II SA/Gl 913/08
WyrokWSA w Gliwicach2009-02-23
Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Iwona Bogucka, Bonifacy Bronkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a nie prawo rzeczowe do nieruchomości, ma legitymację procesową do żądania wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba posiadająca jedynie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a nie prawo rzeczowe do nieruchomości, nie posiada legitymacji procesowej do żądania wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Legitymację taką posiada spółdzielnia mieszkaniowa jako właściciel lub wieczysty użytkownik nieruchomości, reprezentując interesy swoich członków. W związku z tym, organ administracji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania wznowieniowego.Stan faktyczny
Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczył decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Inwestor uzyskał zgodę Prezydenta Miasta, która stała się ostateczna. Pełnomocnik F. Z., posiadającego spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, domagał się wznowienia postępowania, argumentując brak powiadomienia lokatorów, ich udział w postępowaniu oraz negatywne skutki dla wartości mieszkań i zdrowia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że F. Z. nie posiada legitymacji procesowej, gdyż stroną jest spółdzielnia mieszkaniowa jako użytkownik wieczysty nieruchomości. WSA w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko Kolegium.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skargi F. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta K. po rozpatrzeniu wniosku inwestora [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. wyraził zgodę na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...] zlokalizowanej na dachu budynku przy ul. [...] w K. w zakresie środowiskowych uwarunkowań oraz ustalił warunki realizacji przedsięwzięcia. Decyzja wydana została na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.), art. 46 ust. 1 pkt. 1, art.46a ust.1 i ust.7 pkt 4, art. 56 ust. 2, 3, 4, 7 ,8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z póź. zm.) oraz na podstawie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z póź. zm.).
Powyższa decyzja nie została zaskarżona i stała się ostateczna.
Pismem z dnia [...] r. G. K., występując jako pełnomocnik ojca, F. Z. zamieszkałego. w K. przy ul. [...], zwróciła się do Prezydenta Miasta K. w wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją przytaczając, jako podstawę wniosku treść art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a.
Pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta K. powiadomił G. K., iż stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną była Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" jako wieczysty użytkownik nieruchomości. W konsekwencji organ nie dopatruje się podstaw prawnych do wznowienia postępowania.
W odpowiedzi działająca w imieniu ojca G. K. pismem z dnia [...] r. ponownie wskazała, iż złożyła opłacony wniosek o wszczęcie postępowania wznowieniowego, po raz kolejny przywołując jako podstawę wniosku art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Podała, że jej zdaniem wznowienie postępowania powinno nastąpić ze względu na cyt. "powstałe nowe okoliczności" tj. fakt, iż lokatorzy bloków przy ul. [...] i [...] oraz ul. [...] nie byli powiadomieni o budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, lokatorzy-członkowie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" nie brali udziału w postępowaniu, lokalizacja bazy spowoduje zaniżenie wartości ich mieszkań, a nadto baza została zlokalizowana w nieprawidłowej odległości od następnego bloku i szkoły, stwarza też zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wskazaną wyżej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż wszczęcie i prowadzenie postępowania w trybie art. 149 k.p.a. zależy od uprzedniej kontroli przez organ, czy zachodzą formalnoprawne przesłanki warunkujące jego dopuszczalność, z tym że niedopuszczalność wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym bądź podmiotowym. Decyzja wydana na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmawiająca wznowienia postępowania w sprawie może być więc wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie, legitymacji strony (przyczyny podmiotowe), lub wykazania tego, że nie istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie (przyczyny przedmiotowe). Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., musi wynikać z przepisów prawa materialnego. Organ wskazał, że w dniu 19 sierpnia 2007 r. weszła w życie nowelizacja ustawy - Prawo ochrony środowiska. Nowelizacja ta dokonana ustawą z 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2007 r. Nr 88, poz. 587), nie zawiera przepisów przejściowych. Ukształtowała ona inne niż dotychczas obowiązujące pojęcie strony postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia. Art. 46a ust. 4 pkt 1 ustawy – Prawo ochrony Środowiska uzyskał następujące brzmienie: "Do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, wraz z terenem działek sąsiednich". Zdaniem Kolegium w obecnym stanie prawnym nie zasięg oddziaływania planowanej inwestycji stanowi zatem jedno z kryteriów uznania danego podmiotu, za stronę, ale istnienie praw rzeczowych do działek sąsiadujących z terenem planowanego przedsięwzięcia, będącego źródłem emisji do środowiska, na które to działki emisja ta może oddziaływać. Jak wynika z akt sprawy działka nr [...] przy ul. [...] w K. stanowi własność Miasta K. w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". W konsekwencji w ocenie Kolegium F. Z. nie przysługuje legitymacja procesowa do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta K., zachodzą zatem przyczyny podmiotowe niedopuszczalności wznowienia ww. postępowania. Zgodnie bowiem z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Katowicach z dnia 15 maja 1994 r. SA/Ka 2500/93: "członkowie spółdzielni mieszkaniowych (...) nie mają własnego interesu prawnego czy szczególnego tytułu prawnego do tego, aby w stosunkach zewnętrznych (nie wynikających z członkostwa w spółdzielni i spółdzielczego prawa do lokalu) mogli występować o wydanie decyzji administracyjnych i podważać decyzje nie adresowane do nich jako stron w znaczeniu materialnoprawnym" (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 1999 r., sygn. akt: IV SA 629/97. LEX nr 47855). Jeżeli więc postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego spółdzielni, wynikającego z jej własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, brak podstaw do udziału członka spółdzielni w tym postępowaniu w charakterze strony. Uprawnień takich nie stwarza art. 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U. 2003, Nr 188, poz. 1848 z późn. zm.), który stanowi że majątek-spółdzielni jest prywatną własnością jej członków. Przepis ten nie daje bowiem członkom spółdzielni bezpośredniego prawa do korzystania z majątku spółdzielczego oraz rozporządzania rzeczą w rozumieniu art. 140 Kodeksu cywilnego. Majątkiem spółdzielni rozporządza spółdzielnia jako osoba prawna poprzez swoje organy.
Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik F. Z. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu rozważyła treść art. 28 i 29 k.p.a. a także konstytucyjną zasadę równości wyprowadzając z norm tych wniosek, iż członkowie spółdzielni mieszkaniowych cyt. "nie mogą być ubezwłasnowolnieni w zakresie obrony przed działaniami na ich szkodę". Lokatorzy ci nie wyrazili bowiem zgody na to by poddawano ich cyt. "przez 24 godziny na dobę eksperymentowi działania pól magnetycznych". Wskazała też nieprawidłowy, zdaniem lokatorów, sposób procedowania Spółdzielni.
Odrębne wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy G. K. złożyła też w imieniu innych lokatorów. Decyzjami z dnia [...] r. nr [...] oraz [...] Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze (decyzje te nie stanowią przedmiotu niniejszego postępowania sądowego).
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] r. odmawiającą wznowienia, na wniosek F. Z., postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta K. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją Nr [...] z dnia [...] r., postanowiło utrzymać ww. decyzję w obrocie prawnym. Analizując materiał zebrany w sprawie Kolegium nie stwierdziło bowiem nieprawidłowości w ustaleniu, że F. Z., działającemu przez pełnomocnika, nie przysługuje legitymacja procesowa do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją Prezydenta Miasta K. Zgodnie bowiem z już przytoczonym w zaskarżonym rozstrzygnięciu wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Katowicach z dnia 15 maja 1994 r. sygn. akt: SA/Ka 2500/93 jeżeli postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego spółdzielni, wynikającego z jej własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości to brak podstaw do udziału członka spółdzielni w tym postępowaniu w charakterze strony. Kolegium wskazało nadto, że argumentacja pełnomocnika Pana F. Z. zawarta we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może zostać uwzględniona. Na etapie postępowania wstępnego w sprawie o wznowienie postępowania, organ nie rozważa bowiem przesłanek merytorycznych lecz okoliczności niezbędne do wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.
Pismem z dnia [...] r. reprezentowany przez G. K. F. Z. i wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Kolegium domagając się m.in. uchylenia obu wydanych przez SKO w sprawie rozstrzygnięć, a także wstrzymania wykonalności decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania (ten ostatni wniosek został oddalony postanowieniem tut. Sądu z dnia 3 listopada 2008 r.). W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego, G. K., zarzuciła zaskarżonej decyzji cyt. "nie przyznanie w toczącym się postępowaniu przymiotu strony wielu osobom, których życia, zdrowia i praw majątkowych dotyczy przedsięwzięcie polegające na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej". Nie odnosząc się do kwestii interesu prawnego po stronie skarżącego, wskazała, że jej zdaniem cyt. "Prezydent Miasta K. naruszył prawo poprzez ograniczenie kręgu podmiotów uczestniczących w postępowaniu , a ponadto oparł swoje racje wyłącznie na dokumencie inwestora - [...] Spółki z o.o. w W., nie czyniąc własnych ustaleń w tym zakresie, pomijając powiadomienie lokatorów właścicieli mieszkań własnościowych budynków przy ul. [...],[...] oraz pomijając okoliczność dotyczącą spadku wartości nieruchomości właścicieli prywatnych sąsiadujących posesji z ul. [...],[...] i [...] i [...]. W konsekwencji uniemożliwiono stronie podjęcie jakiejkolwiek inicjatywy procesowej, która miałaby wykazać szkodliwość promieniowania elektromagnetycznego na życie i zdrowie mieszkańców". Pełnomocnik wskazała w tej mierze, iż na okoliczność spadku wartości nieruchomości na skutek wzniesienia stacji bazowej powołać należy opinię prof. F. P. co, jej zdaniem, dostatecznie uzasadnia przyznanie mieszkańcom przymiotu strony, ponieważ sprawa dotyczy ich mienia. Pełnomocnik F. Z., lokatora bloku przy ul. [...] wskazała, iż także właściciele prywatnych nieruchomości zostali pominięci jako strona w postępowaniu o środowiskowych uwarunkowaniach przy budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Odnośnie natomiast praw lokatorów pełnomocnik podkreśliła, że w szczególnych przypadkach dopuszcza się w postępowaniu administracyjnym jako stronę właścicieli mieszkań własnościowych. Takie wymogi są spełnione przez lokatorów bloków przy ul. [...], gdyż mieszkania zostały wykupione w latach [...]. Pełnomocnik podkreśliła nadto, że zgodnie z poglądami doktryny legitymację do złożenia podania o wznowienie postępowania ma każda jednostka, która twierdzi, że decyzja wydana w postępowaniu dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku i to niezależnie od tego, czy umożliwiono jej uczestniczenie w tym postępowaniu w charakterze strony, czy też nie. Ponadto orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2007 r. sygn. akt II SA/ Wr 745/07 wskazuje, iż zbadanie czy dany podmiot posiada przymiot strony następuje tylko i wyłącznie po wznowieniu postępowania, gdyż każdy inny przypadek jest niezgodny z przepisami prawa.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie może zostać uwzględniona.
Przystępując do szczegółowych rozważań wskazać należy, iż w myśl utrwalonych w doktrynie i judykaturze poglądów wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji objawia się w sytuacjach, kiedy to po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania dowodowego, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy – por. szerzej W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1983, s. 242G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r. , s. 295 i nast. wraz z cytowaną tam literaturą. Jedną z przesłanek nakazujących organowi wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją jest w świetle przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. okoliczność braku udziału strony w postępowaniu, bez jej własnej winy, kolejną zaś podniesiona we wniosku okoliczność wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji jednak nieznanych organowi, który wydał decyzję - art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Wskazać w tym miejscu należy, że bezspornym w rozpatrywanej przez Sąd sprawie jest fakt, iż skarżący F. Z. nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] r., a w szczególności nie został zawiadomiony o jego wszczęciu oraz nie doręczono mu zapadłego w sprawie orzeczenia. Kwestią sporną pomiędzy reprezentowanym przez pełnomocnika skarżącym a orzekającymi w sprawie organami jest natomiast ocena czy skarżący ma przymiot strony i tym samym czy mógł był skutecznie, z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., złożyć wniosek o wznowienie postępowania w sprawie.
Wskazać w tej mierze należy, iż w myśl art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W sposób szczególny stronę postępowania administracyjnego definiuje i jednocześnie zawęża w stosunku do art. 28 k.p.a. ustawa Prawo o ochronie środowiska. Interpretacja art. 46a tejże ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. kwestionowanych rozstrzygnięć wskazuje bowiem, iż stroną postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia są podmioty posiadające prawa rzeczowe do nieruchomości, na której zlokalizowana ma być inwestycja oraz prawa rzeczowe do działek sąsiadujących z terenem planowanego przedsięwzięcia, będącego źródłem emisji do środowiska, na które to działki emisja ta może oddziaływać. Wskazać w tym miejscu można, że w poprzednim stanie prawnym w sprawach inwestycji stanowiących uciążliwość dla otoczenia, interes prawny miał, zgodnie z utrwalonym w tej mierze orzecznictwem, podmiot, który dysponował tytułem prawnym do działki położonej w strefie oddziaływania tej inwestycji, a nie tylko do działki z nią graniczącej- por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2005r., sygn. akt OSK 1865/04.
W odniesieniu do statusu F. Z. wskazane zmiany ustawodawstwa nie miały zresztą znaczenia. Jak bowiem wynika z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych działka [...], przy ul. [...]w K. stanowi własność Miasta K. w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Spółdzielnia, jako strona, brała udział w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K., którą to decyzję skarżący zamierzał wzruszyć w drodze postępowania wznowieniowego. Skarżący F. Z., zajmujący mieszkanie nr [...] w należącym do Spółdzielni bloku, jak wynika ze słów pełnomocnika G. K. nie posiada odrębnej własności zajmowanego lokalu lecz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. W konsekwencji, nie mając tytułu prawnego do nieruchomości przymiot strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia mu nie przysługiwał.
Dodatkowo wskazać w tym miejscu mozna, iż w myśl orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 9 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 310/05, LEX nr 190881), cechami interesu prawnego jest zawsze to, że jest on indywidualny, konkretny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Przymiot strony ma więc osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw.
W konsekwencji w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowanym jest stanowisko, że w sprawach dotyczących nieruchomości gruntowych należących do spółdzielni mieszkaniowych spółdzielnie te, jako podmioty, którym przysługuje prawo własności lub wieczystego użytkowania, mają uprawnienia strony w postępowaniach administracyjnych dotyczących planowanych inwestycji. Spółdzielnie te są bowiem reprezentantami interesów swoich członków, którzy w przypadku posiadania jedynie lokatorskiego bądź własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu ze względu na ograniczony charakter prawa rzeczowego mają jedynie interes faktyczny, co oznacza, że nie mają oni przymiotu strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 2001 r. SA/Sz 1628/99, niepubl. i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 935/05, niepubl.). Postępowania te dotyczą bowiem sfery prawnej spółdzielni mieszkaniowej, która też reprezentuje swoich członków w tym postępowaniu. Ewentualną niezgodność interesów spółdzielni i jej członków strony sporu mogą rozstrzygnąć w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 650/07 (niepubl.)
W orzecznictwie dopuszcza się wprawdzie wyjątkowo udział członka spółdzielni mieszkaniowej (nie dysponującego odrębną własnością lokalu) jako strony postępowania administracyjnego i to niezależnie od udziału w tym postępowaniu spółdzielni mieszkaniowej jednak jedynie w sytuacji, gdy wykaże swój indywidualny, własny interes prawny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2001 r. sygn. akt IVSA 1610/99, LEX nr 53445). Ma to zatem miejsce wtedy, gdy dana decyzja rozstrzyga o kwestiach dotyczących prawa członka tej Spółdzielni do korzystania z lokalu zgodnie z przysługującym mu ograniczonym prawem rzeczowym - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2003 r., Lex Polonica nr 365619, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1763/07, co jednak w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.
W konsekwencji ustalenia, iż skarżącemu nie przysługiwał status strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie jest on także podmiotem uprawnionym do domagania się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Jednocześnie Sąd zauważa, że w myśl utrwalonych poglądów doktryny i judykatury w zależności od oczywistości bądź jej braku posiadania przez dany podmiot statusu strony możliwe jest przesądzenie o braku owego statusu już w decyzji odmawiającej wznowienia postępowania bądź dopiero w rozstrzygnięciu zapadłym po jego wznowieniu. Rozróżnienie to w niniejszej sprawie nie ma jednak istotnego wpływu na jej wynik w obu bowiem przypadkach niedopuszczalnym jest wnioskowane przez skarżącego merytoryczne badanie ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Podkreślenia wymaga nadto, że kontroli Sądu podlegały w niniejszej sprawie jedynie rozstrzygnięcia Kolegium odmawiające skarżącemu wznowienia postępowania administracyjnego, mające zatem charakter wyłącznie proceduralny. W konsekwencji także Sąd, będąc związanym przedmiotem zaskarżenia, nie mógł zatem badać ani pod względem formalnym ani merytorycznym zgodności z prawem kwestionowanej przez stronę decyzji Prezydenta Miasta K. Odnośnie z kolei wniosku pełnomocnika skarżącego o cyt. "łączne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie decyzji SKO-OŚ428428/222/1/08/RN" (zapewne chodzi o decyzję SKO-OŚ-428/222/1/08/RN) Sąd wyjaśnia, że skarga będąca przedmiotem obecnego postępowania sądowego jednoznacznie wskazuje, iż dotyczy doręczonej F. Z. w dniu [...] r. decyzji z dnia [...] nr [...]. Skarga natomiast na wydaną na rzecz innych osób decyzję [...] nie została do tut. Sądu wniesiona.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło