II SA/Gl 964/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi H. G. na akt Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania karty parkingowej uchyla zaskarżony akt. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] r. postanowił o zaliczeniu na stałe niepełnosprawności H. G. zam. w J., przy ul. [...] do stopnia lekkiego, jednocześnie uznając, iż badany nie kwalifikuje się do uzyskania karty parkingowej na podstawie art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), wskazując w pkt. 9 orzeczenia - nie dotyczy. Orzeczenie to utrzymane zostało w mocy orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności nr [...] z dnia [...] r. Ostatecznie, na skutek odwołania H. G. od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] w K., sprawę rozpatrywał Sąd Rejonowy w R. Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] zmienił zaskarżone orzeczenie organu orzeczniczego drugiej instancji w ten sposób, że w 1/stwierdził, iż odwołujący H. G. spełnia przesłanki określone w art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a w pkt 2/ oddalił odwołanie w pozostałym zakresie. Dnia 28 czerwca 2016 r. H. G. wystąpił do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z wnioskiem o wydanie karty parkingowej. Pismem z dnia 7 lipca 2016 r. organ zawiadomił wnioskującego o odmowie przyznania karty parkingowej, stwierdzając, iż nie spełnia on warunków koniecznych do jej otrzymania. Art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym stanowi wyraźnie, że "kartę parkingową wydaje się osobie niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego bądź umiarkowanego stopnia niepełnosprawności mającej znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się". Wyrok Sądu Rejonowego w R. pominął w swej treści istotne dla strony z uwagi na uprawnienie do wydania karty parkingowej rozstrzygnięcie - tzn. brak określenia stopnia niepełnosprawności do jakiego został zaliczony odwołujący się, stąd należy przyjąć, iż dokumentami potwierdzającymi status osoby niepełnosprawnej są zarówno ten wyrok Sądu w części, w której dokonał zmiany wydanego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jak również orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R., w części której Sąd nie zmienił. Zatem w takiej sytuacji odwołujący legitymuje się obecnie orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności z pozytywnie określonym punktem 9 wskazań: spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dla oceny, czy osoba niepełnosprawna spełnia kryteria kluczowy jest przepis art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy. Przewidziano w nim dwa kryteria warunkujące możliwość wydania osobie niepełnosprawnej karty parkingowej, które powinny być spełnione łącznie. Kryterium podmiotowe - legitymowanie się osoby niepełnosprawnej orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz kryterium przedmiotowe - tj. stwierdzenie u tych osób znacznego ograniczenia możliwości samodzielnego poruszenia. Wprawdzie wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] r. H. G. został zliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności wraz ze wskazaniem w punkcie 9 orzeczenia - spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust.3a pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, to jednak w ocenie organu nie spełnia on przesłanek do wydania karty parkingowej, gdyż nie został zaliczony do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności. W świetle powyższego Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. stwierdził, iż posiadany wyrok nie uprawnia w aktualnym stanie prawnym do otrzymania karty parkingowej. Pismem z dnia 18 lipca 2016 r. H. G. wezwał organ administracji do usunięcia naruszenia prawa poprzez przyznanie mu karty parkingowej. W odpowiedzi Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. pismem z dnia [...] r. podtrzymał swoje stanowisko dotyczące odmowy przyznania wnioskowanej karty parkingowej. W dniu 20 sierpnia 2016 r. H. G. złożył do tutejszego Sądu skargę. Domagając się "wykonania" wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia [...]r. (sygn. [...]) stwierdził, iż organ administracji jest zobowiązany do zmiany punktu 9 orzeczenia o jego stopniu niepełnosprawności, odwołując się do regulacji zawartej w art. 365 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swą dotychczasową argumentację, odwołując się do aktualnej regulacji prawnej i dokonanej wykładni uniemożliwiającej przyznanie karty parkingowej osobie nie legitymującej się określonym w ustawie stopniem niepełnosprawności. W takcie rozprawy przed Sądem pełnomocnik skarżącego podniósł, że organy administracji zastosowały przepisy prawa wprost, z pominięciem wspomnianego wyżej wyroku Sądu Rejonowego. W jego ocenie orzeczenie sądu tworzy normę indywidualną, która powinna zostać w sprawie zastosowana i niedopuszczalne było dokonanie przez organ administracji ponownej wykładni obowiązujących przepisów. Wskazał, że skarżący w poprzednio obowiązującym stanie prawnym posiadał kartę parkingową, więc zapewne Sąd Rejonowy w R. chronił prawa nabyte skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn . Dz.U. z 2016 r. , poz. 1066) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 tego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). wynika natomiast, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie co prowadzi do uchylenia zaskarżonego aktu, gdyż wydany został z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Bezsporny w sprawie pozostaje w sprawie stan faktyczny, a mianowicie to, iż orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. nr [...] z dnia [...] r. H. G. zaliczony został na stałe do stopnia niepełnosprawności - lekkiego, a jednocześnie w pkt 9 tego orzeczenia w zakresie spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) stwierdzono - "nie dotyczy". Orzeczenie to zostało w całości utrzymane w mocy orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] r., a następnie zostało zmienione wyrokiem Sądu Rejonowego w R. Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w ten sposób, że Sąd stwierdził, że odwołujący - H. G. spełnia przesłanki określone w art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zatem wyrokiem tym Sąd Rejonowy w R., będąc właściwym do rozpatrzenia odwołania do orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] (zgodnie z pouczeniem zawartym w tym rozstrzygnięciu) zmienił zakwestionowane odwołaniem do niego orzeczenie w ten sposób, że uznał iż osoba niepełnosprawna spełnia przesłanki określone w art. 8 ust. 3a ust. 1 przywołanej powyżej ustawy. Zgodnie z art. 365 Kodeksu postępowania cywilnego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Za dominujące w nauce polskiej uznać należy stanowisko, że związanie stron, o którym mowa w wymienionym powyżej przepisie polega na związaniu tych osób (organów) dyspozycją zawartej w sentencji wyroku skonkretyzowanej, zindywidualizowanej i trwałej normy prawnej wywiedzionej przez sąd z norm generalnych i abstrakcyjnych zawartych w przepisach prawnych. Inne sądy, organy prawne oraz organy administracji publicznej, rozstrzygające w sprawach inne niż karne (§ 2), są związane prejudycjalnie, czyli nie mogą dokonać odmiennej oceny prawnej roszczenia niż zawarta w prejudykacie, ale także nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych. Związanie stron oraz prejudycjalne związanie innych organów określane jest jako pozytywny aspekt prawomocności materialnej albo, według innych autorów, jako tzw. pozytywny skutek prawomocności formalnej (zob. P. Telenga: Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego). Zdaniem Andrzeja Jakubeckiego (komentarz do art. 365 Kodeksu postępowania cywilnego) przez pojęcie innych sądów rozumieć należy sądy powszechne rozpoznające sprawy cywilne, sądy administracyjne oraz Sąd Najwyższy. Sądów powszechnych orzekających w postępowaniu karnym dotyczy zaś § 2 tego przepisu. Stanowisko powyższe reprezentowane jest także przez orzecznictwo. W wyroku z dnia 27 stycznia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż pomimo ulokowania w ustawie innej niż Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, art. 365 Kodeksu postępowania cywilnego powinien być stosowany bezpośrednio także przez sądy administracyjne (sygn. akt I OSK 939/14), stwierdzając, iż ratio legis tego przepisu polega na tym, iż przepis ten gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć wzajemnie ze sobą sprzecznych, co byłoby nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (zob. też wyroki tego Sądu z dni 1 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1054/08 i z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt II FSK 1116/14). Zatem nie tylko ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny (art. 11 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), ale także wymieniony powyżej art. 365 Kodeksu postępowania cywilnego dotyczy sądów administracyjnych, wywierając określone skutki w sferze materialnoprawnej. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R. wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] zmienił zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...]r., w ten sposób, że w 1/stwierdził, iż odwołujący H. G. spełnia przesłanki określone w art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a w pkt 2/ oddalił odwołanie w pozostałym zakresie. Tym samym w punkcie 1 tego orzeczenia przesądził, iż H. G. spełnia przesłanki konieczne do uzyskania karty parkingowej. Zgodnie zatem z tym, co stwierdzono powyżej, na podstawie przywołanego art. 365 Kodeksu postępowania cywilnego rozstrzygnięcie to wiąże strony, sąd, który go wydał, a także inne sądy oraz organy państwowe i organy administracji publicznej, w tym orzekające w przedmiocie wnioskowanej karty parkingowej zespoły orzecznicze. Reasumując należy podkreślić, że jeżeli sąd cywilny, w zakresie swojej właściwości, orzekł, iż odwołujący H. G. spełnia przesłanki określone w art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, to nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego i stanowi niedopuszczalne pominięcie tego orzeczenia przez organy administracji publicznej. Narusza to bowiem art. 365 Kodeksu postępowania cywilnego. Ani organy orzekające, ani Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie są bowiem uprawnione do oceny trafności wydanego przez sąd cywilny prawomocnego orzeczenia. Mogło być ono zakwestionowane w odpowiednim trybie jedynie w postępowaniu cywilnym. Jak zasadnie podniósł pełnomocnik skarżącego na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 r. w zakresie uprawnień skarżącego do uzyskania karty parkingowej, wymieniony powyżej prawomocny wyrok sądu powszechnego tworzy normę indywidualną, z której wynika jego prawo w tym postępowaniu W konsekwencji organy orzekające odmawiając skarżącemu tego prawa nie były uprawnione dokonać odmiennej wykładni treści art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym niż ta, która wynika z sentencji wiążącego je prawomocnego wyroku sądu cywilnego. Mając na uwadze powyższe zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy administracyjnej i co w konsekwencji musiało doprowadzić do jego uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi O kosztach postępowania sądowego Sąd nie orzekał wobec braku w tym zakresie stosownego wniosku. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ orzekający wydając rozstrzygnięcie będzie miał na uwadze poczynione powyżej ustalenia i uwagi.