II SA/Gl 773/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" S.A. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na skutek wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu od skargi p o s t a n a w i a: przywrócić stronie skarżącej termin do uzupełnienia wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę "A" S.A. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oraz orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi. Przyczyną odrzucenia skargi było uzupełnienie przez skarżąca spółkę wpisu od skargi po upływie wyznaczonego terminu. Pismem z dnia 9 sierpnia 2012 r. ( które wpłynęło do Sądu w dniu 13 sierpnia 2012 r. ) pełnomocnik skarżącej wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu od skargi. W jego uzasadnieniu wskazał, że Sąd Rejonowy w T. Wydział [...] po rozpoznaniu wniosku skarżącej spółki z dnia 28 czerwca 2012 r. postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] ogłosił upadłość "A" S.A. w T. z możliwością zawarcia układu. Pełnomocnik podniósł, że już po złożeniu wskazanego wniosku, spółce zostały wypowiedziane umowy kredytowe przez "B" S.A. oraz "C" S.A., czego konsekwencją była blokada rachunków bankowych spółki. Spółka utraciła możliwość regulowania jakichkolwiek zobowiązań finansowych za pośrednictwem rachunków w tych bankach. Pełnomocnik wskazał także, że spółka nie posiada środków pieniężnych na innych rachunkach bankowych, które nie podlegałyby zajęciu w drodze egzekucji oraz, że dopiero w dniu 2 sierpnia 2012 r. nastąpiła możliwość uregulowania należności z tytułu uzupełnienia wpisu od skargi. Zarządzeniem z dnia 16 sierpnia 2012 r. Przewodniczący Wydziału II wezwał pełnomocnika skarżącej spółki do usunięcia braku formalnego wniosku przez nadesłanie jego jednego odpisu oraz do uprawdopodobnienia okoliczności podanych we wniosku wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oraz dotyczących daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Sąd z urzędu powziął wiadomość o treści postanowienia Sądu Rejonowego w T. Wydział [...] z dnia [...] r. sygn. akt [...]o zmianie sposobu prowadzenia postępowania upadłościowego wobec skarżącej spółki na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego i o wyznaczeniu syndyka masy upadłości. Z uwagi na powyższe ponowiono wezwanie (zawarte w wyżej wymienionym zarządzeniu z dnia 16 sierpnia 2012 r.) kierując je do prawidłowo umocowanego pełnomocnika syndyka. W wyznaczonym terminie uzupełniono braki formalne wniosku o przywrócenie terminu nadsyłając jego odpis. Jednocześnie odpowiadając na wezwanie Sądu pełnomocnik syndyka masy upadłości skarżącej spółki w piśmie z dnia 29 października 2012 r. wskazał, że kolejny bank – "D" S.A., wypowiedział spółce w dniu [...]r. umowę kredytową. Jednocześnie podniósł, że skarżąca spółka realizuje znaczną ilość wielomilionowych kontraktów budowlanych, przez co jej dokumentacja jest niezwykle obszerna. Wskazano, że obecnie syndyk nie ma możliwości zlokalizowania dokumentów, które potwierdzałyby okoliczność, iż stan braku możliwości regulowania zobowiązań trwał do dnia 2 sierpnia 2012 r., jednak w jego ocenie wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu od skargi został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Do pisma z dnia 29 października 2012 r. strona skarżąca dołączyła szereg dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, w tym pisma wypowiadające umowy kredytowe przez "C" S.A., "D" SA. oraz "E" S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z powołanych wyżej przepisów wynika, iż instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo złożenie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. O braku winy można mówić wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody przezwyciężyć nawet przy użyciu największego wysiłku (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Oceniając terminowość wniosku strony skarżącej wskazać należy, iż z okoliczności faktycznych sprawy nie da się w sposób jednoznaczny ustalić, czy określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. termin do wniesienia tego wniosku został zachowany. Skarżący mimo wezwania Sądu do uprawdopodobnienia okoliczności dotyczących daty ustania przyczyny uchybienia terminu, nie ustosunkował się merytorycznie do powyższego wezwania. Pełnomocnik syndyka masy upadłości wskazał jedynie na datę 2 sierpnia 2012 r. jako dzień, w którym ustał stan niewypłacalności skarżącej ( tym samym ustała przyczyna uchybienia terminu), a spółka uzyskała dostęp do środków finansowych umożliwiających uzupełnienie wymaganego wpisu sądowego od skargi. Jednocześnie jednak wskazano, że syndyk nie ma możliwości przedłożenia dokumentów, które potwierdzałyby, wskazaną okoliczność. Sąd nie ma prawa domniemywać daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu i w przypadku wątpliwości w tym zakresie winien wniosek rozpoznać merytorycznie. Same bowiem wątpliwości nie mogą stanowić podstawy do odrzucenia złożonego wniosku, ponieważ zgodnie z treścią art. 88 P.p.s.a., sąd jest obowiązany odrzucić jedynie taki wniosek, który jest spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny (por. postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 571/08). W ocenie Sądu wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest merytorycznie uzasadniony i zasługuje na uwzględnienie. Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy w T. ogłosił upadłość dłużnika "A" S.A. w T. z możliwością zawarcia układu z wierzycielami, natomiast postanowieniem z dnia [...] r. tenże Sąd zmienił sposób prowadzenia postępowania upadłościowego na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego. Przesłanką ogłoszenia upadłości jest, zgodnie z art. 10 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze ( Dz. U z 2012 r. nr 1112 ) niewypłacalność dłużnika, która ma miejsce jeżeli dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dołączone przez skarżąca spółkę dokumenty oraz okoliczności przedstawione we wniosku, wskazujące na sytuację ekonomiczną spółkii jej problemy finansowe uniemożliwiające regulację na bieżąco wszystkich zobowiązań finansowych, uprawdopodabniają dostatecznie, iż do uchybienia terminu do uzupełnienia wpisu sądowego do skargi doszło bez winy strony skarżącej w rozumieniu art. 86 § 1 P.p.s.a. i uzasadniają przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Na marginesie należy wskazać, że w orzecznictwie prezentowany jest także pogląd, zgodnie z którym przejściowe trudności finansowe strony i brak środków na uiszczenie wpisu sądowego od skargi mogą stanowić podstawę do wystąpienia do sądu z wnioskiem o zwolnienie z tej opłaty, nie zaś z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności (vide: postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt I OZ 886/10 oraz postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 18 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Gl 990/10). W ocenie Sądu powyższe stanowisko należy uznać za zbyt rygorystyczne. Choć instytucja przywrócenia terminu do dokonania czynności, ma charakter wyjątkowy w stosunku do wyrażonej w art. 85 P.p.s.a. zasady, zgodnie z którą czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, to ma ona umożliwić uwolnienie się przez stronę od negatywnych skutków uchybienia i tym samym zapewnić stronie respektowanie konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji postanowienia, stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy.