II SA/Gl 967/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2009r. sprawy ze skargi Z. O. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie o wymeldowanie oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. Z. O. wniósł do Wojewody [...] odwołanie od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...]r. nr [...], którą orzeczono o wymeldowaniu go z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w S. Odwołujący się podał, że przedmiotowa decyzja została mu doręczona w dniu [...]r. w związku ze złożoną przez niego prośbą z dnia [...]r. W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji kierując się zeznaniami głównego najemcy lokalu błędnie przyjął, że nie przebywał w tym mieszkaniu od [...]r. Tymczasem nocował on w nim w tym czasie kilkakrotnie, aż nie zostały we [...]r. wymienione zamki w drzwiach wejściowych (w innym miejscu odwołania podał, że w miejscu stałego zameldowania przebywał przynajmniej raz w miesiącu). Z uwagi na uciążliwe dojazdy do pracy z biegiem czasu zaczął nocować w wozie kempingowym, który udostępnił mu pracodawca. Odwołujący się zakwestionował także ustanowienie w sprawie przez Sąd Rejonowy w P. kuratora dla osoby nieobecnej reprezentującego go w postępowaniu administracyjnym. Inicjator postępowania o wymeldowanie J. B. doskonale bowiem znał jego miejsce pobytu, miał telefon do firmy, w której wówczas pracował, a także znał numer jego telefonu. Informację o miejscu jego pobytu zataił on także przed Policja, która go poszukiwała w związku z niepłaceniem alimentów. Tymczasem z pewnością stawiłby się na wezwanie organu prowadzącego postępowanie, jak i na wezwanie Policji. Postanowieniem z dnia [...]r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 134 w związku z art. 124 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał, że decyzja organu I instancji została oparta na przepisie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Wskazał także, że odwołujący się opuszczając miejsce dotychczasowego pobytu nie podał nowego miejsca swojego pobytu, a organ prowadzący postępowanie nie zdołał go ustalić. W tym stanie rzeczy zgodnie z art. 34 § 1 k.p.a. wystąpił on do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej. Ustanowiony postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...]r., sygn. akt [...], kurator odebrał w zastępstwie odwołującego się decyzję organu I instancji w dniu [...]r., a zatem 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...]r. Wobec powyższego skoro odwołanie od opisanej decyzji zostało złożone przez Z. O. w dniu [...]r. to należało przyjąć, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Wojewoda powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał także, że nie można przyjąć iż termin do wniesienia odwołania rozpoczyna swój bieg od dnia w którym strona zastępowana przez przedstawiciela dowiedziała się o decyzji, gdyż czyniłoby to zbędną instytucję przedstawiciela dla osoby nieobecnej unormowaną w art. 34 k.p.a. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że w przedmiotowej sprawie był związany prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w P., a badanie zasadności ustanowienia kuratora przez sąd powszechny i sposobu wypełniania przez niego funkcji nie należy do właściwości organu meldunkowego. W skardze wniesionej na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z. O. domagał się zbadania jego zgodności z prawem. W uzasadnieniu skargi podał, że w [...]r. po powrocie z pracy, którą wykonywał zagranicą, nie mógł się dostać do mieszkania przy ul. [...] w S., bowiem zostały wymienione zamki w drzwiach wejściowych i w związku z tym nocował w hotelu. W dniu [...]r. został skierowany do schroniska dla bezdomnych w P. koło R. Skierowanie to zostało wystawione w oparciu o informację telefoniczną przekazaną z Urzędu Gminy, że został wymeldowany z miejsca stałego pobytu. Tymczasem było to jednak nieprawdą bowiem decyzja o wymeldowaniu go została wydana dopiero w dniu [...]r. Skarżący następnie podał, ze dniu [...]r. został zatrzymany przez Policję i aktualnie odbywa wyrok 8 miesięcy pozbawienia wolności. Wskazał także, że w [...]r. złożył do Wójta Gminy S. wniosek o wznowienie postępowania, lecz postępowanie w sprawie zostało zawieszone do czasu rozpatrzenia odwołania przez Wojewodę [...]. W dalszej części skargi podniesione zostały liczne argumenty kwestionujące zasadność decyzji o wymeldowaniu skarżącego z dotychczasowego jego miejsca stałego pobytu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku bowiem przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że odpowiada ono prawu. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z uwagi na treść żądań skargi skarżącemu przyjdzie wyjaśnić, że w wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd władny jest uchylić zaskarżony akt w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a także naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i wreszcie naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Wyjaśnić trzeba również, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowego nie jest kontrola legalności decyzji Wójta Gminy S. orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z miejsca stałego pobytu, a jedynie kontrola postanowienia Wojewody [...] o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. W sprawie nie mógł tym samym znaleźć zastosowania przepis art. 56 p.p.s.a. zakazujący dwutorowości postępowania administracyjnego i sadowoadministracyjnego. Sąd nie mógł też ocenić zasadności wydanego przez Sąd Rejonowy w P. postanowienia z dnia [...]r., [...], ustanawiającego przedstawiciela dla osoby nieobecnej celem zapewnienia skarżącemu reprezentacji w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie o wymeldowanie. Zauważyć trzeba, że wniosek o ustanowienie kuratora, o jakim jest mowa w art. 184 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, oparty został na przesłankach wynikających z art. 34 § 1 k.p.a. W dacie złożenia tego wniosku skarżący bowiem nie przebywał w miejscu swojego stałego pobytu, nie był także nigdzie zameldowany na pobyt czasowy, a ponadto był poszukiwany przez organy ścigania. W tym kontekście dostrzec wreszcie należy, że stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Nie dopełniając tego obowiązku skarżący naraził się tym samym na brak osobistego udziału w postępowaniu. Przechodząc po tych koniecznych wyjaśnieniach do omówienia pozostałych rezultatów kontroli legalności zaskarżonego postanowienia zauważyć należy, że orzeczenie to zostało wydane zgodnie z przepisem art. 134 k.p.a. Przepis ten nakazuje organowi odwoławczemu stwierdzenie w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie to ma charakter ostateczny. Norma wynikająca z przywołanego przepisu ma charakter bezwzględnie obowiązujący, jej dyspozycja wskazuje bowiem, że nie pozostawiono tu organowi odwoławczemu jakiejkolwiek sfery uznania. Stosownie do przepisu art. 129 § 2 k..p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu, już stanowi jego uchybienie (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665, Biul. Skarb. 1997, nr 5, s. 32). W przypadku gdy strona jest reprezentowana w postępowaniu administracyjnym przez przedstawiciela ustanowionego po myśli art. 34 § 1 k.p.a. decyzję administracyjną organ doręcza stosownie do art. 48 § 1 temu przedstawicielowi. Tym samym termin do wniesienia odwołania biegnie dla tej strony od dnia doręczenia decyzji kuratorowi, a nie od dnia w którym dowiedziała się ona o wydaniu tego aktu, czy też od dnia w którym doręczono jej odpis tej decyzji. Skład orzekający podziela tutaj stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 grudnia 2006 r., IV SA/Wa 1983/06, [w:] LEX nr 306529, że późniejsze doręczenie decyzji organu I instancji stronie reprezentowanej w postępowaniu administracyjnym przez kuratora ustanowionego na podstawie art. 34 k.p.a., któremu została uprzednio doręczona decyzja w danej sprawie, nie powoduje otwarcia od początku dla strony terminu wniesienia odwołania. Zauważyć ponadto należy, że z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skorzystać może jedynie strona, której organ doręczył decyzję, co w kontrolowanej sprawie nie miało miejsca bowiem, jak wynika z akt sprawy, skarżący otrzymał jedynie kopię decyzji o wymeldowaniu, a nie jej oryginał o jakim jest mowa w art. 109 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy decyzja Wójta Gminy S. w dacie składania odwołania przez skarżącego miała już walor ostateczności i jako taka może być wzruszona tylko w trybach nadzwyczajnych uregulowanych w rozdziałach 12 i 13 działu II k.p.a. Z powyższych względów na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.