II SA/Gl 827/07
PostanowienieWSA w Gliwicach2007-11-16
Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, samotnie wychowująca dziecko, matka, która jest współwłaścicielką lokalu mieszkalnego, posiada dochód z pracy i alimenty, a także jej matka otrzymuje emeryturę, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania swojego i rodziny. Jej dochody, wraz z możliwością uzyskania wsparcia od matki, pozwalają na uiszczenie wpisu od skargi, który w tego typu sprawach jest najniższy. Sytuacja materialna skarżącej nie jest na tyle ciężka, aby uzasadniała zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca D. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wymeldowania. Wnioskodawczyni jest samotną matką wychowującą pięcioletnią córkę, mieszka z matką i córką w lokalu należącym do matki, a ponadto jest współwłaścicielką lokalu mieszkalnego. Jej dochody pochodzą z pracy i alimentów, a jej matka otrzymuje emeryturę. Skarżąca wskazała na miesięczne wydatki związane z leczeniem córki i własnym, spłatą pożyczki oraz partycypacją w kosztach utrzymania mieszkania.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Przy skardze z dnia [...] r. skarżąca nadesłała wypełniony druk formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Motywując wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wyjaśniła, że jest matką samotnie wychowującą córkę. Wnioskodawczyni zamieszkuje wraz z matka i swoją pięcioletnią córką w lokalu mieszkalnym należącym do jej matki. Oprócz tego skarżąca jest współwłaścicielką lokalu mieszkalnego o pow. [...] m2, będącego aktualnie przedmiotem sporu toczącego się przed sądem powszechnym. Źródłem utrzymania się D. K. jest dochód uzyskiwany z tytułu umowy o prace w kwocie [...] zł miesięcznie oraz alimenty otrzymywane od ojca jej dziecka w wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżąca oprócz tego wskazała, iż jej matka uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie z tytułu świadczenia emerytalnego. Udzielając wyjaśnień co do kosztów utrzymania się, wnioskodawczyni wyjaśniła, że co miesiąc przeznacza około [...] zł na leczenie córki (cierpiącej na [...]), [...] zł na spłatę pożyczki zaciągniętej w zakładzie pracy, [...] zł na leczenie własne ([...]) oraz partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, na co przeznacza około [...] zł miesięcznie.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Wyłączenie tej reguły w zakresie częściowym - w formie wnioskowanego przez stronę zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r. Sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.).
Orzekając o odmowie przyznania prawa pomocy stwierdzono, że wysokość dochodu wnioskodawczyni pozwala jej na poniesienie kosztów postępowania sądowego.
Ustalono bowiem, że po odliczeniu wszystkich wydatków, które wskazane zostały z druku formularza PPF skarżącej pozostaje do dyspozycji kwota pozwalająca na uiszczenie wpisu od skargi. Przypomnieć zarazem należy, że jest to zasadniczy wydatek na tym etapie postępowania sądowego, zaś jego wysokość nie przekracza jej możliwości finansowych, tym bardziej, iż w tego rodzaju sprawach ustawodawca przewidział najniższy z możliwych wpisów. Wskazać również trzeba, że może ona skorzystać w tym zakresie z jednorazowego wsparcia ze strony matki, której dochód pozwala na pomoc córce. W tym miejscu wypada bowiem przypomnieć, że ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z dnia 5 marca 1964 r. Nr 649, poz. 59 ze zm.) ustanawia generalne zasady wspierania się przez członków rodzin, w tym rodziców i dzieci (art. 87 tej ustawy). Prawo pomocy, co zostało już wcześniej zaznaczone stanowi bowiem wyjątek od reguły, w myśl której każdy, z wyjątkiem przypadków wskazanych w ustawie, zobowiązany jest ponosić koszty postępowania sądowego. Tym samym oczekiwać należy wyczerpania wszelkich możliwości poszukiwania środków, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. Sytuacja materialna D. K. nie jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było zwolnienie jej od należnych Skarbowi Państwa dochodów.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt. 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło