II SA/Gl 914/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi S. S.A. z siedzibą w K. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia 15 kwietnia 2024 r. nr PR.5121.4.2023 w przedmiocie warunków zabudowy terenu postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 22 maja 2024 r. S. S.A. z siedzibą w K. reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 15 kwietnia 2024 r., nr PR.5121.4.2023 uchylające w całości postanowienie Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia 30 października 2023 r., nr [...], w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji, polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej wraz z infrastrukturą techniczną niezbędną do jej użytkowania zgodnie z przeznaczeniem na działce nr 1., położonej w miejscowości R., w granicach terenu górniczego [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono między innymi naruszenie art. 7, 77 i 80 kpa, art. 138 § 2 kpa, a ponadto art. 54 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W konsekwencji domagano się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, a ponadto zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie, która odbyła się w dniu 12 grudnia 2024 r. pełnomocnik skarżącej spółki podtrzymał wniesioną skargę oraz wskazał, że istota sporu sprowadza się do tego, czy drgania parasejsmiczne należy wyrażać w jednostce prędkości czy przyspieszenia. Strona skarżąca stoi na stanowisku, że parametr ten prawidłowo może być określony poprzez prędkość. Z kolei pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi, powołując się na art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zwrócił uwagę, że zażalenie na postanowienie uzgodnieniowe przysługuje wyłącznie inwestorowi, zaś błędne pouczenie w zaskarżonym postanowieniu nie narusza art. 112 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi, sąd administracyjny obowiązany jest z urzędu badać, czy wniesienie skargi jest dopuszczalne. Negatywny wynik takiej kontroli skutkuje brakiem możliwości rozstrzygnięcia sporu i wydania w sprawie wyroku. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 50 § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Pod pojęciem interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., rozumie się istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem. Związek ten wynika w przeważającej większości z przepisów administracyjnego prawa materialnego, ale także procesowego lub ustrojowego, gdzie musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonego aktu lub podjęcia określonej czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. Ze skargą do sądu administracyjnego może wystąpić podmiot, który wykaże związek pomiędzy swoją sytuacją prawną i normą prawa materialnego, procesowego lub ustrojowego (por. T. Woś, w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis Warszawa 2009, s. 275, uzasadnienie uchwały NSA z 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt OPS 1/04). W konsekwencji, postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Istnienie legitymacji skargowej podlega badaniu przez sąd administracyjny. Podmioty mają legitymację do złożenia skargi w zakresie określonym przepisami prawa. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, natomiast brak legitymacji jest podstawą do odrzucenia skargi. Niewykazanie owego związku skutkuje tym, iż podmiot wnoszący skargę nie jest legitymowany do jej wniesienia. Skarga taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem Sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn, tj. innych niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1 – 5a, jest niedopuszczalne. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że S. S.A. z siedzibą w K. nie posiada indywidualnego interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. Nie jest również podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na podstawie szczególnego przepisu. Należy podkreślić, że niniejsze postępowanie było typowym postępowaniem po uzgodnieniu z "(...) właściwym organem nadzoru górniczego - w odniesieniu do terenów górniczych. Zgodnie z art. 53 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1130 dalej u.p.z.p.) "uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a., z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie - uzgodnienie uważa się za dokonane". Zasadnicza zmiana art. 53 ust. 5 u.p.z.p., w stosunku do regulacji obowiązującej przed 17 lipca 2010 r., polega na ograniczeniu kręgu podmiotów legitymowanych do wniesienia zażalenia na postanowienie o uzgodnieniu projektu decyzji o warunkach zabudowy. Do momentu wejścia w życie ustawy z dnia 7 maja 2010 r. uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonywano w trybie art. 106 k.p.a. Tak sformułowana treść przepisu powodowała, że każda strona postępowania administracyjnego była uprawniona do złożenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie uzgodnienia na podstawie art. 106 § 5 k.p.a. Od dnia 17 lipca 2010 r. sytuacja ta uległa zmianie, bowiem ustawodawca wprowadził regulację szczególną względem przepisu art. 106 § 5 k.p.a. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 53 ust. 5 u.p.z.p. zażalenie na postanowienie w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy przysługuje wyłącznie inwestorowi (por. postanowienie NSA z 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 937/12). Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że skoro ustawodawca na etapie rozstrzygania kwestii incydentalnych w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy legitymację skargową przyznał wyłącznie inwestorowi, to wniesienie skargi przez inny nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jej odrzucenia, bowiem skarga pochodzi od podmiotu, który skarżącym być nie może (por. postanowienie NSA z 2 października 2012 r., sygn. akt II OSK 2300/12). Tym samym skoro w trakcie postępowania administracyjnego o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy nikt poza inwestorem nie ma interesu prawnego, aby być stroną, to również nie sposób wywieść ten interes skarżącej spółki z art. 50 p.p.s.a. Przepis art. 53 ust. 5 u.p.z.p. nie pozostawia żadnych wątpliwości odnośnie do tego, kto może inicjować postępowanie odwoławcze poprzez zwrot "przysługuje wyłącznie inwestorowi". Z uwagi więc na brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że interes prawny skarżącej wynika z przepisów prawa materialnego, a ponadto żaden przepis ustawy szczególnej nie przyznaje skarżącej uprawnienia do wniesienia skargi w niniejszej sprawie należało uznać, że skarżąca spółka nie zalicza się do żadnej kategorii podmiotów wymienionych w art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a., co uzasadniało odrzucenie skargi. W konsekwencji uznać należało, że skarżącej spółce nie przysługuje legitymacja do złożenia skargi w niniejszej sprawie wobec oczywistego brzmienia art. 53 ust. 5 u.p.z.p. Oczywisty brak po stronie skarżącej interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu powodował niedopuszczalność skargi, skutkując jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Na marginesie wskazać należy, iż przyjęte uregulowanie, w oparciu o które przyznano prawa wniesienia zażalenie na postanowienie uzgodnieniowe wyłącznie inwestorowi, nie pozbawia faktycznie innych stron postępowania możliwości skutecznego kwestionowania przed sądem administracyjnym postanowień w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy, czy też inwestycji celu publicznego. Może to mieć jednak miejsce dopiero na dalszym etapie postępowania. Strony mają bowiem prawo wniesienia odwołania od decyzji o ustaleniu warunków zabudowy (analogicznie lokalizacji inwestycji celu publicznego). Wówczas mogą podnosić kwestie związane z dokonanymi uzgodnieniami, jako strony, których pozbawiono prawa do ich kwestionowania na etapie postępowania uzgodnieniowego, w związku z treścią art. 142 k.p.a. Ostateczna decyzja może być z kolei przedmiotem zaskarżenia do sądu przez każdą ze stron postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę.