II SA/Gl 89/15

WyrokWSA w Gliwicach2015-05-08

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną powinno uwzględniać nakłady poniesione na budowę tej drogi i urządzeń infrastruktury technicznej, a także czy odszkodowanie przysługuje za działki, które faktycznie pełnią funkcję dróg ogólnodostępnych, ale nie zostały formalnie zaliczone do kategorii dróg publicznych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z przyczyn proceduralnych, wskazując na naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Sąd uznał, że organy nie wyjaśniły w sposób wystarczający, dlaczego odrzucono operat szacunkowy sporządzony przez D. B. i A. K. na rzecz operatu W. S., co uniemożliwiło ocenę prawidłowości ustalonego odszkodowania. Sąd podkreślił, że odszkodowanie za działki zajęte pod drogi publiczne przysługuje jedynie za działki formalnie zaliczone do kategorii dróg publicznych (gminnych, powiatowych, wojewódzkich, krajowych), a nie za działki ogólnodostępne faktycznie. Podobnie, odszkodowanie przysługuje za działkę gruntu wydzieloną pod przyszłą drogę, a nie za wybudowanie na niej drogi czy odwodnienia.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. domagała się odszkodowania za działki nr 1, 2, 3 oraz zwrotu nakładów na uzbrojenie (droga, odwodnienie, sieć wodociągowa, kanalizacja sanitarna). Starosta ustalił odszkodowanie za działkę nr 2, odmawiając go za działki nr 1 i 3 oraz za nakłady na drogę i odwodnienie. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując odmowę odszkodowania za działki nr 1 i 3, nakłady na drogę i odwodnienie, a także zarzucając błędy proceduralne i wadliwość operatu szacunkowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2015 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Spółki kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 11 kwietnia 2011 r. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w L. (zwana dalej "Spółką") zwróciła się do Burmistrza Miasta L. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działki nr 1, 2 oraz 3 oraz o zwrot nakładów na uzbrojenie w postaci drogi z odwodnieniem, sieci wodociągowej oraz kanalizacji sanitarnej. Do wniosku dołączono operat szacunkowy opracowany przez rzeczoznawcę majątkowego K D. Wniosek w zakresie odszkodowania za działki i zwrot nakładów na uzbrojenie w postaci drogi z odwodnieniem przekazano wedle właściwości Staroście [...]. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 98 ust. 3, art. 11 ust. 1, art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 1 i ust. 5 pkt 1, art. 130, art. 132 ust. 1a i ust. 2, art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie tekst jednolity: Dz. U. 2014, poz. 518 z późn. zm. zwanej dalej u.g.n.) Starosta [...], po rozpatrzeniu wniosku "A" Sp. z o.o. ustalił odszkodowanie w wysokości 30.584,00 zł za nieruchomość położoną w L., oznaczoną jako działka nr 2. Odszkodowanie to zostało ustalone w oparciu o operat sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego W. S., którego wyliczenia organ w pełni zaakceptował. Jednocześnie odmówił ustalenia odszkodowania za nieruchomości oznaczone jako działki nr 1 i 3 oraz za nakłady na drogę z odwodnieniem, znajdujące się na działce 2. Organ I instancji stanął na stanowisku, iż odszkodowanie przysługuje jedynie za grunty przejęte w wyniku podziału pod drogi publiczne, a działki o nr 1 oraz 3 takiego statusu nie posiadały i nie posiadają. Odnośnie natomiast nakładów na drogę z odwodnieniem Starosta [...] stwierdził, iż jej budowa została zakończona po wydaniu decyzji o podziale nieruchomości, a nadto urządzenie odwadniające stanowi samowolę budowlaną, wobec czego odszkodowanie za ww. nakłady nie przysługuje. Od powyższej decyzji "A" Sp. z o.o. wniosła odwołanie, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: art. 98 ust. 1 i 3, art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 1 i ust. 5 pkt 1, art. 134 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 154 ust. 1 u.g.n.; art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym; art. 1, art. 8 i art. 16 ustawy o drogach publicznych; art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP; art. 7, art. 8, art. 76, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.; art. 1 protokołu nr 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. Uzasadniając zarzuty Spółka wskazała, iż choć działki o nr 1 oraz 3 nie posiadają statusu dróg publicznych, to są one ogólnodostępne, pełnią faktycznie funkcję dróg publicznych, a budowa i utrzymanie dróg zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym należy do gminy. Powołała się przy tym na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z 6 listopada 2007 r., zgodnie z którym przeznaczenie gruntu prywatnego pod drogę ogólnodostępną i połączoną z siecią dróg publicznych prowadzi do faktycznego wywłaszczenia i musi skutkować przyznaniem stosownego odszkodowania, a także na wyrok WSA w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 1834/07. Podniosła nadto, iż działka nr 1 stanowi poszerzenie ulicy [...], która jest drogą publiczną, a organ I instancji nie przeprowadził stosownego postępowania dowodowego w tym zakresie. Wskazała, że rozpoczęcie budowy nawierzchni ww. dróg nastąpiło w oparciu o prawomocne pozwolenia na budowę i rozpoczęło się jeszcze w roku 2006, co uzasadnia żądanie zwrotu nakładów na te drogi poniesionych przez "A" Sp. z o.o. Odnośnie natomiast urządzenia odwadniającego Spółka wskazała, iż jego budowa nastąpiła w oparciu o stosowne pozwolenie wodnoprawne i nie wymagała odrębnego pozwolenia na budowę. Zarzuciła także bezzasadne pominięcie dowodu w postaci operatu szacunkowego sporządzonego na zlecenie organu przez rzeczoznawców D. B. i A. K., niewyjaśnienie w decyzji powodów pominięcia tego dowodu, a także bezzasadne przyjęcie jako dowodu operatu szacunkowego sporządzonego przez W. S., który to operat, zdaniem strony, nie spełnia ustawowych wymogów. Wskazała nadto, iż o treści ww. operatu szacunkowego dowiedziała się dopiero 30 października 2013 r. i nie miała możliwości ustosunkowania się do jego treści. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu zrelacjonował przebieg postępowania administracyjnego i przytoczył odnośne przepisy, wskazując m.in., iż zgodnie z treścią art. 98 ust. 1 u.g.n. działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Stosownie natomiast do brzmienia art. 98 ust. 3 u.g.n. za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem; jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Jak następnie wskazał Wojewoda, nieruchomość oznaczona jako działka o nr 2 przeszła z mocy prawa na własność Gminy L. na postawie decyzji Burmistrza Gminy L. z [...] r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka 4 oraz 5 o łącznej powierzchni 2,3526 ha, k.m. 1 obrębu L., dokonanego na wniosek "A" Sp. z o.o. z siedzibą w L. Teren obejmujący ww. działkę zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w L. nr [...] z [...] r. przeznaczony był pod drogi publiczne, wobec czego zastosowanie znalazł przepis art. 98 ust. 1 u.g.n. Powyższe okoliczności nie były w toku postępowania kwestionowane przez strony. Strony nie kwestionowały również okoliczności, iż działki oznaczone nr 1 i 3, które powstały w wyniku podziału działki nr 6 zatwierdzonego decyzją Burmistrza Miasta L. z [...] r. nr [...], nie były położone na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogi publiczne, znajdowały się natomiast na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową. Jak wynika z planów realizacyjnych osiedla, drogi te umożliwiają dostęp do dróg publicznych właścicielom sąsiednich działek. Stosownie do brzmienia art. 98 ust. 1 i ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na własność gminy przechodzą jedynie nieruchomości zajęte pod drogę publiczną. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. Jak jednak wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z ww. decyzji podziałowych, drogi zlokalizowane na działkach o nr 1 oraz 3 są położone poza terenami przeznaczonymi pod drogi publiczne, ani też nie zostały zaliczone do kategorii tych dróg na mocy uchwały organów gminy. Wbrew twierdzeniom odwołującej, nie są to drogi służące zaspokajaniu potrzeb miejscowych, a jedynie potrzeb właścicieli działek wydzielonych w procesie inwestycyjnym budowy osiedla w postaci dostępu do drogi publicznej. Ich dostępność wynika jedynie z faktu, że nie zostały one ogrodzone przez właściciela nieruchomości, który dobrowolnie odstąpił od ograniczenia możliwości korzystania z nich przez podmioty trzecie. Spełniają zatem definicję dróg wewnętrznych w rozumieniu art. 8 ustawy o drogach publicznych. Wojewoda [...] wskazał następnie, że powołany przez "A" Sp. z o.o. wyrok ETPC z 6 listopada 2007 r. sygn. akt 22531/05 dotyczył stanu prawnego sprzed 15 lutego 2000 r., kiedy to znowelizowano art. 98 ust. 1 u.g.n. precyzując, iż dotyczy jedynie nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. W tym stanie rzeczy jako niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przepisów prawa w zakresie wyżej wymienionym. Niezasadne są także twierdzenia strony, iż obowiązek wypłaty odszkodowania za działki oznaczone nr 1 i 3 wynika z zasad słuszności i sprawiedliwości społecznej. Gmina ma obowiązek zaspokajania zbiorowych potrzeb mieszkańców, nie zaś zapewniania indywidualnego dostępu każdej nieruchomości do drogi publicznej. Jak kolejno wskazał Wojewoda [...] organ I instancji, ustalając wysokość należnego odszkodowania za działkę nr 2, oparł swe rozstrzygnięcie na operacie szacunkowym sporządzonym 20 maja 2013 r. przez rzeczoznawcę majątkowego W. S. Aktualność operatu została potwierdzona przez rzeczoznawcę 15 lipca 2014 r. Stosownie do treści art. 150 ust. 2 u.g.n. dla nieruchomości, które mogą być przedmiotem obrotu ustala się jej wartość rynkową. Zgodnie zaś z § 36 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. 2000 r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.) mającym w niniejszej sprawie odpowiednie zastosowanie na mocy § 36 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia, w przypadku gdy na realizację inwestycji drogowej została wywłaszczona lub przejęta z mocy prawa nieruchomość, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową, wartość rynkową określa się, przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych, chyba że określenie wartości jest możliwe przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Zdaniem Wojewody [...], biegły W. S. przy sporządzaniu operatu szacunkowego stosował się do obowiązujących w tym przedmiocie przepisów prawa. Jako niezasadny należy bowiem uznać podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia art. 98 ust. 3 w zw. z art. 130 ust. 1 u.g.n. poprzez nieuwzględnienie nakładów poczynionych na drogę znajdującą się na działce nr 2, która przeszła z mocy prawa na własność gminy. Odesłanie w art. 98 ust. 3 in fine ustawy o gospodarce nieruchomościami, w myśl którego: "Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości", nie otwiera przedmiotowo zakresu ustalenia odszkodowania. Odesłanie to dotyczy zasad i trybu, zakres przedmiotowy jest wyznaczony w art. 98 ust. 3 w związku z art. 98 ust. 1 u.g.n., który stanowi wyraźnie, iż odszkodowanie przysługuje za działki gruntu (tak np. wyrok NSA z 13 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2594/12). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pismem z dnia 10 grudnia 2014 r. wniosła "A" Sp. z o.o. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. Zaskarżonej decyzji zarzuciła, zarzuty te szeroko motywując w uzasadnieniu skargi, naruszenie: - art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 134 § 1 i § 2 u.g.n. przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, które to naruszenie polegało na przyjęciu za podstawę wydania zaskarżonej decyzji błędnej wyceny wartości nieruchomości oznaczonej jako działka nr 2 i przyjęciu, że wartość prawa własności ww. nieruchomości wynosi kwotę 30.584 zł, pomimo iż tak ustalona wartość nie jest wartością rynkową, a w szczególności nie uwzględnia części składowych nieruchomości gruntowej, w tym nakładów poniesionych na tę nieruchomość oraz urządzeń infrastruktury technicznej znajdujących się na tej nieruchomości, które zgodnie z art. 134 § 2 w zw. z art. 4 pkt 17 u.g.n. winny zostać uwzględnione przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości; art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 134 § 1 i § 2 u.g.n. i art. 130 § 1 zdanie drugie u.g.n. które to naruszenie polegało na oparciu się przez organ na operacie szacunkowym, sporządzonym (zdaniem Spółki niezgodnie z wymogami prawa i zasadami dobrej praktyki zawodowej) przez W. S. zamiast na operacie szacunkowym sporządzonym przez D. B. oraz A. K. w dniu [...] r. zmienionym następnie aneksem z dnia [...] r., której to decyzji organ zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji w żaden sposób nie uzasadnił; art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., które to naruszenie polegało na przyjęciu, iż nieruchomości oznaczone jako działki o numerach 1 i 3 nie są drogami ogólnodostępnymi, lecz stanowią drogi przeznaczone wyłącznie do użytku mieszkańców, pomimo iż ze zgromadzonego w niniejszym postępowaniu materiały dowodowego nie wynika, jakoby ww. nieruchomości nie były drogami ogólnodostępnymi; art. 10 § 1 k.p.a. i art. 8 k.p.a.- przez niezapewnienie Spółce czynnego udziału i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w odpowiednim terminie przed wydaniem decyzji, w szczególności poprzez niepoinformowanie skarżącej o zleceniu sporządzenia nowego operatu szacunkowego W. S.; art. 107 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu których organ drugiej instancji odmówił wiarygodności i mocy dowodowej operatowi szacunkowemu sporządzonemu przez D. B. oraz A. K.; art. 134 § 1 i § 2 w zw. z art. 4 pkt 17 i art. 98 § 1 i § 3 u.g.n. oraz art. 191 k.c. w zw. z art. 47 § 1 k.c. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przy określaniu wartości nieruchomości dla celów wyliczenia wysokości odszkodowania uwzględnia się jedynie sam grunt z wyłączeniem części składowych nieruchomości gruntowej, w tym nakładów poniesionych na tę nieruchomość oraz urządzeń infrastruktury technicznej znajdujących się na tej nieruchomości; art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. w zw. z art. 1 Pierwszego Protokołu Dodatkowego do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 21 ust. 2 Konstytucji, a także art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przez ich niezastosowanie w odniesieniu do działek o numerach 1 i 3, położonych w L., skutkujące uznaniem, iż z uwagi na fakt, że działki te nie zostały wprost przeznaczone pod drogi publiczne to skarżącej nie przysługuje odszkodowanie, pomimo iż w niniejszym przypadku zaistniał przypadek faktycznego wywłaszczenia nieruchomości pod drogę formalnie nie zaliczoną do żadnej kategorii drogi publicznej i nie planowaną w planie miejscowym jako droga publiczna, lecz w rzeczywistości pełniącą funkcję ogólnodostępnego ciągu komunikacyjnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty wyrażone uprzednio w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. i art. 8 k.p.a. przez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu na skutek niepoinformowania jej o zleceniu sporządzenia nowego operatu szacunkowego, iż o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (wśród których znajdował się ww. operat) Spółka została poinformowana przed wydaniem decyzji przez organ I instancji pismem z 21 października 2013 r., i z uprawnienia tego skorzystała. Natomiast operat szacunkowy, autorkami którego były A. K. i D. B., obejmował łącznie działki nr 2, 1 i 3, wobec czego nie mógł stanowić on podstawy ustalenia odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także rozstrzygnięcia decyzję tę poprzedzającego wykazało, że są one, z przyczyn natury proceduralnej, dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Obie decyzje, nie ujmując wszystkich koniecznych do ostatecznego wyjaśnienia sprawy kwestii naruszają bowiem art. 7 i 77 k.p.a. w stopniu uniemożliwiającym ich pełną merytoryczną kontrolę. W pierwszej kolejności wskazania jednak w tym miejscu wymaga, iż Sąd nie podziela przekonania skarżącej, że skoro jej zdaniem działki nr 1 i 3 stanowią działki ogólnodostępne to tym samym winno jej przysługiwać za działki te stosowne odszkodowanie. Pomijając bowiem nawet kontrowersje pomiędzy orzekającymi w sprawie organami a skarżącą Spółką czy istotnie działki mają charakter ogólnodostępny, czy też jak się wydaje dostępność ta zależy od doraźnej woli właściciela, podkreślenia wymaga, iż art. 98 ust. 1 u.g.n. nie posługuje się ogólnym pojęciem działek ogólnodostępnych lecz w brzmieniu obowiązującym od 15 lutego 2000 r. precyzyjnie wskazuje, że chodzi jedynie o drogi publiczne szczegółowo wyliczając następnie, iż drogi te to drogi gminne, powiatowe, wojewódzkie i krajowe. Nie ulega zaś wątpliwości, iż jak wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z decyzji podziałowych, drogi zlokalizowane na działkach o nr 1 oraz 3 są położone poza terenami przeznaczonymi pod drogi publiczne, nie została też podjęta żadna uchwała kwalifikująca ww. działki do którejkolwiek z wyliczonych w art. 98 ust. 1 u.g.n. kategorii dróg, a tym samym sposób ich faktycznego użytkowania czy dostępności w świetle przywołanej normy nie ma znaczenia prawnego. Bezzasadnym jest w tej mierze przywoływanie wyroku Trybunału Praw Człowieka z 6 listopada 2007 r. albowiem dotyczył innego stanu prawnego i w żadnej mierze artykułu 98 ust. 1 u.g.n. w znowelizowanym brzmieniu nie zakwestionował. Nie do zaakceptowania są też wywody Spółki, iż w istocie nastąpiło jej "faktyczne wywłaszczenie" albowiem to na jej wniosek i zgodnie z jej wolą wydano decyzję podziałową. Niejasnym jest natomiast czy istotnie (argument taki pojawił się w trakcie postępowania, nie został jednak rozważony przez organy w uzasadnieniach podjętych decyzji, ani też powtórzony w skardze), działka nr 1 w części stanowi poszerzenie drogi publicznej, zawarty w aktach rysunek nie jest bowiem w tej mierze jednoznaczny. Gdyby bowiem sytuacja taka miała miejsce organy winny by ją rozważyć w kontekście art. 98 ust. 1 zdanie 3 u.g.n. Sąd nie podziela też twierdzeń Spółki dotyczących odwodnienia. Słusznie bowiem organ II instancji wskazuje, że stosownie do art. 98 ust. 3 u.g.n. odszkodowanie przysługuje za działkę gruntu wydzieloną pod przyszłą drogę, nie zaś za wybudowanie na niej drogi bądź jej odwodnienia w całości bądź części. Trafnie też Wojewoda [...] zauważa, że zawarte w art. 98 ust. 3 in fine u.g.n. odesłanie do przepisów o wywłaszczeniu dotyczy jedynie zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości, nie otwiera natomiast przedmiotowo zakresu ustalenia odszkodowania, który to zakres jest wyznaczony w art. 98 ust. 3 w związku z art. 98 ust. 1 u.g.n., wskazujących wyraźnie, iż odszkodowanie przysługuje za działki gruntu (tak np. przywołany w decyzji wyrok NSA z 13 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2594/12). Niejasnym jest natomiast, i w tej części podzielić należy argumentację Spółki, z jakiego powodu organ I instancji początkowo zlecił sporządzenie operatu szacunkowego rzeczoznawcom D. B. i A. K., następnie po upływie roku A. K. przedłożyła do operatu tego aneks, zaś organ zlecił rzeczoznawcy W. S. sporządzenie nowego operatu i oparł decyzję swą na operacie sporządzonym przez rzeczoznawcę ostatnio wymienionego, a nie na operacie sporządzonym wcześniej. Przyczyny takiego postępowania nie zostały przez Starostę wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, pomimo zarzutów w tej mierze zawartych w odwołaniu nie odniósł się do kwestii tej także Wojewoda [...] w wydanej przez siebie decyzji drugoinstancyjnej, pomijając kwestię poprzedniego operatu milczeniem. Do sprawy operatu sporządzonego przez A. K. i D. B. Wojewoda odniósł się dopiero w odpowiedzi na skargę wskazując, iż operat ten "obejmował łącznie działki nr 2, 1 i 3, wobec czego nie mógł stanowić on podstawy ustalenia odszkodowania". Twierdzenie to uznać należy za niezrozumiałe albowiem wspomniany wyżej aneks do operatu (z dnia 13 grudnia 2012 r.) wskazuje w części końcowej wartość, wg wyliczeń autorek, każdej działki z osobna. Brak jakichkolwiek w tej mierze wyjaśnień w obydwu decyzjach czyni niemożliwym ocenę prawidłowości ustalonego odszkodowania zwłaszcza, że rozbieżność co do wartości rynkowej działki 2 w obydwu operatach jest znaczna (we wspomnianym powyżej aneksie wynosi ona 57.951,00 zł podczas gdy rzeczoznawca W. S. wartość tę określił jako wynosi 30.584,00 zł). W ramach ponownego postępowania organ ponownie rozpozna sprawę, w razie spowodowanej upływem czasu utraty aktualności operatów zlecając sporządzenie kolejnego operatu, wyjaśni kwestie pominięte w dotychczasowym postępowaniu, a następnie wyda prawidłową decyzję, wszechstronnie ją motywując w uzasadnieniu. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach obejmujących wpis od skargi w kwocie 200,00 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 240,00 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17,00 zł orzeczono na wniosek strony skarżącej na podstawie art. 200, 205 i 209 p.p.s.a. a także § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j.: Dz. U. 2013, poz. 490).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło