II SA/Gl 902/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kubik po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o udzielenie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. C. (C.) na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne na skutek sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 października 2012 r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu S.C. złożył na druku urzędowego formularza PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W treści formularza oświadczył, że poza motorem o wartości 20 000 zł nie posiada żadnego majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych i innych przedmiotów o wartości przekraczającej 3 000 euro. Skarżący oświadczył nadto, że jest studentem i pomimo podejmowania okresowych prac, dochód uzyskiwany z tego tytułu nie pozwala mu na zaspokojenie codziennych potrzeb. Jedynym źródłem utrzymania się jest dochód uzyskiwany z tytułu umowy zlecenia w wysokości 1 330 zł. W związku z powyższym referendarz sądowy wezwał skarżącego pismem z dnia 17 września 2012 r. do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez: - udokumentowanie dochodu uzyskiwanego z umowy zlecenia; - udokumentowanie (np. wypisem z księgi wieczystej, stosownym aktem notarialnym, kopią umowy najmu itp.) tytułu prawnego, jaki przysługuje skarżącemu do zamieszkiwanej nieruchomości; - podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (czynsz, opłaty za tzw. media, to jest energię elektryczną, gaz, wodę wywóz śmieci, telefony itd., a także zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków i inne wydatki); - nadesłanie wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych obrazujących operacje dokonane na tych rachunkach w okresie ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący przesłał jedynie wyciąg z rachunku bankowego obrazujący czesne za szkołę (za wrzesień), wyciąg wykazujący wysokość rachunku za usługi telekomunikacyjne za miesiąc sierpień br. oraz kopię rachunku wystawionego w oparciu o umowę zlecenia zawartą pomiędzy wnioskodawcą a S. P.z tytułu wykonania, której wnioskodawca otrzymał wynagrodzenie w kwocie 1 216 zł netto. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 października 2012 r. oddalono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia w ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw, w którym zarzucił błędne przyjęcie, że nie uprawdopodobnił on w sposób dostateczny, iż jego sytuacja materialna jest na tyle ciężka, że zasadnym było zwolnienie go od kosztów sądowych. Dodatkowo oświadczył, że otrzymywany dochód z tytułu umowy zlecenia, jak również ogólna jego sytuacja majątkowa nie pozwala mu na zaspokojenie wszystkich jego potrzeb, a także na uiszczenie opłat sądowych. W związku z powyższym wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 245 § 1 P.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi natomiast, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki dla uwzględnienia wniosku, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Zasadą jest, że strona powinna partycypować w kosztach postępowania. Podkreśla się przy tym w orzecznictwie, że to strona musi wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły (zob. postanowienia NSA: z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, niepublik., z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05; z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II FZ 498/07- nie publik.). Biorąc pod uwagę powyższe uznać należy, że skarżący, mimo skierowanego do niego wezwania, nie przedstawił pełnej informacji dotyczącej jego sytuacji majątkowej. Przede wszystkim nie udzielił żadnych wyjaśnień co do miejsca, w którym zamieszkuje, tytułu prawnego do tej nieruchomości, w rezultacie nie wiadomo, czy mieszka sam, czy też prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z innymi osobami. Skarżący nie udokumentował również swoich wydatków, w tym kosztów bieżącego utrzymania, nie przedstawił żadnych rachunków za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę itd. To budzi poważną wątpliwość, czy rachunki te faktycznie wystawiane są na skarżącego, czy też na inne osoby. Poza tym wnioskodawca nie uprawdopodobnił również w przekonujący sposób swoich miesięcznych dochodów. Przedstawił jedynie rachunek z tytułu wykonania umowy zlecenia na kwotę 1216 zł netto, wystawiony 31 sierpnia 2012 r. W rezultacie nie wiadomo, ile tego rodzaju zobowiązań wykonuje w ciągu miesiąca, nie przedłożył natomiast żadnego rachunku za wrzesień br. Tymczasem zupełnie inną kwotę miesięcznego dochodu wskazał w druku PPF, a mianowicie kwotę 1 330 zł. Powyższe okoliczności nie uzasadniają zdaniem Sądu rozstrzygnięcia ponad wszelką wątpliwość, że skarżący spełnia warunki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co pozwalałoby obciążyć budżet państwa kosztami sądowymi. To na stronie spoczywa bowiem obowiązek podejmowania takich czynności, które przekonałyby Sąd co do zasadności przyznania prawa pomocy. Tym samym jeżeli zachodzą poważne wątpliwości co do pełnej oceny stanu majątkowego wnioskodawcy, uznać należy, że Sąd nie ma wystarczających podstaw do przyznania prawa pomocy (zob. np. postanowienia NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OZ 674/09 i z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt I OZ 651/09). W oparciu o przedłożone przez skarżącego informacje nie można natomiast zdaniem Sądu jednoznacznie stwierdzić, że zasługuje on na prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Uniemożliwiają one bowiem wszechstronne i obiektywne zbadanie jego sytuacji materialnej, stanowiącej przesłankę przyznania takiej pomocy. Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie art. 245 P.p.s.a., art. 246 § 1 P.p.s.a., art. 254 § 1 P.p.s.a. w zw. art. 260 P.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji postanowienia.