II SA/Gl 928/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A. M. i N. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia budowy obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Dnia [...] r. N. i A. M., zam. ul [...] w B. (nazywani w dalszej części uzasadnienia również "skarżącymi") wystąpili do Prezydenta B. ze zgłoszeniem zamiaru przystąpienia do robót budowlanych polegających na montażu konstrukcji linowo-wspornikowej pod reklamę z siatki "winylowej" – na budynku wielorodzinnym (znajdującym się przy [...]), stanowiącym ich własność. Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...]r. nr [...] zgłosił swój sprzeciw do ww. zgłoszenia. W uzasadnieniu podniósł, że dnia 18 grudnia 2009 r. nastąpiła zmiana rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 74, poz. 836 ze zm.). W świetle tych zmian oraz aktualnego brzmienia § 14a ust. 1 rozporządzenia budynek mieszkalny wielorodzinny powinien być użytkowany w sposób zapewniający nieograniczanie oświetlenia dziennego mieszkań. W związku z powyższym montaż siatki w celach reklamowych na całej elewacji budynku jest niedopuszczalny. Od decyzji odwołali się skarżący, jednakże Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał skarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał na tę samą argumentację, którą przedstawił organ I instancji. Skargę na decyzję Wojewody [...] do tutejszego Sądu złożyli A. i N. M. Powołując się na ochronę swojego prawa własności domagali się uchylenia decyzji organów administracyjnych. Jednakże Sąd wyrokiem z dnia 22 czerwca 2011 r. sygn. II SA/Gl 86/11 oddalił skargę. W wyniku skargi kasacyjnej złożonej przez A. i N. M. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 marca 2013 r. sygn. II OSK 2254/11 uchylił wyrok oraz zaskarżoną decyzję. Skład orzekający uznał, iż organy administracji nie przeprowadziły systemowej wykładni przepisów rozporządzenia z dnia 16 sierpnia 1999 r. Nie można bowiem abstrahować od okoliczności, iż w budynku przy placu [...] nikt nie mieszka. Ustawodawca wprowadził zakaz ograniczania dostępu światła dziennego do budynku, ale zakaz ten nie ma charakteru bezwzględnego. Jednocześnie NSA zobowiązał organ administracji do dokonania oceny, czy w sprawie nie występują inne przesłanki wyrażenia sprzeciwu. Z akt administracyjnych wynika, iż w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego skarżący wykonali zamierzone roboty budowlane, określając je nazwą zabezpieczenia (za pomocą siatki winylowej) przed spadającym tynkiem. Dlatego też Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. dnia [...]r. wszczął z urzędu postępowania w sprawie nakazania wykonania określonych robót (skucia tynków i gzymsów) oraz samowoli budowlanej – polegającej na umieszczeniu na budynku banera reklamowego. Rozpatrując ponownie sprawę Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. [...] utrzymał decyzję z dnia [...]r. w mocy. W ramach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, iż budynek znajduje się w złym stanie technicznym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzjami z [...]r. oraz [...] nakazał skarżącym zabezpieczenie budynku, który to obowiązek nie został zrealizowany. Jednocześnie wskazał, iż roboty budowlane zostały już wykonane, w związku z czym PINB prowadzi postępowanie w sprawie. Skargę na decyzję Wojewody [...] złożyli A. i N. M. Domagając się: - uchylenia decyzji i wydania rozstrzygnięcia zgodnie z przepisami prawa "wspólnotowego", - uwzględnienia ich pism składanych bezpośrednio do Sądu, - przeciwdziałania przewlekłości postępowania, zarzucili Wojewodzie niewywiązanie się z wytycznych udzielonych przez Naczelny Sąd Administracyjny. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Nie ustosunkował się do zarzutów skarżących, gdyż takie, do dnia rozprawy, nie wpłynęły. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazali skarżący. Na początku należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle § 2 wspomnianego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia jako "P.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru przystąpienia do budowy lub wykonywania robót budowlanych w trzech enumeratywnie wskazanych sytuacjach. Ma to miejsce, gdy 1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, 2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy, 3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje. Sposób redakcji powyższego przepisu wskazuje wyraźnie, iż katalog powyższy ma charakter zamknięty. Oznacza to, iż inne przyczyny nie mogą skutkować wniesieniem sprzeciwu (czy też uzasadniać utrzymania w mocy decyzji taki sprzeciw wyrażającej). Należy zatem przyjąć, iż decyzja Wojewody [...] narusza prawo. Oparł on bowiem swe rozstrzygnięcie o dwie okoliczności, jakimi są zły stan budynku oraz faktyczne wykonanie robót objętych zgłoszeniem. A takie przesłanki w art. 30 ust. 6 nie ustawy Prawo budowlane nie zostały wymienione. W związku z powyższy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda [...] weźmie pod uwagę poczynione wyżej rozważania Sądu, na temat przesłanek wyrażenia sprzeciwu, o którym mowa w art. 30 ust. 6 ustawy Prawo budowlane. Zważy również, że zgłoszenie, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, dotyczy planowanej inwestycji, o której, przy spełnieniu warunków ustawowych, zawiadamia się właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych (art. 30 ust. 5 ustawy), nie zaś oświadczenia złożonego przez sprawcę samowoli budowlanej w toku postępowania, prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. II SA/Łd 690/13 za www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem zgłoszenie, aby było skuteczne, musi być dokonane przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 stycznia 2013 r. sygn. IV SA/Po 1067/12 za www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeśli zatem organ stwierdzi, iż faktycznie roboty budowlane zostały wykonane (bez skutecznego zgłoszenia), powinien rozważyć, czy postępowanie w sprawie nie stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie bowiem z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 poz. 267 ze zm.), "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części". O bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. możemy mówić wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza zatem, że w sprawie występują tego typu przeszkody, które uniemożliwiają wydanie decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Tak rozumiana przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postępowaniu, może również powstać w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracyjnym (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2014 r. sygn. II SA/Gd 168/14 za www.orzeczenia.nsa.gov.pl).