II SA/Gl 905/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. i S. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania w kwestii wniosku skarżących o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi postanawia: przywrócić termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę B. S. i S. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania. Skarżący nie uzupełnili bowiem w terminie braków formalnych tej skargi w postaci jej podpisania oraz nadesłania jednego odpisu, mimo że skierowana do nich korespondencja w tym zakresie została uznana za skutecznie doręczoną, zgodnie z 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ustawą. Odpis tego orzeczenia doręczono skarżącym w dniu 13 grudnia 2010 r. W dniu [...] r. skarżący wystąpili do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia powyższych braków formalnych skargi. W jego uzasadnieniu zwrócili uwagę na nieskuteczne doręczenie im wezwań w tym zakresie, albowiem przedmiotowe przesyłki nie były dwukrotnie awizowane przez pocztę. Wraz z wnioskiem skarżący nadesłali dwa odpisy skargi własnoręcznie podpisane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 ustawy pismo z przedmiotowym wnioskiem wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ustawy) oraz dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ustawy). W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę datę doręczenia B. S. i S. S. odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi, uznać należy że skarżący dochowali ustawowego terminu złożenia rozpatrywanego wniosku. W tej dacie mogli oni bowiem powziąć wiadomość odnośnie kierowanej do nich wcześniej korespondencji sądowej, z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania w terminie czynności wskazanych w tej korespondencji. Nadto wraz z wnioskiem skarżący uzupełnili braki formalne skargi – nadsyłając własnoręcznie podpisany odpis skargi oraz dodatkowy odpis celem doręczenia uczestnikowi postępowania. Przechodząc do oceny okoliczności wskazujących na brak winy skarżących w uchybieniu terminu zauważyć wymaga, że niewątpliwie po ich stronie występują trudności w uprawdopodobnieniu tych okoliczności, głównie z uwagi na ograniczone środki dowodowe, jakimi mogą dysponować w zakresie braku awizacji przedmiotowej korespondencji. Jednocześnie należy mieć na względzie regulację art. 73 ustawy, zgodnie z którą dwukrotne awizowanie przesyłki, w sposób określony w tym przepisie uzasadnia przyjęcie domniemania faktycznego, że przesyłka ta doszła do rąk adresata, a więc dokonane w ten sposób doręczenie było skuteczne. W niniejszej sprawie dwukrotną awizację przesyłek zawierających wezwania do uzupełnienia braków skargi potwierdzają adnotacje pracownika poczty. Wskazać wymaga jednakże, iż powyższe domniemanie jest wzruszalne, a trybem właściwym do jego obalenia jest przywrócenie terminu (por. postanowienia SN z dnia 4 września 1970 r., I PZ 53/70, OSNCP 1971 r., Nr 6, poz. 100 oraz z dnia 12 stycznia 1973 r., I CZ 157/72, OSNCP 1973 r., Nr 12, poz. 215). Postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu nie ma jednak na celu zakwestionowania faktu doręczenia przesyłki, lecz jedynie uchylenie się od ujemnych skutków w zakresie upływu terminu, jakie wynikają dla strony z tego doręczenia (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. P 13/05, oraz z dnia 15 października 2002 r., sygn. SK 6/02 w odniesieniu do tej samej problematyki poruszanej w postępowaniu cywilnym). W wymienionych wyżej orzeczeniach Trybunał Konstytucyjny wskazał na czynniki, które zwiększają prawdopodobieństwo nieotrzymania awiza przez adresata i zaliczył do nich okoliczności w wyniku, których poczta nie zawsze przestrzega standardów wyznaczonych przez prawo, co zmniejsza pewność dotarcia przesyłki. W rozpoznawanej sprawie skarżący podjęli próbę uchylenia się od negatywnych skutków uznania za skutecznie doręczenia wezwań w zakresie uzupełnienia braków formalnych skargi, czego konsekwencją było niekorzystne dla nich postanowienie z dnia 30 listopada 2010 r. o odrzuceniu skargi. Wskazaną przez nich okoliczność braku awizacji przesyłek Sąd uznał za wystarczającą do uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu w terminie wymogów formalnych skargi. Nie można bowiem wykluczyć, że w istocie skarżący nie otrzymali zawiadomień o awizacji kierowanej do nich korespondencji. W świetle powyższego oraz mając na uwadze konstytucyjną zasadę prawa do sądu należało przywrócić skarżącym termin do uzupełnienia braków formalnych skargi, w oparciu o regulację art. 86 § 1 ustawy.