II SA/Gl 972/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem przepisów w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W skardze z dnia [...]r. A. K. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Następnie, na wezwanie Sądu, wniosek ten złożył na druku urzędowego formularza. W jego treści skarżący wskazał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, gdyż jego jedyne źródło utrzymania – dochód z wynajmu hali produkcyjnej zostało zamrożone z przyczyn leżących po stronie osób trzecich (najemcy). Skarżący podał, że dochód z wynajmu nieruchomości wynosił 4700 zł miesięcznie, wskazał również, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności, papierów wartościowych ani też jakichkolwiek przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Ponieważ informacje zawarte w druku formularza okazały się niewystarczające dla obiektywnej analizy sytuacji materialnej strony, referendarz sądowy pismem z dnia [...]r. wezwał A. K. do ich uprawdopodobnienia poprzez: - wskazanie lokalu lub budynku mieszkalnego w którym skarżący zamieszkuje, podanie kto jest jego właścicielem, jakie osoby (wymienione z imienia i nazwiska oraz stopnia pokrewieństwa) zamieszkują wraz z nim oraz jakie dochody osiągają (tę ostatnią okoliczność należało uprawdopodobnić za pomocą zaświadczeń wystawionych przez pracodawców lub innych dokumentów), - nadesłanie dokumentu (np. wyciągu z rachunku bankowego) wykazującego wysokość dochodu osiąganego z tytułu najmu hali produkcyjnej, - nadesłanie kserokopii dokumentów (np. faktur obrazujących wysokość miesięcznych wydatków przeznaczanych na utrzymanie się – tj. rachunków za energię elektryczną, wodę, usługi telekomunikacyjne, leczenie itp. Na wezwanie to wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 i w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504). Przenosząc wskazane wyżej spostrzeżenia na grunt niniejszej sprawy wskazać przyjdzie, że istnieje zbyt wiele niejasności dotyczących sytuacji materialnej strony, aby można było z całym przekonaniem uznać, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim brak jest jakiejkolwiek informacji na temat tego gdzie skarżący zamieszkuje, skąd czerpie dochody na utrzymanie się, ewentualnie kto i w jakiej formie udziela mu wsparcia. W żaden sposób nie uprawdopodobniono również dochodu z tytułu najmu hali produkcyjnej ani też okoliczności, że obecnie dochód ten nie jest osiągany. Tym samym rzeczywista sytuacja materialna strony jest praktycznie nieznana. W konsekwencji nie można założyć, że jego stan majątkowy uzasadnia zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, skoro skarżący uchylił się od jakichkolwiek wyjaśnień w tym zakresie. Brak istotnych danych stoi zaś na przeszkodzie przyjęciu założenia, że strona nie będzie wstanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Tylko na marginesie można zauważyć, że na obecnym etapie postępowania wspomniane koszty sprowadzają się w zasadzie do uiszczenia wpisu od skargi, który ze względu na jej przedmiot wynosi 100 zł – zgodnie z treścią § 2 ust 1 pkt rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.