uzasadnienie w świetle zamienionego stanu faktycznego, a jej wykonanie nie przyczyni się do realizacji celu, dla którego została wydana. Wobec faktu, iż w dniu 16 maja 2011 r. na mocy wyroku Sądu Apelacyjnego w K. przedmiotowy rurociąg całkowicie usunięty został z nieruchomości skarżących, w obecnym stanie faktycznym nie ma fizycznych ograniczeń jej zabudowy. W związku z powyższym wniosek skarżących o wygaszenie decyzji o rozbiórce jest w pełni uzasadniony. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, organ podkreślił, iż w jego ocenie nie wystąpiły przesłanki przewidziane w przywoływanym przez skarżących art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego pozwalające na wygaszenie wnioskowanej decyzji. W ocenie organu decyzja nie stała się bezprzedmiotowa, gdyż "przedmiot" rozbiórki w niniejszej sprawie - tzn. samowolnie dobudowana część obiektu budowlanego, nie przestał istnieć i w dalszym ciągu podlega obowiązkowej rozbiórce. Organ dodał, że wygaszenie decyzji w omawianym postępowaniu stoi w kolizji z interesem społecznym, przez który należy rozumieć nie przestrzeganie prawa, poprzez nie wykonanie przez skarżących ciążącego na nich obowiązku, pomimo upływu 7 lat od wydania decyzji nakładającej na nich wymieniony obowiązek oraz wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W piśmie z 30 listopada 2011 r. swoje stanowisko w sprawie przedstawił uczestnik postępowania Przedsiębiorstwo "A" S.A. w K., wnosząc o oddalenie skargi. W uzasadnieniu uczestnik postępowania stwierdził, iż decyzja nakazującą rozbiórkę wykonanej dobudowy wydana została nie w konsekwencji "odkrycia" rurociągu posadowionego na nieruchomości skarżących, lecz na skutek samowoli budowlanej mającej miejsce w 2002 r. (podczas, gdy "odkrycie" rurociągu miało miejsce w 1999 r.). Celem wydania przedmiotowej decyzji nie było zabezpieczenie prawidłowego funkcjonowania sieci przesyłowej Przedsiębiorstwa lecz fakt naruszenia przez skarżących prawa budowanego, tj. samowoli budowlanej. Dlatego też nie mają racji skarżący podając, że "cel, dla którego została wydana decyzja nakazująca skarżącym dokonanie rozbiórki, jako nieaktualny- przestał istnieć". Uczestnik postępowania dodał także, iż ta część rurociągu, na którym stoją fundamenty "samowoli budowlanej" nie została usunięta z przyczyn technicznych. Zatem informacje podane przez skarżących, iż rurociąg został usunięty, nie są w tej części prawdziwe, gdyż rurociąg nie został usunięty w całości. Stąd też twierdzenia skarżących o bezprzedmiotowości decyzji są bezpodstawne, gdyż decyzja o rozbiórce obiektu nie została wykonana. Powoływanie się przez skarżących na umorzenie postępowania karnego nie ma wpływu na przedmiotową decyzję administracyjną. W piśmie z dnia 18 października 2011 r., w ocenie uczestnika, skarżący powtarzają argumenty już podane i nie wnoszą nic nowego do sprawy. Na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę i zawarte w niej oraz w piśmie z dnia 18 października 2011 r. argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Zgodnie bowiem z zapisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Kontrolują zatem czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.)). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czyli rozpatrują sprawę w jej całokształcie. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w aspekcie zarzutów podniesionych w skardze oraz wziętych pod rozwagę przez Sąd z urzędu w zakreślonych powyżej ramach wykazała, iż odpowiada ona prawu, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych ani przepisów procedury. Przedmiotem kontroli jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. uchylająca w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. nr [...] z dnia [...] r. oraz odmawiająca stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. nr [...] z dnia [...] r., mocą której nakazano B. i G. C. dokonanie rozbiórki ścian fundamentowych i parteru stanowiących nielegalną rozbudowę budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] przy ulicy [...] w D. Zgodnie z art. 162 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa, albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Analiza treści tego zapisu prowadzi do wniosku, iż bezprzedmiotowość decyzji daje podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcia z mocy odrębnego przepisu prawa albo też po ustaleniu przez organ, że leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Z wykładni językowej tego przepisu wynika że bezprzedmiotowość decyzji jest konieczną lecz nie jest wystarczającą przesłankę do stwierdzenia jej wygaśnięcia, musi bowiem obok niej wystąpić druga przesłanka- albo umocowanie w odrębnym przepisie dla stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, albo też ustalenie, iż wygaśnięcie bezprzedmiotowej decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że nałożony wnioskowaną do wygaszenia decyzją obowiązek dokonania rozbiórki ścian fundamentowych i parteru stanowiących nielegalną rozbudowę budynku mieszkalnego nie stał się bezprzedmiotowy. Już tylko wykazanie tego aspektu stwarza sytuację, w której nie może być mowy o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji, gdyż jak wskazano powyżej wykazanie bezprzedmiotowości decyzji jest konieczną przesłanką w sprawie jej wygaszenia. Dodatkowo w rozpatrywanej sprawie organ zwrócił uwagę na drugą przesłankę uniemożliwiającą jej wygaszenie, a mianowicie podkreślił, że wygaszenie tej decyzji stoi w kolizji z interesem społecznym. Argumentację zaprezentowaną przez organ odwoławczy w ocenie składu orzekającego należy podzielić. Bezprzedmiotowość postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części występuje dopiero wówczas, gdy objęty nakazem rozbiórki obiekt (lub jego część) został rozebrany lub z innych przyczyn przestał istnieć. W realiach przedmiotowej sprawy nie ulega wątpliwości, iż pomimo upływu prawie ośmiu lat od wydania decyzji nakazującej skarżącym rozbiórkę samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego nie została ona wykonana, nawet pomimo wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Przedmiotowa decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. nr [...] z dnia [...] r. wydana została po stwierdzaniu przez organ nadzoru budowlanego samowoli budowlanej skarżących. Dokonali oni samowolnie, bez uzyskania prawem przewidzianego pozwolenia na budowę, rozbudowy istniejącego na działce budynku mieszkalnego poprzez postawienie ścian fundamentowych i parteru. Celem wydania wymienionej decyzji rozbiórkowej było więc doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Wobec niemożności prowadzenia w tej konkretnej sprawie postępowania legalizacyjnego, niewątpliwie wobec ujawnionego faktu istnienia na działce przedmiotowego rurociągu należącego do Przedsiębiorstwa "A" S.A. w K., jedynie decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wykonanej przez skarżących rozbudowy budynku mieszkalnego na tej działce prowadziła do przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Trudno zatem podzielić argumentację skarżących, iż celem wydania decyzji rozbiórkowej była konieczność zabezpieczenia prawidłowego funkcjonowania istniejącej i należącej do Przedsiębiorstwa "A" S.A. sieci przesyłowej. Trudno także przyjąć za przekonywujący argument w sprawie innego twierdzenia skarżących, a mianowicie, iż wobec usunięcia z ich nieruchomości (mocą wyroku Sądu Apelacyjnego w K. ) wodociągu należącego do wymienionej powyżej Spółki, cel, dla którego wydana została decyzja rozbiórkowa zdezaktualizował się. O ile można zaakceptować twierdzenie, że wygaśnięcie decyzji następuje wobec jej bezprzedmiotowości, która powstaje w "sytuacji, gdy niemożliwe stało się zrealizowanie celu, jaki organ administracji miał na względzie przy jej wydaniu", o tyle jak wspomniano powyżej tym celem nie będzie zabezpieczenie bezpieczeństwa dla ujawnionego wodociągu, lecz doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, a ten, uwzględniając fakt, iż nakaz rozbiórki nie został zrealizowany, nie został osiągnięty. Nie sposób też zgodzić się z twierdzeniem skarżących, iż wygaszenie decyzji leży w interesie społecznym. Wręcz przeciwnie przekonująca jest argumentacja organu, zgodnie z którą wygaszenie decyzji w omawianym postępowaniu stoi w kolizji z interesem społecznym, przez który należy rozumieć nie przestrzeganie i nie poszanowanie prawa, poprzez nie wykonanie przez skarżących ciążącego na nich obowiązku rozbiórki samowoli budowlanej, pomimo upływu 7 lat od wydania decyzji nakładającej na nich wymieniony obowiązek oraz prowadzenie w tym zakresie postępowania egzekucyjnego. Podkreślić jeszcze raz trzeba bowiem, że decyzja nakazującą rozbiórkę wykonanej dobudowy wydana została nie w konsekwencji "odkrycia" rurociągu posadowionego na przedmiotowej nieruchomości (jak przedstawiają to skarżący), lecz na skutek stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego na tej działce samowoli budowlanej. Jak podnosi uczestnik postępowania - "odkrycie" rurociągu na działce skarżących miało miejsce w 1999 r., i dopiero wówczas skarżący prowadząc świadomie nielegalną, samowolną dobudowę naruszyli przepisy prawa budowlanego, co miało miejsce w 2002 r. Reasumując trzeba jeszcze dodać, iż wbrew twierdzeniom skarżących przedmiotowy rurociąg nie został w całości usunięty z nieruchomości skarżących. Także więc i z tego względu, nie można powiedzieć iż cel, dla którego decyzja rozbiórkowa została wydana – w ocenie skarżących usunięcie rurociągu- zdezaktualizował się. Jak podaje uczestnik postępowania w swoim piśmie procesowym, usunięta została część rurociągu, nie usunięto tej części rurociągu, na której stoją fundamenty "samowoli budowlanej", gdyż było to niemożliwe przyczyn technicznych. Skoro zatem nie można stwierdzić bezprzedmiotowości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. nr [...] z dnia [...] r., mocą której nakazano B. i G. C. dokonanie rozbiórki ścian fundamentowych i parteru stanowiących nielegalną rozbudowę budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] przy ulicy [...] w D., żaden obowiązujący przepis prawa nie przewiduje stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o nakazie rozbiórki, nie przemawia za tym też interes społeczny, wydaną w sprawie decyzję organu odwoławczego należy uznać za prawidłową. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ odwoławczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło