II SA/Gl 774/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-12-15
Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi powinien zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie udokumentowała swojej sytuacji materialnej pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia z kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób należyty swojej sytuacji materialnej, mimo wezwania sądu do uzupełnienia dokumentacji. Brak wykazania, że ponoszenie kosztów postępowania sądowego nastąpiłoby z uszczerbkiem dla utrzymania strony i jej rodziny, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. w przedmiocie warunków zabudowy terenu. Do skargi dołączyli wniosek o zwolnienie z opłaty sądowej. Po wezwaniu przez sąd, złożyli wnioski na urzędowych formularzach, deklarując brak oszczędności, posiadanie samochodu osobowego i miesięczne dochody w wysokości 7400 zł, wskazując na wielość zobowiązań bieżących jako przyczynę niemożności poniesienia kosztów. Sąd wezwał skarżących do udokumentowania dochodów, wysokości bieżących kosztów utrzymania oraz przedstawienia dowodu rejestracyjnego samochodu. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. M., E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Przy skardze z dnia 9 września 2011 r. pełnomocnik skarżących złożył wniosek o zwolnienie ich od obowiązku uiszczania opłaty sądowej. Następnie, na wezwanie Sądu wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały złożone na drukach urzędowych formularzy. Z ich treści wynika, że E. i R. M. wspólnie z córką prowadzą gospodarstwo domowe zamieszkując w budynku o pow. 110 m2. Skarżący zadeklarowali, że nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Wskazali natomiast, że są właścicielami bliżej niezidentyfikowanego samochodu osobowego. Źródłem ich dochodów są wynagrodzenia za pracę uzyskiwane w łącznej wysokości 7400 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosków wskazano, że wnioskodawcy nie są w stanie ponieść kosztów sądowych ze względu na wielość zobowiązań bieżących.
Pismem z dnia 16 listopada 2011 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżących do:
- udokumentowania aktualnej wysokości dochodu uzyskiwanego przez E. i R. M., poprzez nadesłanie zaświadczeń wystawionych przez ich pracodawców,
- udokumentowania wysokości dochodów przeznaczanych na utrzymanie się - opłat za energię elektryczną, dostawy wody, gazu, usługi telekomunikacyjne itp.,
- nadesłania kserokopii dowodu rejestracyjnego posiadanego przez skarżących samochodu osobowego.
Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 i w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504).
W rozpoznawanej sprawie brak jest informacji istotnych dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżących. Przede wszystkim nie wiadomo w jakim stopniu bieżące koszty utrzymania obciążają ich budżet domowy, co jest tym istotniejsze, że powołali ten argument we wniosku, a ich dochody niewątpliwie nie mogą być zaliczone do niskich. Brak jest również potwierdzenia wysokości uzyskiwanych przez nich wynagrodzeń a także jakichkolwiek bliższych informacji na temat posiadanego pojazdu. Opierając się więc tylko na danych wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie można przyjąć, że uiszczenie wpisu od skargi mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację materialną stron.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło