II SA/Gl 970/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P.C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 marca 2024 r. nr 010070/680/8840466/2023 w przedmiocie świadczenia Dobry Start uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 listopada 2023 r. nr [...]. Decyzją z 14 listopada 2023 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania P. C. (dalej jako strona lub skarżący) świadczenia "Dobry start" na dziecko - L. S. (będącą jego wnuczką) w roku szkolnym 2023/2024. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w świetle § 2 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 15 czerwca 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu "Dobry start" (Dz. U. z 2021 r., poz. 1092), wyżej wymieniony nie jest osobą uprawnioną do przedmiotowego świadczenia. Z treści powołanych unormowań wynika bowiem, że prawo to przysługuje rodzicom, opiekunom faktycznym, opiekunom prawnym, rodzinom zastępczym, osobom prowadzącym rodzinne domy dziecka, dyrektorom placówek opiekuńczo-wychowawczych, dyrektorom regionalnych placówek opiekuńczo-terapeutycznych odpowiednio na dziecko własne, dziecko pozostające pod opieką prawną albo dziecko pozostające w pieczy zastępczej. Niezadowolony z powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych domagając się zmiany tego rozstrzygnięcia i wypłaty spornego świadczenia oraz zaznaczając, że chociaż nie jest dla wymienionego w rzeczonej decyzji dziecka rodziną zastępczą, to jednak opiekuje się nim od śmierci swojej żony, czyli od 2 października 2022 r. Nadto podkreślił, że przedstawił wszystkie dokumenty niezbędne do rozpoznania swego wniosku, w tym postanowienie Sądu Rejonowego w B. z [...] r., (sygn. akt [...]) rozstrzygające o udzieleniu zabezpieczenia i w tym zakresie o powierzeniu wspomnianej małoletniej pod jego pieczę przy równoczesnym ustanowieniu nadzoru kuratora do czasu zakończenia postępowania w sprawie o zmianę postanowienia w przedmiocie władzy rodzicielskiej. Decyzją z 21 marca 2024 r., nr 010070/680/8840466/2023 Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy akt stanowiący przedmiot odwołania. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że skarżący złożył wniosek o przyznanie spornego świadczenia 31 sierpnia 2023 r. dołączając doń jedynie postanowienie Sądu Rejonowego w B. z [...] r. o powierzeniu mu nad wnuczką pieczy bieżącej. W toku postępowania wyjaśniającego skarżącego wezwano o przedstawienie dokumentu potwierdzającego, że wspomniane dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej, jednak wyżej wymieniony dokumentu takiego nie dostarczył, a równocześnie nie przedstawił także dokumentów, z których wynikałoby, że jest dlań opiekunem faktycznym w rozumieniu § 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu "Dobry start", czyli osobą faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła do sądu o jego przysposobienie ani też opiekunem prawnym, a w rezultacie nie wykazał, że jest osobą, której w świetle § 4 ust. 1 wspomnianego aktu wykonawczego przysługuje prawo do spornego świadczenia i dlatego rozstrzygnięcie odmowne było zasadne. Strona wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (w formie "pisma ogólnego" złożonego drogą elektroniczną za pośrednictwem organu wraz z dołączonym do niej pismem datowanym na 16 marca 2024 r.) oświadczając, że nie zgadza się z zawartym w niej rozstrzygnięciem oraz żądając wypłaty świadczenia. Skarżący ponownie zaznaczył, że wnuczka jest pod jego opieką oraz powołał na tę okoliczność nadesłane wraz ze skargą postanowienie Sądu Rejonowego w B. z [...] r. (o którym wspominał w odwołaniu), a także wcześniejsze postanowienie tego Sądu z 24 lutego 2014 r., sygn. akt [...], mocą którego ograniczono wykonywanie władzy rodzicielskiej nad tym dzieckiem przez rodziców i powierzono je pod pieczę babki. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Powtórzył przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji ponownie podkreślając, że skarżący nie jest żadną z osób, którym przysługuje prawo do świadczenia dobry start, wymienionych w § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia z 15 czerwca 2021 r. albowiem Sąd powierzył mu nad wnuczką jedynie pieczę bieżącą, która nie jest równoważna pieczy zastępczej, co nie pozwala na uznanie go za opiekuna faktycznego w rozumieniu § 3 pkt 3 tego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 powyższej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej podlega uwzględnieniu. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wykazała bowiem, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzające ją rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne naruszają przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a zatem należało je wyeliminować z obrotu prawnego. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca przyznania stronie prawa do świadczenia "Dobry start" na dziecko w roku szkolnym 2023/2024. W pierwszej kolejności przyjdzie więc zaznaczyć, że problematyka dotycząca tego świadczenia została uregulowana w wydanym na podstawie delegacji sformułowanej w art. 187a ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2024 r., poz. 177 ze zm.) rozporządzeniu Rady Ministrów z 15 czerwca 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu "Dobry start". W sprawach o wskazane świadczenie organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działają jako organy administracji publicznej w sposób władczy rozstrzygając o prawach i obowiązkach obywatela (art. 187a ust. 2d powołanej ustawy w związku z § 8 wskazanego rozporządzenia). Odmowa przyznania świadczenia "Dobry start", uchylenie lub zmiana prawa do tego świadczenia wymaga przeprowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji administracyjnej (§ 15 ust. 4), zaś z mocy § 30 tego rozporządzenia, w przypadku, gdy jego przepisy nie regulują danej kwestii związanej z postępowaniem w sprawach o to świadczenie stosuje się wprost przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W sprawie jest poza sporem, że skarżącemu powierzono pieczę nad wnuczką mocą postanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...] r., sygn. akt [...], gdzie rozstrzygnięto o tym w ramach zabezpieczenia z urzędu postępowania o zmianę postanowienia w przedmiocie władzy rodzicielskiej (odrębnym postanowieniem z [...]r., sygn. akt [...] ten sam Sąd połączył to postępowanie ze sprawą o zmianę zarządzeń opiekuńczych wobec owej małoletniej). Bezspornym jest również, że w wykonaniu powołanego orzeczenia strona sprawowała nad tym dzieckiem faktyczną opiekę w dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia. Fakt ten nie był bowiem w żaden sposób kwestionowany przez orzekające w sprawie organy a zalegający w aktach sprawy materiał dowodowy nie wskazuje na istnienie jakichkolwiek okoliczności mogących mu przeczyć. Wyłączną przyczyną odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia było natomiast przyjęcie założenia, że skarżący nie mieści się w kręgu osób uprawnionych, których katalog określono w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu "Dobry start". Dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu trzeba zatem wskazać, że zgodnie z treścią przywołanego unormowania, świadczenie wychowawcze przysługuje: rodzicom, opiekunom faktycznym, opiekunom prawnym, rodzinom zastępczym, osobom prowadzącym rodzinne domy dziecka, dyrektorom placówek opiekuńczo-wychowawczych, dyrektorom regionalnych placówek opiekuńczo-terapeutycznych. Zdaniem organów obydwu instancji skarżący nie był żadną z tych osób albowiem nie był wobec wnuczki rodziną zastępczą, a równocześnie nie był dla niej opiekunem prawnym ani opiekunem faktycznym. W tych ramach - jak wynika expresis verbis z treści decyzji pierwszoinstancyjnej - przyjęto, że w świetle § 3 pkt 3 wskazanego rozporządzenia, pod pojęciem opiekuna faktycznego należy rozumieć osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jednak tylko wówczas, gdy - co nie miało w sprawie miejsca, wystąpiła z wnioskiem do sądu opiekuńczego o jego przysposobienie. Pozostaje poza sporem, że w okresie pobierania świadczenia skarżący nie był dla wnuczki rodziną zastępczą ani opiekunem prawnym. Kluczowe znaczenie ma natomiast zagadnienie, czy był dla tego dziecka opiekunem faktycznym w rozumieniu § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 15 czerwca 2021 r. Orzekające w sprawie organy udzieliły na to pytanie odpowiedzi przeczącej dokonując literalnej wykładni powyższej normy w powiązaniu z § 3 pkt 3 cytowanego aktu. W ocenie Sądu stanowisko takie nie zasługuje na aprobatę. Przyjdzie odnotować, że powyższa kwestia była już wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych na gruncie analogicznych unormowań regulujących kwestię osób uprawnionych do świadczenia wychowawczego zawartych w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r., poz. 421). Jakkolwiek w niektórych orzeczeniach Sądy te akceptowały rozwiązanie, jakie zastosowały w niniejszej sprawie organy (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 16 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 566/23, publ. Lex nr 3644997), to jednak w zdecydowanej większości przypadków opowiadały się za potrzebą takiej wykładni przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która uwzględnia konstytucyjnie zagwarantowane prawa jednostki (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 4 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 2140/18, publ. Lex nr 3022467, z 27 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2707/17, publ. Lex nr 2740596 oraz z 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 203/19, publ. Lex nr 2778919, a także wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Bydgoszczy z 21 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 984/23, publ. Lex nr 3644939, w Łodzi z 13 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 867/23, publ. Lex nr 3664298 oraz w Krakowie z 9 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1140/17, publ. Lex nr 2406160, w Warszawie z 29 grudnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 833/16, publ. Lex nr 2205003, czy tutejszego Sądu: z 3 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 82/24, publ. Lex nr 3735776). Stanowisko to należy uznać za w pełni aktualne na gruncie przepisów określających krąg osób uprawnionych do świadczenia "Dobry start", regulujących wspomniane zagadnienie zasadniczo w taki sam sposób jak ma to miejsce w przypadku świadczenia wychowawczego. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni przychyla się do powyższego poglądu, tym bardziej, że świadczenie "Dobry start" służy w istocie realizacji podobnych celów co świadczenie wychowawcze. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że Program "Dobry Start" został ustanowiony w celu wsparcia rodzin z dziećmi w ponoszeniu wydatków związanych z rozpoczęciem roku szkolnego (§ 1 uchwały nr 80 Rady Ministrów z 30 maja 2018 r. w sprawie ustanowienia rządowego programu "Dobry start" - Dz. U. poz. 514), co oznacza, że przeznaczeniem spornego świadczenia jest częściowe pokrycie tych wydatków na utrzymanie dziecka, które związane są z realizacją obowiązku szkolnego. W literaturze akcentuje się, że programem rządowym mogą być objęte rodziny z dziećmi, które nie muszą być adresatami działań wynikającymi z postanowień ustawy o wspieraniu rodzin i systemie pieczy zastępczej. Ustawodawca w przepisie tym posłużył się pojęciem rodzina z dziećmi, a zatem objął nim wszystkie osoby, które sprawują opiekę nad dziećmi i charakter statusu prawnego sprawowanej opieki z tej perspektywy nie odgrywa istotniejszej roli Nadto, zdaniem Sądu charakter i cel tego świadczenia powinny mieć nadrzędne znaczenie przy ustalaniu praw do niego. Służy ono - podobnie jak świadczenie wychowawcze - zaspokojeniu potrzeb dziecka, dbałości o jego dobro i ochronę, zaś skierowane jest do podmiotów, które sprawują opiekę nad dzieckiem (patrz: wyrok WSA w Łodzi z 22 marca 2019 r. o sygn. akt. II SA/Łd 96/19, publ. Lex nr 2646109 oraz wyrok tutejszego Sądu z 25 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 171/20, publ. Lex nr 3100641). W tym kontekście, wykładnia językowa § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 15 czerwca 2021 r., która legła u podstaw zaskarżonej decyzji nie da się pogodzić z celem świadczenia "Dobry start" sformułowanym w treści § 1 powołanej wyżej uchwały Rady Ministrów nr 80 z 30 maja 2018 r. Do konkluzji takiej prowadzi także zakres obowiązków państwa wobec dzieci wyznaczony w art. 72 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, gdzie wskazano, iż Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka, a każdy ma prawo żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją. Dziecko pozbawione opieki rodzicielskiej ma prawo do opieki i pomocy władz publicznych. W ustawie zasadniczej nie ograniczono się więc jedynie do zapewnienia dziecku ochrony, ale przewidziano nadto prawo żądania od organów władzy publicznej opieki i pomocy. Pomoc władz publicznych jest szczególnie niezbędna w przypadku dziecka pozbawionego opieki rodzicielskiej, stąd powołany art. 72 ust. 2 Konstytucji nakłada na władze tego rodzaju obowiązek (patrz: W. Skrzydło, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Lex 2013 wyd. VII, uwagi do art. 72). Oznacza to, że osoba odpowiedzialna za utrzymanie dziecka, której państwo powierzyło pieczę nad jego wychowaniem i rozwojem, ma prawo skutecznego domagania się od tego państwa pomocy w sprawowaniu opieki, w tym również pomocy materialnej zmierzającej do przynajmniej częściowego pokrycia kosztów utrzymania dziecka. Formą sprawowania bieżącej pieczy wobec dziecka, nad którym nie sprawują pieczy jego rodzice, jest tzw. piecza alternatywna wobec rodzicielskiej, a państwo powinno zapewnić takiemu dziecku opiekę zastępczą. Wszystko to prowadzi do wniosku, że niezgodne z konstytucyjną zasadą ochrony praw dziecka byłoby zawężenie grupy osób uprawnionych do świadczenia "Dobry start" wyłącznie do tych spośród faktycznie opiekujących się dzieckiem, które wystąpiły do sądu opiekuńczego o jego przysposobienie, przy pominięciu tych, które na mocy orzeczenia sądu opiekuńczego wykonują bieżącą pieczę nad dzieckiem. Rozwiązanie takie koliduje również z postanowieniami Konwencji o Prawach Dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., a ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską 30 kwietnia 1991 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 120, poz. 526). Akt ten w art. 20 określa mianowicie, że dziecko pozbawione czasowo lub na stałe swego środowiska rodzinnego lub gdy ze względu na swoje dobro nie może pozostawać w tym środowisku, będzie miało prawo do specjalnej ochrony i pomocy ze strony państwa. Z kolei w art. 3 ust. 1 ustalono, iż wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub ciała ustawodawcze, sprawą nadrzędną powinno być jak najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka. W myśl art. 27 ust. 3 Konwencji, państwa, zgodnie z warunkami krajowymi oraz odpowiednio do swych środków, będą podejmowały właściwe kroki dla wspomagania rodziców lub innych osób odpowiedzialnych za dziecko w realizacji tego prawa oraz będą udzielały, w razie potrzeby, pomocy materialnej oraz innych programów pomocy, szczególnie w zakresie żywności, odzieży i mieszkań (Konwencji). Przepisy te, jako pochodzące z ratyfikowanej i należycie ogłoszonej umowy międzynarodowej, stanowią z mocy art. 91 ust. 1 Konstytucji RP część krajowego porządku prawnego i są bezpośrednio stosowane. Zważywszy treść wszystkich powołanych wyżej unormowań należy stwierdzić, że literalna wykładnia § 4 ust. 1 pkt 1 w związku z § 3 pkt 3 rozporządzenia z 15 czerwca 2021 r., w zakresie, w jakim wyznacza kryteria podmiotowe prawa do świadczenia "Dobry start", które w okolicznościach niniejszej sprawy nie gwarantują realizacji celów sformułowanych w tych regulacjach konstytucyjnych i konwencyjnych, nie daje zadowalających wyników. Interpretacja taka koliduje nadto z art. 2 oraz art. 32 ust. 2 ustawy zasadniczej określającymi, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej oraz, że wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne a nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Chociaż przy tym nie budzi zastrzeżeń możliwość wprowadzenia odstępstwa od zasady równości podmiotów, które charakteryzują się wspólną istotną cechą, to owo zróżnicowanie, aby było dopuszczalne, powinno opierać się o jasno sformułowane kryterium, które stanowi jego podstawę, przy czym kryterium takie musi pozostawać w bezpośrednim związku z celem i zasadniczą treścią przepisów, w których zawarta jest owa wartościująca norma. Tymczasem w ocenie Sądu wymogu tego nie spełnia norma prawna wyprowadzona w drodze wykładni językowej z przepisów § 4 ust. 1 pkt 1 w związku z § 3 pkt 3 rozporządzenia z 15 czerwca 2021 r., gdyż wykluczenie z grona uprawnionych do świadczenia "Dobry start" tych osób, które sprawują faktyczną pieczę nad dzieckiem na mocy stosownego orzeczenia sądu, pozostaje w sprzeczności z celem przedmiotowego świadczenia sprowadzającym się do częściowego pokrycia wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z zaspokojeniem jego niezbędnych potrzeb życiowych w zakresie edukacji. Wypada dodać, że w judykaturze akcentuje się również, iż zakres działań podejmowanych względem dziecka w rodzinie biologicznej nie różni się od tego, który występuje w ramach pieczy ustanowionej przez sąd powszechny, a skoro tak, również uprawnienia osób sprawujących tę opiekę powinny być analogiczne. Mając powyższe na względzie skład orzekający uwzględnił skargę i przyjął jako wzorzec kontroli legalności kwestionowanego przez stronę aktu przepisy art. 72 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 3 ust. 1, art. 20 i art. 27 Konwencji o prawach dziecka, uznając za zasadne bezpośrednie zastosowanie tych unormowań. Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji raz jeszcze oceni jej okoliczności pod kątem spełnienia przez skarżącego przesłanek warunkujących nabycie prawa do spornego świadczenia, uwzględniając wskazania sformułowane w niniejszym wyroku co do wykładni przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu "Dobry start". Zważywszy wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na złożony przez organ administracji wniosek w tym zakresie przy równoczesnym braku zgłoszenia przez skarżącego żądania przeprowadzenia rozprawy. O kosztach postępowania nie orzeczono albowiem skarżący nie był reprezentowany w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika i nie poniósł żadnych opłat z uwagi na objęcie ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy.