II SA/Gl 87/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.) Protokolant referent Katarzyna Wajs po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2008 r. sprawy ze skargi K. S. i A. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] r. (błędnie oznaczonym jako wydane w dniu [...] r.), Nr [...] (znak [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nałożył na K. i A. S. grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia wykonania obowiązku polegającego na doprowadzeniu robót budowlanych wykonanych przy budowie budynku jednorodzinnego do stanu zgodnego z prawem. Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego na to postanowienie, zawierającego wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na wskazane wyżej postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ wskazał, że zdaniem składających zażalenie, z treścią postanowienia wydanego przez organ I instancji zapoznali się w dniu [...] r. Z akt sprawy wynika natomiast, że zaskarżone postanowienie zostało do stron wysłane pocztą, a z powodu ich nieobecności w miejscu zamieszkania – dwukrotnie awizowane i niepodjęte w wyznaczonym terminie. Zgodnie z uregulowaniami Kodeksu postępowania administracyjnego w takiej sytuacji przesyłkę należy uznać za prawidłowo doręczoną. Wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia wnioskodawcy w ogóle nie podali przyczyny niepodjęcia wskazanej wyżej przesyłki w terminie, a wobec tego nie wykazali braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. W skardze na to postanowienie A. i K. S., rozstrzygnięciu wydanemu przez organ odwoławczy zarzucili naruszenie art. 7 kpa, polegające na nieprawidłowym ustaleniu i ocenie zgromadzonego materiału dowodowego i nieuwzględnieniu interesu strony; naruszenie art. 8 kpa polegające na "uznaniowym" rozstrzygnięciu sprawy, niepodaniu konkretnych argumentów przemawiających za stanowiskiem organu a tym samym nadużycie zasady zaufania do organów; wreszcie naruszenie art. 58 ust. 1 kpa poprzez jego błędne zastosowanie w wyniku nieodpowiedniej subsumpcji stanu faktycznego. W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie tego postanowienia lub też jego zmianę zmierzającą do przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. Równocześnie skarżący zwrócili się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, ze względu na błędne pouczenie zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W uzasadnieniu skargi K. i A. S. wskazali, że zażalenie na postanowienie z dnia [...] r. zostało wniesione po terminie do dokonania tego rodzaju czynności procesowej z przyczyn niezależnych od skarżących, a przez to w pełni usprawiedliwionych. Skarżący zaznaczyli, że zażalenie zostało przez nich złożone niezwłocznie po tym, jak dowiedzieli się o treści postanowienia wydanego przez organ I instancji, co miało miejsce w dniu [...] r. W ich ocenie, we wniosku o przywrócenie terminu w należyty sposób wykazano brak winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia zażalenia, gdyż w okresie, w którym było ono awizowane na poczcie przebywali na urlopie poza granicami kraju, po powrocie nie znaleźli żadnego awiza, zaś organ nie poinformował ich o wydaniu postanowienia w przedmiocie wymierzenia grzywny w celu przymuszenia. Skarżący podnieśli przy tym również, że organ rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu w ogóle nie odniósł się do podniesionych w zażaleniu zarzutów, co świadczy o "uznaniowości", a zarazem nie pogłębia zaufania obywateli do organu. Dodatkowo zaznaczyli również, że rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie odniósł się do faktu, iż K. S. nigdy nie była zameldowana, ani też nie zamieszkiwała przy ul. [...], na który to adres skierowano postanowienie wydane przez organ I instancji. Tym samym, ich zdaniem, naruszony został przepis art. 40 § 3 kpa, który stanowi, że w sprawie wszczętej na skutek podania złożonego przez dwie lub więcej stron pisma doręcza się wszystkim stronom, chyba że w podaniu wskazały jedną jako uprawnioną do odbioru pism. W ocenie skarżących, w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki do przywrócenia terminu, a ponadto, za uwzględnieniem złożonego wniosku przemawia również bardzo ważny i uzasadniony interes strony. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu podniesione w skardze zarzuty nie wnoszą do sprawy żadnych nowych okoliczności. Skarżący nadal nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka odwoławczego, gdyż ich twierdzenia o braku awiza w skrzynce pocztowej są gołosłowne i niepoparte żadnymi dowodami. Adres, na który przesłane zostało postanowienie organu I instancji figurował w większości korespondencji kierowanej do organu i strony nie kwestionowały wcześniej prawidłowości przesyłania na ten adres korespondencji. Faktem jest natomiast, że organ kierował jeden egzemplarz decyzji do obydwojga małżonków, jednakże nie jest prawdą, iż postępowanie administracyjne było prowadzone na wniosek tychże stron. Wnioskodawcą była bowiem H. W. Postanowieniem z dnia 11 lutego 2008 r. Sąd orzekł o przywróceniu skarżącym terminu do wniesienia skargi, a kolejnym postanowieniem, z dnia 11 kwietnia 2008 r. orzeczono o oddaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na rozprawie, która miała miejsce w dniu 24 lipca 2008 r. skarżący A.S. podtrzymał w całości dotychczasową argumentację. Na pytanie Sądu skarżący wyjaśnił, że znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo dla A. F. udzielone zostało w celu zapoznania się z aktami spraw administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a tym samym brak jest podstaw do jego uchylenia względnie stwierdzenia nieważności. Zgodnie z art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodzić się przyjdzie, że chodzi jedynie o uprawdopodobnienie braku winy, nie zaś o udowodnienie tej okoliczności. Z kolei zgodnie z art. 58 § 2 kpa prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jako przyczynę uchybienia terminu skarżący konsekwentnie wskazują okoliczność przebywania w czasie, w którym doręczane było postanowienie z [...] roku na urlopie wypoczynkowym poza granicami kraju. W takiej sytuacji ustanie przyczyny uchybienia nastąpiło z chwilą ich powrotu z urlopu. W niniejszej sprawie skarżący dodatkowo wskazują, iż po powrocie z urlopu nie znaleźli w skrzynce pocztowej awiza dotyczącego spornej przesyłki. Tej ostatniej okoliczności w żaden jednak sposób skarżący nie udowodnili, zaś z akt sprawy wynika, że przesyłka była zaawizowana w sposób prawidłowy. Dokonując jednak próby interpretacji przepisów o przywróceniu terminu na korzyść strony i zakładając, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 58 § 2 kpa rozpoczął swój bieg z chwilą, kiedy dowiedzieli się o treści postanowienia z dnia [...] roku, to na podstawie akt sprawy stwierdzić przyjdzie, iż nastąpiło to najpóźniej w dniu [...] roku. W tym bowiem dniu akta sprawy administracyjnej zostały udostępnione do wglądu pełnomocnikowi skarżącego A. F. (k. 71 akt administracyjnych). Oznacza to, że skarżący wiedzieli o toczącym się postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a ponadto, że za pośrednictwem pełnomocnika zapoznali się ze znajdującymi w aktach sprawy dokumentami. W tym stanie rzeczy siedmiodniowy termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia upływał z dniem [...] roku. Zatem podanie o przywrócenie terminu wniesione w dniu [...] roku należy uznać za spóźnione. Faktem jest, że pełnomocnictwo dla A. F. nie zostało udzielone przez skarżącą K. S. Jednak w stosunku do niej zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem z uwagi na okoliczności wskazane w dalszej części uzasadnienia. Na powyższe organ odwoławczy nie zwrócił uwagi, jednakże nie stanowi to o wadliwości zaskarżonego postanowienia, gdyż z naprowadzonych wyżej powodów i tak musiałoby dojść do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Niezależnie od powyższego wskazać bowiem przyjdzie, że brak winy w rozumieniu art. 58 § 1 kpa zachodzi wtedy, kiedy np. wystąpiły zdarzenia niezależne od stron, wypadki losowe, siła wyższa itp. W niniejszej sprawie skarżący od momentu, kiedy dowiedzieli się o zamiarze wszczęcia przez organ postępowania egzekucyjnego (tj. od momentu doręczenia im upomnienia z dnia [...] roku – vide: k. 27 akt administracyjnych) musieli się liczyć z możliwością prowadzenia tego postępowania i wydawania w jego toku kolejnych rozstrzygnięć. W takiej sytuacji, przyjmując zasadę, że od strony postępowania należy oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, dłuższa nieobecność w miejscu zamieszkania winna skutkować co najmniej podjęciem próby zasięgnięcia informacji w siedzibie organu na temat aktualnego stanu postępowania, o wszczęciu którego strona wiedziała jeszcze przed swoją nieobecnością. To na stronie postępowania ciąży bowiem obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu przy dochowaniu należytej w danych okolicznościach sprawy staranności w działaniu (por. wyroki NSA z dnia 8 lutego 2007 r., II OSK 1806/06; z dnia 30 listopada 2006 r., II OSK 1397/05; z dnia 28 grudnia 2000 r., I SA/Ka 1781/99). Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżących, że doręczenia dla K. S. były dokonywane pod niewłaściwy adres, to zwrócić należy uwagę, że z akt sprawy wynika, że również adres przy ul. [...] był adresem wskazywanym dla niej przez samych skarżących w toku postępowania (vide: pisma skarżących z dnia [...] r., k. 43 i 53 akt administracyjnych). W tej sytuacji za prawidłowe należy uznać kierowanie korespondencji pod ten właśnie adres dla obojga skarżących bez względu na to, gdzie byli w tym czasie zameldowani. Z kolei kwestia postępowania w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, jak również w podobnej sprawie w odniesieniu do p. J. pozostaje poza kontrolą w niniejszej sprawie, jak również bez wpływu na wynik niniejszego postępowania. Sąd dokonuje bowiem kontroli zaskarżonych rozstrzygnięć w granicach danej sprawy i nie jest związany wynikami innych toczących się przed organami administracyjnymi indywidualnych spraw. Mając wszystko powyższe na uwadze, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, podlegała ona oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).