II SA/Gl 855/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędziowie: NSA Bonifacy Bronkowski WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. ref. Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2005 r. sprawy ze skargi W.P. na uchwałę Rady Miejskiej w M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części odrzucającej zarzut skarżącego i orzeka, iż w tym zakresie nie podlega ona wykonaniu. Z związku z wyłożeniem do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla dzielnicy K. w M., pismem z dnia [...] W.P. sprzeciwił się zaprojektowaniu w sąsiedztwie jego nieruchomości, użytkowanej rolniczo, nowych dróg oraz przeznaczeniu działek sąsiadujących pod zabudowę mieszkaniową, co jego zdaniem uniemożliwi mu prawidłowe prowadzenie produkcji rolnej i ograniczy dochody. Prezydent Miasta M. nie uwzględnił powyższego zarzutu. Uchwałą podjętą w dniu [...] Rada Miasta M. uwzględniła jednak zarzut częściowo, a mianowicie gdy idzie o przebieg planowanego układu komunikacyjnego, odrzucając zarzut w zakresie zmiany przeznaczenia działek sąsiednich na działki budowlane, bowiem w ocenie organu, zmiana ta nie wpłynie na możliwość dalszego prowadzenia działalności rolniczej i jest zgodna z oczekiwaniem właścicieli działek sąsiednich. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano przepis art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W.P. wniósł o uchylenie powyższej uchwały, podtrzymując stanowisko, zawarte w zarzucie. Jego zdaniem, zabudowa działek sąsiednich naruszy jego interes prawny, uniemożliwiając pełną ochronę upraw – zgodnie z wymogami ustawy z dnia 12 lipca 1995 r. o ochronie roślin uprawnych. Dodatkowo skarżący sprzeciwił się przeznaczeniu części jego działki, wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego pod zabudowę mieszkaniową. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Miejskiej w M. wniósł o odrzucenie skargi. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 września 2004 r. sygn.akt II SA/Ka 2505/03 oddalono skargę W.P. Zdaniem Sądu, projektowana zmiana przeznaczenia terenu leży w granicach zgodnego z przepisami prawa władztwa planistycznego gminy i nie narusza interesu prawnego skarżącego w sposób mogący mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Jednakże wskutek skargi kasacyjnej W.P. Naczelny Sąd Administracyjny na mocy wyroku z dnia 13 września 2005 r. sygn.akt II OSK 38/05 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. W motywach Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż sąd I instancji nie dostrzegł powinności gminy w zakresie uzgadniania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego na podstawie przepisów szczególnych (art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym – Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników – Dz.U. Nr 32, poz. 217 ze zm. i § 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) rozp. Rady Ministrów z dnia 5 maja 1983 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników – Dz.U. Nr 27, poz. 132 ze zm.). Wedle powołanej regulacji jednostki samorządu terytorialnego obowiązane są do współdziałania z organizacjami rolników w zakresie opracowania planów zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem na terenie Gminy M. działało Kółko Rolnicze, którego skarżący był członkiem. Zatem należy przyjąć, iż w tym wypadku została naruszona procedura planistyczna, co obligowało do uwzględnienia zarzutu. Jednak Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska w zakresie naruszenia uprawnień właścicielskich skarżącego, stwierdzając iż obowiązek uwzględnienia zarzutu do projektu planu powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest związane z naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego). W toku rozprawy sądowej w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, pełnomocnik organu, którego działanie zaskarżono, wniósł o oddalenie skargi, podnosząc iż nie zachodził ustawowo nałożony wymóg uzgodnienia projektu planu z działającym na terenie Miasta M. kółkiem rolniczym, które nie posiada wszak statusu organu, a przy tym w procedurze planistycznej uczestniczył aktywnie J.W., będący Z-cą Prezesa Kółka Rolniczego w M. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga musiała odnieść skutek. Z mocy art. 190 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 13 września 2005 r., w niniejszej sprawie została naruszona procedura planistyczna, określona w art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a) ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, obowiązującej w dacie podjęcia kwestionowanej uchwały. Organizacje rolników uczestniczą bowiem w opracowaniu planów zagospodarowania przestrzennego miast i wsi. Udział taki gwarantuje przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz.U. Nr 27, poz. 132 ze zm.). Tymczasem z przedłożonych akt procedury planistycznej wynika, iż w niniejszej sprawie nie zapewniono udziału w opracowaniu kwestionowanego projektu planu miejscowego dzielnicy K. w M. działającym na tym terenie Kółku Rolniczym w M., którego członkiem był skarżący W.P. jako właścicielowi działek nr [...], [...] i [...], położonych na terenie, objętym projektem planu. Zatem doszło do naruszenia procedury planistycznej, co Wojewódzki Sąd Administracyjny obowiązany był uwzględnić niezależnie od zarzutów skargi (art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Odnosząc się zaś do wywodów pełnomocnika organu, zawartych w piśmie z dnia [...] wskazać przyjdzie, iż skład orzekający związany był wykładnią prawa, dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny i nie był władny dokonać odmiennej interpretacji art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a) ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Przesądził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia procedury planistycznej, co musi prowadzić do uwzględnienia skargi. Polemika ze stanowiskiem, zawartym w wyroku z dnia 13 września 2005 r. jest bowiem niedopuszczalna w świetle art. 190 zd. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji, skład orzekający nie był władny brać pod rozwagę argumentacji, zawartej w piśmie z dnia [...]. Wskazać jednakże przyjdzie, iż organizacja społeczno-zawodowa, której ustawa przyznaje określone uprawnienia w postępowaniu, legitymuje się statusem organu administrującego. Fakt, iż w procedurze planistycznej brał udział J.W., będący Z-cą Prezesa Kółka Rolniczego w M., nie oznacza zapewnienia udziału w postępowaniu tej organizacji, jako że wniósł on zarzut w imieniu własnym z racji uprawnień właścicielskich. Z tych względów stwierdzić należało, iż zaskarżona uchwała o odrzuceniu zarzutu skarżącego zapadła z naruszeniem wyżej opisanego prawa i podlegała ona wyeliminowaniu z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 147 § 1 cyt. ustawy. Dodać należy, iż upływ rocznego terminu od podjęcia kwestionowanego aktu nie stanowił przeszkody do stwierdzenia jego nieważności, jako ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym stanowiła regulację całościową, ze skutkami wymienionymi w art. 27 ust. 1 i w tej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 94 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej uchwały wobec uwzględnienia skargi oparto na przepisie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania przed sądem I instancji nie rozstrzygnięto z braku wniosku o ich zasądzenie (art. 210 § 1 cyt. ustawy). Jednocześnie wskazać przyjdzie, iż chybione były zarzuty skargi co do naruszenia uprawnień właścicielskich, co przesądzono w powołanym wyżej wyroku NSA. Jednakże skarga musiała odnieść skutek z przyczyn wyżej naprowadzonych.