II SA/Gl 817/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Gminy kwotę 2872 (dwa tysiące osiemset siedemdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] działając w oparciu o art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej zwanej p.p.s.a.) uchylił swoja własną decyzję z dnia [...] r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...]. Utrzymaną w mocy a następnie uchyloną decyzją Starosta [...] ustalił ma rzecz S. K.-K. odszkodowanie w wysokości 15 701 zł z tytułu nabycia z mocy prawa przez Gminę K. prawa własności wydzielonej pod drogę gminną nieruchomości gruntowej oznaczonej numerem ewidencyjnym 1, k. m. 2-2, obręb K., o pow. 0,0357 ha. Obowiązkiem wypłaty tego odszkodowania Starosta obciążył Gminę K. O decyzji Starosty [...] odwołanie wniosła Gmina K., reprezentowana przez jej Wójta, która zarzuciła zawyżenie wysokości ustalonego odszkodowania. Zarzut ten gmina uzasadniła wadliwą analizą lokalnego rynku nieruchomości przeprowadzoną przez rzeczoznawcę majątkowego w sporządzonym w sprawie operacie szacunkowym. W szczególności zdaniem Gminy rzeczoznawca w sporządzonym operacie pominął szereg transakcji nieruchomościami przeznaczonymi pod drogi publiczne. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. Wojewoda uznał za chybiony zarzut Gminy dotyczący wadliwej analizy rynku nieruchomości, a w konsekwencji także stwierdzenie dotyczące zawyżenia przez rzeczoznawcę majątkowego wysokości ustalonego w operacie odszkodowania. Od decyzji tej wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach dwie skargi. Pierwszą skargę pismem z dnia 8 kwietnia 2014 r. wnieśli J. K. oraz W. K., reprezentowani przez ich ojca J. K. Drugą skargę wniosła natomiast Gmina K. pismem z dnia 18 kwietnia 2014 r. ( nadanym w Urzędzie Pocztowym w K. w dniu [...] r.). W skardze J. K. oraz W. K. wniesiono o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. wskazując, że została ona skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, bowiem adresatka tej decyzji S. K. – K. zmarła w dniu 23 marca 2014 r., a zatem w przeddzień wydania zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazali także, że są następcami prawnymi S. K. – K. na dowód czego powołali się na akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza K. J., rep. A nr [...]. Gmina K. domagała się także stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. podnosząc jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa, o jakim jest mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto Gmina zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji także z naruszeniem art. 130, art. 153 ust. 1 i art. 4 pkt 16 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego ( Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano podobnie, jak w pierwszej skardze, że zaskarżona decyzja został skierowana do osoby zmarłej. Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości (...) Gmina powtórzyła w zasadzie argumentację zawartą w odwołaniu wniesionym od decyzji I instancji. Po zapoznaniu się ze skargą J. K. oraz W. K. Wojewoda [...] decyzją wydaną w oparciu o art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej zwanej p.p.s.a) wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia 30 kwietnia 2014 r. Poza uchyleniem swojej decyzji z dnia [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. Wojewoda orzekł także o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr 1 w tej samej, jak poprzednio wysokości, tj. 15 701 zł, wskazując jednakowoż, że przysługuje ono w ½ części J. K. oraz w ½ części W. K. Organ ten stwierdził także, że decyzja z dnia [...] r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Na decyzję te skargę wniosła Gmina K. zarzucając wydanie jej z naruszeniem art. 54 § 3 p.p.s.a. domagając się stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie uchylenia tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...]. Z ostrożności procesowej Gmina zarzucił także wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 130, art. 153 ust. 1 i art. 4 pkt 16 ustawy o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz § 36 ust. 6 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie . Organ ten za nieuzasadnione uznał zarzuty naruszenia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz wskazanego w skardze § 36 ust. 6 rozporządzenia RM. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesiona skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Powołany przepis reguluje instytucją autokontroli pozwalająca organowi, którego działanie, bezczynność czy przewlekle prowadzenie postpowania stanowiły przedmiot skargi wniesionej do sadu administracyjnego możliwość weryfikacji swoich działań, bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania bez potrzeby angażowania sądu administracyjnego. Podkreślenia jednak wymaga, że powołany przepis może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku uwzględnienia skargi w całości, a nie może służyć eliminowaniu błędnych rozstrzygnięć jedynie w części. Uwzględnienie w całości skargi wniesionej na akt administracyjny oznacza zaś akceptację przez organ administracji publicznej zarówno zarzutów, jak i wniosków, a także wskazanej w skardze podstawy prawnej ( tak: wyroki NSA z dnia 10 grudnia 2008 r., II OSK 1575/07 oraz z dnia 11 września 2007r., I OSK 1899/06 < LEX nr 496314). Innymi słowy przez uwzględnienie skargi w całości należy rozumieć doprowadzenie do stanu, w którym istota sprawy zostaje rozstrzygnięta ostatecznie, zgodnie z oczekiwaniem strony wynikającym z jej skargi skierowanej do sądu ( tak: wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 3 grudnia 2013 r. , sygn. akt II SA/Bd 334/13 ). Po zmianie brzmienia art. 54 § 3 p.p.s.a. wynikłej z wejścia w życie ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu administracyjnymi ( Dz. U. z 2011 r. Nr 6 , poz. 18 ze zm.) organ wydając decyzję autokontrolą jest zobligowany do zamieszczenia w tym orzeczeniu rozstrzygnięcia dotyczącego tego, czy postępowanie prowadzono bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Jeżeli organ dojdzie do przekonania nie miały miejsca ostatnio wskazane przesłanki winien dać temu wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji. Przenosząc te ustalenia na grunt kontrolowanej decyzji stwierdzić przyjdzie, że Wojewoda [...] uwzględnił w całości skargę wniesioną przez następców prawnych strony, która zmarła w toku postępowania odwoławczego. Organ ten uchylił bowiem w całości decyzję Starosty [...] oraz ustalił na rzecz spadkobierców S. K.-K. należne odszkodowanie w wysokości ustalonej przez Starostę wskazując, że przysługuje ono im w częściach ułamkowych, w jakich nabyli oni spadek po zmarłej stronie. Wojewoda stwierdził także, że wydana przez niego decyzja poprzez jej skierowanie do osoby zmarłej została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Jednakowoż kontrolowaną decyzję należało wyrugować z obrotu prawnego bowiem nie uwzględniała ona w całości skargi wniesionej przez Gminę K. Ta druga strona zarzuciła bowiem we wniesionej skardze nie tylko skierowanie decyzji organu II instancji do osoby zmarłej, ale także podniosła zarzuty odnoszące się do sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego oraz zakwestionowała wysokość odszkodowania za nabytą przez nią nieruchomość drogową. Zauważyć przyjdzie, że wojewoda wydając kontrolowaną decyzję autokontrolną nie przewidział (aczkolwiek mógł i powinien przewidzieć), iż od jego decyzji z dnia [...] r. utrzymującej w mocy orzeczenie Starosty [...] wniesiona zostanie także skarga przez Gminę K. Na usprawiedliwienie organu odwoławczego wskazać jedynie można, że Gmina K. swoją skargę wniosła w ostatnim dniu terminu wskazanego w art. 53 § 3 p.p.s.a. liczonego przy zastosowaniu art. 83 § 2 tej ustawy. W konsekwencji Wojewoda [...] przedwcześnie zdecydował się, co przyznała na rozprawie jego pełnomocnik, na wydanie decyzji w trybie autokontrolnym. Oczywistym jest bowiem, że w sytuacji gdy od decyzji ostatecznej wydanej przez organ II instancji wniesione zostaną przez strony postępowania dwie skargi, które różnią się zwartymi w nich zarzutami oraz zawierać będą rozbieżne żądania wydanie decyzji autokontrolnej jest wykluczone. W tym stanie rzeczy należało w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. uchylić zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. O niewykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono po myśli art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania Sąd oparł na przepisach art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz w § 14 ust. 2 pkt 1 lit a w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( D. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Z uwagi, że przedmiotowym wyrokiem uchylona została decyzja autokontrolna Sąd jest zwolniony od zmieszczenia w uzasadnieniu kierowanych do organu wskazań co do dalszego postępowania, o jakich jest mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a.