II SA/Gl 974/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-04-16
Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Iwona Bogucka, Ewa Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, który nie został wybudowany zgodnie z prawem, jest zasadne, jeśli organ nie ustalił, czy obiekt powinien podlegać rozbiórce lub czy możliwe jest jego zalegalizowanie?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego jest zasadne jedynie wtedy, gdy obiekt w ogóle nie istnieje lub został wybudowany zgodnie z prawem. W sytuacji, gdy samowolna budowa miała miejsce, organ nadzoru budowlanego powinien kontynuować postępowanie w celu ustalenia, czy budynek podlega rozbiórce, czy też możliwe jest jego zalegalizowanie, a następnie zakończyć postępowanie decyzją o legalizacji lub nakazie rozbiórki. Umorzenie postępowania w takich okolicznościach jest bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
A. K. zwróciła się do urzędu o ustalenie, czy uzyskano pozwolenie na budowę budynku gospodarczego, który jej zdaniem został wybudowany z naruszeniem przepisów dotyczących odległości od granicy działki i rozbudowany. Postępowanie administracyjne prowadzone przez organy nadzoru budowlanego kilkukrotnie kończyło się umorzeniem, mimo że organy ustaliły istnienie samowolnej budowy. A. K. kwestionowała zasadność umorzeń, podnosząc, że budynek narusza przepisy i wpływa negatywnie na jej działkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że umorzenie postępowania było przedwczesne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. numer [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] r. nr [...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości,
Pismem z dnia [...] r. A. K. zwróciła się do Urzędu Miejskiego w B. w prośbą o ustalenie czy inwestorzy o nazwisku B. bądź N. uzyskali kiedykolwiek pozwolenie na budowę budynku gospodarczego na swojej posesji. Jednocześnie poinformowała, iż budynek ten został zgłoszony do odbioru około roku [...], wskazała też, iż obiekt ów usytuowany jest przy granicy z jej działką bez zachowania wymaganych prawem budowlanym odległości, a w ostatnich latach został rozbudowany do granicy działek.
Pismem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., któremu przekazano pismo A. K., poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego określając jego przedmiot jako ustalenie o zgodności z wymogami Prawa budowlanego rozbudowy budynku gospodarczego w granicy z działką sąsiednią na posesji przy ul. [...] w B. W ramach prowadzonego postępowania organ I instancji przeprowadził oględziny, w trakcie których stwierdził zarówno istnienie przedmiotowego budynku gospodarczego jak też samowolnie dobudowanej do niego wiaty (wiata ta w następstwie nakazu rozbiórki została przez inwestorkę E.N. rozebrana, a w konsekwencji nie stanowiła przedmiotu dalszych podjętych w sprawie rozstrzygnięć objętych obecną kontrolą Sądu).
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie murowanego budynku gospodarczego uznając, iż fakt wybudowania obiektu przed wejściem w życie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) powoduje, że brak jest podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w sprawie ewentualnej samowoli budowlanej.
W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez A. K. odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił wydaną przez organ I instancji decyzję i przekazał sprawę organowi temu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, iż przedmiotowy budynek nie był uwidoczniony ani na mapie z [...] r., ani na planie realizacyjnym z [...] r., a pojawił się dopiero na mapie wysokościowej z [...] r. co sugeruje że wybudowany został w okresie [...].
W trakcie ponownego rozpoznania sprawy, w ramach którego organ I instancji kompletując dalsze dokumenty podjął próbę ustalenia kiedy w istocie budynek gospodarczy został wybudowany, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] , wydanym na podstawie art. 56 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. organ I instancji wezwał inwestora E. N. do przedłożenia, w celu rozstrzygnięcia o możliwości legalizacji obiektu, opinii rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych orzekającej o dopuszczalności zbliżenia budynku gospodarczego do granicy z posesją A. K.
W wyniku mylnego pouczenia stron o możliwości zaskarżenia A. K. wniosła zażalenie na wskazane wyżej postanowienie. Organ II instancji postanowieniem z dnia [...] r. [...] stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia.
W związku z dostarczeniem przez E. N. żądanej przez organ I instancji opinii rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, stwierdzającej w konkluzji dopuszczalność usytuowania kontrowersyjnego budynku gospodarczego w odległości 2 m od granicy (pod warunkiem doprowadzenia tylnej ściany do niepalnego pokrycia dachowego) organ I instancji kolejnym postanowieniem, z dnia [...] r. wezwał E. N. do przedłożenia, w celu doprowadzenia do zgodności z prawem oraz rozstrzygnięcia o możliwości legalizacji budynku gospodarczego, inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wraz z orzeczeniem o stanie technicznym budynku. Także i te dokumenty, stwierdzające, iż budynek jest w dobrym stanie technicznym i nadaje się do użytkowania, E. N.przedłożyła w wyznaczonym przez organ terminie.
W konsekwencji decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji umorzył prowadzone przez siebie postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu wskazał, iż wobec ustalenia, że obiekt w trybie art. 40 i 42 ustawy Prawo Budowlane z 1974 r. może zostać zalegalizowany, dalsze prowadzenie postępowania w celu ustalenia czy legalizacja taka jest możliwa czy też konieczną jest rozbiórka budynku zostało zakończone i dalsze jego prowadzenie jest bezprzedmiotowe.
W wyniku rozpatrzenia odwołania A. K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego w K. po raz kolejny uchylił decyzję pierwszoinstancyjną przekazując sprawę Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. do ponownego rozpoznania, tym razem z uwagi na brak planu zagospodarowania działki, wypisu i wyrysu z planu zagospodarowania przestrzennego, jak również informacji czy parcela A. K. jest zabudowana. Zdaniem organu II instancji kwestie te są kluczowe albowiem w myśl § 12 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 z późn. zm.) możliwym było wprawdzie usytuowanie budynku gospodarczego w odległości mniejszej niż 3 m jednak jedynie wówczas gdy zachowana była odległość 8 m pomiędzy budynkami.
W konsekwencji otrzymanej decyzji postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji wezwał E. N. do przedłożenia wyrysu i wypisu z planu zagospodarowania terenu obowiązującego w okresie popełnienia samowoli oraz planu aktualnie obowiązującego.
W wyniku analizy przedłożonego przez stronę zaświadczenia Prezydenta Miasta B. potwierdzającego dopuszczalność lokalizacji na przedmiotowym terenie obiektów budowlanych decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji po raz kolejny umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia o zgodności z wymogami Prawa budowlanego budynku gospodarczego. W uzasadnieniu wskazał, iż ponieważ na podstawie dokumentów sporządzonych przez osoby uprawnione ustalono, że budynek gospodarczy i jego lokalizacja nie naruszają przepisów obowiązujących w dacie budowy i przebudowy tego obiektu, a równocześnie nie występują podstawy prawne do nakazania Inwestorowi w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wykonania jakichkolwiek robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu do zgodności z obowiązującymi przepisami prawa - dalsze prowadzenie postępowania w sprawie stało się bezprzedmiotowe.
Od otrzymanej decyzji odwołanie wniosła A. K. podnosząc, iż nie zgadza się z zastosowaną przez organ I instancji interpretacją przepisów cytowanego wyżej Rozporządzenia. Jej zdaniem obiekt naruszał przepisy obowiązujące w dacie budowy i przebudowy budynku, a obecnie fakt jego istnienia może wpłynąć negatywnie na możliwość zabudowy należącej do niej działki i obniżyć jej wartość.
Po rozpoznaniu wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznając ją za zgodną z obowiązującym prawem. W uzasadnieniu oprócz przedstawienia faktycznego i prawnego stanu sprawy organ II instancji podniósł, że w toku postępowania wykazano, iż w chwili obecnej brak jest podstaw do wydania nakazu w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a w konsekwencji organ I instancji zasadnie umorzył prowadzone przez siebie postępowanie. Organ nadzoru budowlanego winien natomiast zakończyć postępowanie legalizacyjne decyzją pozwolenia na użytkowanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podkreślił w tym miejscu, iż stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor zgodnie z art. 59 ust. 7 obowiązującego Prawa budowlanego.
Pismem z dnia [...] r. A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, wnosząc o uchylenie jej w całości. W uzasadnieniu podniosła, iż jej zdaniem nie zaszły okoliczności umożliwiające zmniejszenie obowiązkowej, trzymetrowej odległości budynku gospodarczego od granicy działki. Tezy te następnie rozbudowała w dodatkowym piśmie procesowym z dnia [...] r., w którym podniosła nadto, iż budynek gospodarczy nie został wybudowany w latach [...] lecz dopiero [...].
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, iż podtrzymuje argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, choć z przyczyn wziętych przez Sąd pod rozwagę z urzędu, innych niż podniesione w skardze. Zdaniem tut. Sądu stanowiąca przedmiot zaskarżenia decyzja narusza bowiem art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej: k.p.a.) oraz art. 42 § 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., I OSK 967/05, LEX nr 201507). Bezprzedmiotowym może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2006 r., II SA 428/01, LEX nr 137801). W konsekwencji postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Jeżeli zatem żądanie strony (art. 61 § 1 k.p.a.) nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, postępowanie administracyjne wszczęte takim żądaniem, jako bezprzedmiotowe, powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., bez względu na przyczyny, z powodu których strona wystąpiła z odnośnym wnioskiem – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 1990 r., II SA 1240/89, ONSA 1990, nr 1, poz. 16.
W konsekwencji niedopuszczalnym jest, jak to uczyniono w przedmiotowej sprawie, umorzenie postępowania o ile przedmiot w odniesieniu, do którego postępowanie zostało wszczęte istnieje, a sprawa może zostać załatwiona drodze decyzji administracyjnej.
Zważyć w tym miejscu należy, iż wszczynając w dniu [...] r. postępowanie administracyjne Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. określił jego przedmiot jako "ustalenie o zgodności z wymogami Prawa budowlanego rozbudowy budynku gospodarczego w granicy z działką sąsiednią". Określenie to, którym konsekwentnie organ posłużył się następnie umarzając w dniu [...] r. prowadzone przez siebie postępowanie administracyjne, uznać należy za wadliwe. Nie istnieje bowiem w przepisach Prawa budowlanego, ani obecnie obowiązującego, ani też przywołanej wyżej ustawy z 1974 r., możliwość wydania jakiegokolwiek deklaratoryjnego rozstrzygnięcia ograniczającego się do, jak to sformułował organ I instancji, ustalenia czy budynek jest czy też nie jest zgodny z wymogami prawa. W rzeczywistości zatem postępowanie, wszczęte przez organ z urzędu na skutek interwencji A. K. wyrażającej wątpliwość czy inwestorzy posiadali kiedykolwiek pozwolenie na budowę budynku gospodarczego dotyczyło, o czym jednoznacznie świadczy cały jego przebieg, zbadania czy budynek, o którym mowa został wybudowany (rozbudowany) samowolnie a jeśli tak to wydania w tej mierze stanowiących konsekwencję samowoli stosownych rozstrzygnięć.
Jedynie zatem w przypadku gdyby w trakcie postępowania okazało się, że obiekt, o którym mowa, w ogóle nie istnieje, bądź istnieje wprawdzie ale wybudowany i rozbudowany został w zgodzie z prawem, na podstawie udzielonego inwestorowi pozwolenia, można i należałoby stwierdzić, iż postępowanie w sprawie samowoli budowlanej stało się bezprzedmiotowe. W konsekwencji wydana na podstawie art. 105 k.p.a. decyzja umarzająca prowadzone w tej sprawie postępowanie byłaby konieczna i prawidłowa. Taka okoliczność w niniejszej sprawie jednak nie wystąpiła. Jak jednoznacznie wynika z przedłożonego Sądowi materiału dowodowego w wyniku prowadzonego przez orzekające w sprawie organy postępowania niezbicie wykazano bowiem, iż budynek gospodarczy, o którym mowa został wybudowany (przebudowany) w ramach samowoli budowlanej. W konsekwencji organ I instancji winien był ustalić czy budynek powinien podlegać rozbiórce i ewentualnie zakończyć postępowanie wydaną w tej mierze decyzją, czy też może sposób jego wybudowania i lokalizacja umożliwiają legalizację obiektu i wówczas rozstrzygnięcie w tej kwestii stanowiłoby finał prowadzonego postępowania. W wyniku ustalenia, iż samowolna budowa istotnie miała miejsce organ nadzoru budowlanego winien był zatem kontynuować wszczęte postępowanie albowiem nie stało się ono bezprzedmiotowe.
Wskazać w tym miejscu należy, iż orzekające w sprawie organy poprawnie uznały, że postępowanie w części dotyczącej oceny skutków samowoli winno opierać się na ustawie Prawo budowlane z 1974 r. albowiem niewątpliwym jest, że kwestionowane roboty budowlane zostały przeprowadzone przed wejściem w życie obecnie obowiązującej ustawy z 1994 r., niewątpliwym jest także, iż inwestorzy nie uzyskali pozwolenia na budowę, nie zgłosili też zamiaru przeprowadzenia robót w odniesieniu do budynku wybudowanego. Sąd wyjaśnia w tym miejscu skarżącej, ustosunkowując się do zawartych w piśmie z dnia [...] r. tez, iż dokładne ustalenie roku, w którym miała miejsce budowa nie ma w niniejszej sprawie znaczenia. Dla oceny skutków samowoli budowlanej nieistotnym jest zatem czy sporny budynek powstał, a następnie został przebudowany i rozbudowany w latach [...] czy [...], niewątpliwym jest bowiem, iż miało to miejsce przed wejściem w życie ustawy obecnie obowiązującej, a w myśl art. 103 ust. 2 tejże ustawy w odniesieniu do budynków wybudowanych przed jej wejściem w życie nie ma zastosowania art. 48. W konsekwencji ocena skutków samowolnych robót budowlanych w przypadku budynków wybudowanych przed 1995 r. dokonywana winna być w oparciu o przepisy ustawy z 1974 r. Przypomnieć zatem należy, że w myśl przepisów tejże ustawy stwierdzenie, że roboty budowlane zostały dokonane samowolnie nie przesądzało o konieczności orzeczenia rozbiórki obiektu. Stosownie do art. 37 ustawy z 1974 r. rozbiórce mogły bowiem podlegać wybudowane samowolnie obiekty jedynie wówczas gdy znajdowały się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony był pod innego rodzaju zabudowę, lub powodowały niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, bądź też wybudowane zostały niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami.
W konsekwencji przystępując na podstawie ustawy Prawo budowlane z 1974 r. do oceny skutków samowoli budowlanej w pierwszej kolejności organ nadzoru budowlanego zobligowany był do zbadania przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 ustawy, uzasadniających konieczność orzeczenia rozbiórki budynku gospodarczego. W razie zaś ustalenia, że przesłanki te nie zaistniały, organ mógł był, w zależności od okoliczności sprawy, na podstawie art. 56 ust. 1 tejże ustawy zobowiązać inwestora do przedłożenia w zakreślonym terminie określonych dokumentów w celu legalizacji obiektu, bądź w trybie art. 40 ustawy nakazać wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. W razie zaś wykonania przez inwestora powyższych obowiązków bądź braku podstaw do ich nałożenia organ winien był kontynuować zmierzające do legalizacji obiektu działania. Końcowym etapem postępowania legalizacyjnego na gruncie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. jest bowiem dopiero uzyskanie przez inwestora, właściciela lub zarządcę pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego (art. 42). Stosownie natomiast do treści art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Oznacza to, iż w razie uznania, że dany obiekt budowlany jest w odpowiednim stanie i nadaje się do użytkowania, organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do wydania pozwolenia na jego użytkowanie.
Jak ustaliły orzekające w sprawie organy określone w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z 1974 r. okoliczności uzasadniające ewentualny nakaz rozbiórki w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły. Pogląd ten, na tle przedłożonego Sądowi materiału dowodowego Skład Orzekający podziela. Budowa bowiem budynku gospodarczego nie była sprzeczne z przepisami o planowaniu co jednoznacznie potwierdza dołączone do akt sprawy zaświadczenie Prezydenta Miasta B. o dopuszczalności lokalizacji na terenach tych zabudowy, o której mowa. Budynek nie powodował też niebezpieczeństw i ryzyk, o których mowa w art. 37 ustawy. Nadto w związku z tym, że przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany jest w odległości ok. [...] m od granicy z posesją sąsiednią, w celu jednoznacznego rozstrzygnięcia, czy spełnia on wymogi ochrony przeciwpożarowej a tym samym umożliwia przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego, organ I instancji wezwał inwestora o przedłożenie stosownej opinii rzeczoznawcy d/s zabezpieczeń pożarowych. Z dostarczonej opinii jednoznacznie wynikało, że istnieje możliwość doprowadzenia obiektu do zgodności z przepisami. W dniu [...] r. inwestor E. N. złożyła oświadczenie, że - zgodnie z zaleceniami zawartymi w opinii budynek gospodarczy został doprowadzony do stanu zgodnego z przepisami i obecnie obiekt ten, pomimo jego zbliżenia do granicy, nie stwarza zagrożenia pożarowego dla sąsiedniej zabudowy. Także w myśl przedłożonej przez inwestora sporządzonej przez uprawnioną osobę inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej budynku gospodarczego wraz z orzeczeniem o jego stanie technicznym jednoznacznie wynikało, że budynek jest w dobrym stanie technicznym i nadaje się do użytkowania. Nadto wbrew zawartym w skardze twierdzeniom skarżącej podniesiona przez nią minimalna dopuszczalna odległość pomiędzy budynkiem a granicą działki tj. 3 metry nie odnosiła się do budynków gospodarczych na innych działkach niż zagrodowe. Przepis § 12 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia z 1980 r. był w tej mierze jednoznaczny i nie dopuszczał wykładni rozszerzającej. W konsekwencji poprawnie też w trakcie postępowania orzekające w sprawie organy uznały, iż nie ma podstaw do wydania, na podstawie art. 40 ustawy, decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami i ten etap postępowania zmierzającego do ewentualnej legalizacji budynku może zostać pominięty. Niezrozumiałym jest zatem z jakich przyczyn orzekające w sprawie organy nie zakończyły prowadzonego przez siebie postępowania legalizacją obiektu w trybie art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i w trakcie jego trwania uznały, że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej stało się bezprzedmiotowe.
Skład Orzekający podkreśla nadto, że organ II instancji błędnie wskazał w uzasadnieniu decyzji, iż w myśl art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane stronami postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor sugerując tym samym organowi pierwszoinstancyjnemu, że w taki właśnie sposób winien przeprowadzić postępowanie legalizacyjne. Prowadzone w trybie ustawy z 1974 r. postępowanie wymaga bowiem zastosowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie wspomnianego art. 42 ust. 3 ustawy z 1974 r., do którego to przepisu nie odnoszą się wskazane przez organ II instancji wskazówki co do stron postępowania. Notabene także wspomniany przez organ II instancji art. 59 ust. 7 ustawy z 1994 r. odnosi się jedynie do sytuacji, w których inwestor uprzednio uzyskał pozwolenie na budowę (w którym to postępowaniu właściciele sąsiednich nieruchomości uczestniczyli) nie zaś do likwidowania skutków samowoli – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2006 r., II OSK 1281/05, LEX nr 317393.
W konsekwencji, w myśl powyższych uwag, koniecznym było wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak też poprzedzającej rozstrzygnięcie to decyzji pierwszoinstancyjnej. W ramach ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji poprowadzi dalsze postępowanie legalizacyjne w myśl zawartych w niniejszym uzasadnieniu wskazań.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania nie orzekano z uwagi na brak stosownego wniosku skarżącej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło