II SA/Gl 86/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni [A] w G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Wnioskiem z dnia 11 kwietnia 2015r. Prezes Zarządu [...] Spółdzielni [A] w G. (zwanej dalej [...]SP) wystąpił do Starosty [...] o przeprowadzenie postępowania administracyjnego celem wyjaśnienia nieprawidłowości i błędnego oznaczenia działek należących do [...]SP oraz wydania decyzji o sprostowaniu wpisów w ewidencji gruntów i budynków po przeprowadzonych podziałach nieruchomości. W piśmie z dnia 4 maja 2015r. [...]SP wskazała się, że w 2009r. po podziale nieruchomości, działki należące do [...]SP otrzymały oznaczenie "Bi" niezgodnie z dotychczasowym oznaczeniem tych działek i wbrew faktycznemu stanowi. W związku z tym zażądała sprostowania oznaczeń użytków gruntowych od 2009r., to jest po podziale działek 1 i 2 położonych w jednostce ewidencyjnej G., obręb [...]. Decyzją z dnia [...]r. Starosta [...] odmówił sprostowania oznaczenia użytków gruntowych jakie były wykazane w operacie ewidencji gruntów i budynków od 2009r. dla działek o nr 3, 4, 5, 2 i 6, położonych w jednostce ewidencyjnej G., obręb [...], k.m.[...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przeprowadził szczegółową analizę dokonywanych w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian zapisów w zakresie użytków gruntowych dla działek wymienionych w pismach [...]SP i stwierdził, że działki te były wykazane jako użytek gruntowy Bi (inne tereny zabudowane). Natomiast decyzja zatwierdzająca projekt podziału nie zmieniła użytków gruntowych i klas bonitacyjnych działek, lecz określiła identyfikatory działek wydzielonych oraz ich pola powierzchni. [...]SP jako właściciel działek przed przystąpieniem do podziału nie zgłaszała wniosku o potrzebie zaktualizowania jego zdaniem nieprawidłowego użytku gruntowego Bi, w związku z czym uprawniony geodeta sporządzając dokumentację podziałową wykazał dla wydzielonych działek 7 i 8 dotychczasowy użytek gruntowy czyli Bi. Sporządzony operat pomiarowy został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]. Podział został zatwierdzony decyzją Wójta Gminy G. z dnia [...]r. Nr [...]. Z kolei działka 3 została wydzielona z działki 9, zgodnie z dokumentacją przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] oraz decyzją Wójta Gminy G. o zatwierdzeniu podziału z dnia [...]r. Nr [...]. Dla dzielonej działki 9 o powierzchni 0.9700 ha w operacie ewidencji gruntów budynków wykazany był użytek Bi, natomiast dla dzielonych działek 10 o powierzchni 0.4403 ha i 11 o powierzchni 1.5082 ha wykazany był użytek gruntowy RIVa i RIVb (grunty orne), w związku z czym dla wydzielonej działki 3 zostały wykazane następujące użytki gruntowe: Bi o powierzchni 0.6121 ha i RIVb o powierzchni 0.1657 ha. Organ analizując zapisy archiwalne dotyczące działek 5, 4 oraz 12, które wraz z innymi działkami powstały w 2003r. z podziału działki 13 stwierdził, że również w tym przypadku dla działki dzielonej 13 o łącznej powierzchni 4.0186 ha w operacie ewidencji gruntów i budynków był wykazany użytek gruntowy Bi o powierzchni 0.8359 ha oraz na pozostałej powierzchni użytek LsIV (lasy) w związku z czym dla wydzielonych działek 5, 14, 12, 4 został wykazany dotychczasowy użytek gruntowy Bi, natomiast dla pozostałych działek o nr 15, 16, 17, 18 - użytek LsIV (lasy). Stan ten został uwidoczniony na projekcie podziału zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy G. z dnia [...]r. Nr [...] i w operacie pomiarowym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]. Organ zwrócił również uwagę, że dopiero w 2013r. w zakresie działek 5, 2 i 4 została wprowadzona zmiana w operacie ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych sporządzonym przez geodetę uprawnionego przyjętym do zasobu pod nr [...], w wyniku której został wprowadzony użytek gruntowy B-PsV (grunty rolne zabudowane) w odniesieniu do całej powierzchni działek 5, 2 i 4. Natomiast w zakresie działki 3 w dniu [...]r. do zasobu została przyjęta dokumentacja pod nr [...] sporządzona przez klasyfikatora oraz geodetę uprawnionego, w której wykonawcy wykazali dla przedmiotowej działki następujące klasy i użytki gruntowe: Bi o powierzchni 0.2422 ha, ŁV o powierzchni 0.1267 ha, Lz-ŁV o powierzchni 0.4089 ha. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek [...]SP powyższy stan klas i użytków gruntowych dla działki 3 został zatwierdzony decyzją Starosty [...] z dnia [...]r. Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia Starosta [...] nie znalazł podstaw do sprostowania danych w zakresie użytków gruntowych jakie wykazane były w operacie ewidencji gruntów i budynków w roku 2009r. Od decyzji Starosty [...] odwołanie wniósł [...] Spółdzielni [A]. Zaskarżonej decyzji zarzucił brak wyjaśnienia dlaczego dla wskazanych działek użytki gruntowe zostały oznaczone prawidłowo dopiero w 2013r., a w latach 2009 i następnych, pomimo dokonywanych podziałów działek, bez zmiany dotychczasowej funkcji, tj. terenów adaptacji obiektów i urządzeń ośrodków produkcji gospodarki polowej, ogrodniczej i zwierzęcej, oznaczone zostały symbolem "Bi", co miało wpływ na ustalenie wymiaru podatku od nieruchomości. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. 24 ust. 2b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno - technicznej na podstawie przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców, a w pozostałych przypadkach w drodze decyzji administracyjnej. Przy czym podstawę wpisu stanowi najpóźniej wydany dokument, co skutkuje tym, że dokument określający poprzedni stan nie może być podstawą zmiany. Tym samym aktualizacja ewidencji gruntów i budynków nie może powodować skutków prawnych z mocą wsteczną. Organ wskazał, że dla przedmiotowych działek zmiany danych ewidencyjnych były wprowadzane po roku 2009r. na podstawie - decyzji administracyjnych właściwych organów i dokumentów geodezyjnych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, zobligowany do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, nie miał możliwości wydania rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem odwołującej, bowiem stan wpisów w ewidencji gruntów i budynków obecnie spełnia warunek określony w § 44 pkt 2 w/w rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła [...] Spółdzielnia [A] w G. reprezentowana przez fachowego pełnomocnika zarzucając, że oznaczenia gruntów należących do skarżącej działek, naniesione w ewidencji gruntów i budynków w 2009r., zostały dokonane bez podstawy prawnej i sprzecznie z decyzjami Wójta Gminy G. z dnia [...]r. oraz z dnia [...]r. zatwierdzającymi podział nieruchomości o nr 13 oraz o nr 12. W ocenie skarżącej wbrew tym decyzjom zmienione zostało dotychczasowe przeznaczenie gruntów, co zostało sprostowane dopiero w 2013r. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał stanowisko oraz argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz. U. z 2015r. poz. 520 z późn. zm., zwana dalej ustawą) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 542 z późn. zm. zwanym dalej rozporządzeniem). Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) - rozumie się przez to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. W świetle art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 ustawy, ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie, których zadaniem jest, stosownie do § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Z powyższych regulacji wynika jednoznacznie, że w przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej oraz innych dokumentów stanowiących źródło danych ewidencyjnych w rozumieniu powołanego wyżej rozporządzenia, co wynika także z treści art. 22 ust. 2 omawianej ustawy. Dokonanie zatem zmian w operacie ewidencyjnym jest możliwe poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji a rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym gruntów, co z kolei wynika z § 45 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Podkreślenia wymaga, że zawarte w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne regulacje prawne dotyczące ewidencji gruntów (art. 20 - art. 26) dotyczą naniesienia do ewidencji gruntów bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach. Zauważyć także należy, że obowiązek wynikający z art. 22 ust. 2 powołanej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z jednej strony zapewnia aktualność tych danych, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, z drugiej zaś strony eliminuje możliwość dokonywania tych zmian z datą wsteczną (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 marca 2012r.,sygn. akt III SA/Łd 24/12, LEX nr 1139539). W tym miejscu należy przytoczyć stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedstawione w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 125/09, LEX nr 550787 – które tut. Sąd w pełni podziela. Mianowicie, jak wynika z uzasadnienia prawomocnego wyroku z dnia 4 maja 2009r. wydanego w ww. sprawie, "dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu". Należy przy tym wyjaśnić skarżącej, że podstawę wpisu danych ewidencyjnych stanowi najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2011r. o sygn. akt II SA/Rz 645/11, LEX nr 1153226). Tytułem wyjaśnienia wskazać należy również, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się konieczność dokumentowania żądanych zmian ewidencyjnych dowodami, które kreują nowe sytuacje prawne, natomiast sądy krytycznie wypowiadają się o korygowaniu wpisów ewidencyjnych na podstawie ponownej oceny dokumentów archiwalnych ( por. wyroki WSA w Białymstoku z dnia 23 stycznia 2014r.,sygn. akt II SA/Bk 812/13 oraz wyrok z dnia 4 lutego 2014r., sygn. akt II SA/Bk 817/13, CBOSA). Jak wynika z akt sprawy dla spornych działek zmiany danych ewidencyjnych po dokonanych podziałach były wprowadzone na podstawie decyzji administracyjnych właściwych organów oraz w oparciu o dokumenty geodezyjne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a skarżąca nie kwestionowała wówczas wpisanych danych dotyczących rodzaju użytków posiadanych działek. Natomiast ostatnia zmiana dokonana w oparciu o dokumentację geodezyjną z 2013r., która umożliwiła zmianę danych w zakresie rodzaju użytków gruntowych z Bi na B-RsV, nie może stanowić podstawy do zmiany danych z mocą wsteczną od 2009r. jak chciałaby tego skarżąca. Mając powyższe na uwadze przyjąć należało, że zasadnie organy obu instancji odmówiły skarżącej wprowadzenia żądanej zmiany w ewidencji gruntów i budynków, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz.718), skargę jako niezasadną oddalił.