II SA/Gl 974/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi W. S. i S. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonania w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących kwotę 500 (pięćset) złotych oraz na rzecz skarżącej W. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Po rozpoznaniu wniosku K. P. z dnia [...] r. decyzją Nr [...] z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, zwanej dalej Prawem budowlanym) oraz art. 104 kpa Prezydent Miasta J. zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. P. pozwolenia na budowę wiaty gospodarczej na działkach nr "1", "2" i "3" w obr. [...] położonych w J. przy [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że K. P. do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę wiaty gospodarczej na działkach nr "1", "2", "3" w obr. [...] położonych w J. przy ul. [...] dołączył projekt budowlany sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Budowę wiaty gospodarczej zaprojektowano w odległości 2,0 m od granicy działki nr "4" w obr. [...], okap wiaty znajduje się w odległości 1,5 m od granicy sąsiedniej działki, z odprowadzeniem wód opadowych na teren posesji inwestora. Po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania W. i S. S. w dniu [...]r. złożyli uwagi i zastrzeżenia do planowanej inwestycji, nie wyrażając zgody na jej lokalizację. Sprzeciw ten nie mógł być jednak uwzględniony w sytuacji, gdy zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego organ przed wydaniem decyzji stwierdził: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – projektowane zamierzenie budowlane jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "1" Sp. z o.o. w granicach administracyjnych m. J. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia [...]r. (Dz. Urz. Woj. Śląskiego Nr 98, poz. 3101) – strefa MU II – tereny mieszkaniowo-usługowe ekstensywnej zabudowy, 2) zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi – projektowana na działkach inwestora wiata gospodarcza nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 Prawa budowlanego, dlatego nie mają do niej zastosowania przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych), 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień i pozwoleń. W odwołaniu od tej decyzji W. i S. S. wnieśli o jej uchylenie stwierdzając, że nie zgadzają się ze stanowiskiem, iż do budowy wiat nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w sytuacji, gdy z projektu budowlanego wynika, że przedmiotowa wiata będzie mieć ściany. Dodali także, iż niezrozumiałym dla nich jest dlaczego inwestor wystąpił z wnioskiem o pozwolenie na budowę wiaty, w sytuacji gdy wymaga ona zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane jedynie zgłoszenia. Po rozpoznaniu tego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 kpa oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego uchylił decyzję Prezydenta Miasta J. w zakresie wskazania działki nr "3" jako miejsca lokalizacji inwestycji i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie, w pozostałym zakresie utrzymał decyzję Prezydenta Miasta J. w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że z projektu budowlanego wynika, iż dotyczy on realizacji wiaty o powierzchni zabudowy 24,99 m2 na działkach nr "1" oraz "2" usytuowanych w J. przy ul. [...]. Na działce nr "1" istnieje budynek gospodarczy o powierzchni większej niż 25 m2, który jest połączony z budynkiem handlowym. Przedmiotowa wiata została zlokalizowana w odległości 2 m od granicy działki sąsiedniej nr "4", obręb [...] stanowiącej własność małżonków S. Stwierdził też, że z przedłożonego projektu budowlanego nie wynika, iż projektowana wiata będzie mieć ściany. Wynika z niego, iż wiata stanowić będzie budowlę składającą się z konstrukcji dachowej wspartej na słupach. Nie zgodził się też Wojewoda z poglądem odwołujących się, iż do budowy wiat mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne dotyczy zaś realizacji wiaty, a więc obiektu nie posiadającego przegród budowlanych i dlatego przyjąć trzeba, iż wiata ta nie jest budynkiem w rozumieniu tego przepisu. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, iż w analizowanej sprawie nie mają zastosowania przepisy § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych określające dopuszczalne odległości od granicy z działką sąsiednią, w jakich można sytuować budynek. Przyznał natomiast, iż budowa przedmiotowej wiaty nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, lecz wyłącznie zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie bowiem z treścią art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane "pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki". Sprawa dotyczy zaś budowy wiaty o powierzchni zabudowy 24,99 m2 na działkach nr "1" i "5" o powierzchni 867,53 m2. Uwzględniając jednakże okoliczność, że inwestor spełnił wymogi uzyskania pozwolenia na budowę, a więc bardziej restrykcyjne niż w przypadku zgłoszenia, nie można zdaniem Wojewody twierdzić, iż nie jest uprawniony do realizacji tej inwestycji tylko z tego powodu, że przepisy Prawa budowlanego przewidują dla niej tryb zgłoszeniowy. Twierdzenie takie naruszałoby słuszny interes strony (art. 7 kpa). W tym względzie powołał się organ odwoławczy na orzecznictwo sądów administracyjnych, m. in. na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 1284/10. Dalej Wojewoda podniósł, że decyzja Prezydenta Miasta J. o pozwoleniu na budowę dotyczy realizacji wiaty na działkach nr "1", "2" i "3", obręb [...], zlokalizowanych w J. przy ul. [...], w sytuacji, gdy z treści wniosku o pozwolenie na budowę oraz z projektu zagospodarowania terenu wynika, iż wiata będzie realizowana na działkach nr "1" i "2". Uzasadniało to uchylenie decyzji tego Prezydenta z dnia [...]r. w części określającej działkę nr "3" jako miejsce lokalizacji inwestycji i umorzenie postępowania administracyjnego w tym zakresie ze względu na jego bezprzedmiotowość. W pozostałym zakresie (w części dotyczącej działek nr "1", "2") zasadne było zaś utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody [...] W. i S. małżonkowie S. wnieśli o jej uchylenie i o zasądzenie kosztów postępowania podtrzymując stanowisko zawarte w odwołaniu. Podnieśli, że z uwagi na stałe związanie "wiaty" z gruntem poprzez zabetonowanie słupów ją wspierających, pozwolenie na budowę dotyczy faktycznie budynku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżący wnieśli o zawieszenie postępowania w związku z ujawnionymi wątpliwościami co do przebiegu granicy ich działki z działką inwestora. Nadto zarzucili, iż należało wyjaśnić gęstość zabudowy działek nr "1" i "2", które ich zdaniem są "gęsto zabudowane". W szczególności powierzchnia zabudowy budynkiem mieszkalnym jest większa niż przyjęta w projekcie 119,95 m2. Również powierzchnia zabudowy projektowanej wiaty nie wynosi 24,99 m2 a 49,4584 m2. Skoro zgodnie z zaskarżoną decyzją pozwolenie na budowę dotyczy tylko dwóch działek, to w odniesieniu do nich powinno się obliczyć "zagęszczenie zabudowy". Zarzucili też, że skoro sporna wiata stanowi budowlę to przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych mają do niej zastosowanie zgodnie z treścią jego § 2. Powołali się nadto na treść § 10 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz art. 4 Prawa budowlanego. W piśmie procesowym z dnia [...]r. inwestor R. P. wniósł o oddalenie skargi zaprzeczając twierdzeniom skarżących co do niewłaściwie obliczonej powierzchni zabudowy wiaty jak i intensywności zabudowy dla działek nr "1", nr "2" i nr "3", których jest właścicielem i które są wspólnie użytkowane. Stwierdził też, że przebieg granicy został przyjęty zgodnie z aktualną mapą dla celów projektowych. Nadto podniósł, że wiata nie będzie powodowała zacienienia działki skarżących, gdyż czynią to ich tuje rosnące wzdłuż granicy. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2014 r. Sąd oddalił wniosek skarżących o zawieszenie postępowania sądowego. Nie zostało bowiem wykazane aby przed organami właściwymi w sprawach geodezji i kartografii toczyło się postępowanie od którego wyniku zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy (brak podstaw z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Na rozprawie sądowej z dnia 2 kwietnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, a to z tego powodu, że zawiera ona wyrzeczenie którego nie przewiduje art. 138 § 1 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skarżących zasługują na akceptację. Zasadnie zwrócił uwagę w zaskarżonej decyzji Wojewoda, że wniosek o pozwolenie na budowę obejmował jedynie inwestycję na działkach nr "1", "2". Także w projekcie zagospodarowania terenu stanowiącym część zatwierdzonego decyzją organu pierwszej instancji projektu budowlanego (k. 40 projektu) lokalizację inwestycji ograniczono do tych dwóch działek. W tym zakresie dokumenty te pozostają jednak w sprzeczności z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym z którego zdaje się wynikać, że intencją zarówno inwestora jak i autora zatwierdzonego projektu budowlanego było objęcie inwestycją terenu trzech działek tj. jeszcze działki nr "3". Wskazuje na to zarówno część ogólna projektu jak i oświadczenie inwestora o prawie dysponowania także tą działką na cele budowlane. Przedmiotowa nieścisłość nie została wyjaśniona i to przez organy obu instancji, które dokonały w tym względzie odmiennych ustaleń. Należało natomiast wezwać wcześniej inwestora do sprecyzowania w tym przedmiocie swojego stanowiska i do usunięcia występujących nieścisłości. Nieścisłość ta ma zaś w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy istotne znaczenie na jej ostateczne załatwienie, gdyż ma zasadniczy wpływ na wynik oceny objętego postępowaniem zamierzenia inwestycyjnego z punktu widzenia jego zgodności z ustaleniami obowiązującego na terenie inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (w związku z treścią art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego), co uszło uwadze Wojewodzie [...], a na co zasadnie zwrócili uwagę skarżący w piśmie procesowym z dnia [...]r. Ograniczając w zaskarżonej decyzji teren inwestycji tylko do działek nr "1" i "2" nie dokonał bowiem organ odwoławczy oceny inwestycji z punktu widzenia jej zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, gdy chodzi o wynikającą z tego planu dopuszczalną intensywność zabudowy. Ta bowiem została wyliczona w zatwierdzonym w projekcie budowlanym w odniesieniu do łącznej powierzchni trzech działek. Co do tej zgodności decyzje organów obu instancji wydane zostały zresztą z ewidentnym naruszeniem art. 107 § 3 kpa, gdyż w ich uzasadnieniach nie zawarto, odnośnie tego wymogu, wystarczających rozważań (zaskarżona decyzja w ogóle takich rozważań nie zawiera). Prezydent Miasta J. w swojej decyzji stwierdzając, że zamierzenie inwestycyjne jest z ustaleniami planu miejscowego zgodne, bliżej tego stanowiska nie uzasadnił i to w sytuacji gdy zgodnie z dołączonym do projektu budowlanego wpisem i wyrysem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta J. (k. 10 projektu) określona w tym planie intensywność zabudowy ma być liczona "w granicach działki". Należało dokonać zatem wykładni tego zapisu planu w sytuacji, gdy autor projektu wyliczył tę intensywność w odniesieniu do łącznej powierzchni trzech działek, a organ pierwszej instancji to wyliczenie zaaprobował. Brak rozważań w tym względzie oznacza, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. W konsekwencji nie można też wykluczyć, że zostały wydane z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Nadto z urzędu (w zw. z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy stwierdzić, że sprawa nie została też w ogóle wyjaśniona, gdy chodzi o lokalizację przedmiotowej wiaty zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.) w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Z projektu zagospodarowania terenu wynika bowiem, że wiata ma być usytuowania 3 m od działki drogowej ul. [...] (nie została zaś podana jej odległość od zewnętrznej krawędzi jezdni tej ulicy). Z projektu budowlanego i z akt administracyjnych nie wynika przy tym aby inwestor uzyskał w trybie art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych zgodę zarządcy drogi na ewentualne zbliżenie do jezdni tej ulicy. Oznacza to, iż na obecnym etapie postępowania nie można przesądzić o spełnieniu przez inwestycję wymagań wynikających z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Z powyższych względów decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy p.p.s.a. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak jest natomiast podstaw do przyjęcia, że objęty postępowaniem obiekt budowlany stanowi budynek w rozumieniu art. 3 pkt 1a i pkt 2 Prawa budowlanego, a to z tego względu, iż nie jest on wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (nie posiada ścian). Biorąc pod uwagę jego konstrukcję i przeznaczenie brak jest też podstaw do przyjęcia, że będzie on stanowił budowlę spełniającą funkcję użytkową budynku w rozumieniu § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Tym samym należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że do jego usytuowania nie mają zastosowania przepisy tego rozporządzenia. Lokalizacja wiaty w odległości 2 m od granicy z działką skarżących z okapem 1,5 m od tej granicy i z odprowadzeniem wód opadowych na teren działki inwestora nie narusza zatem, również zdaniem Sądu, obowiązujących przepisów. Brak jest też dostatecznych podstaw prawnych do kwestionowania powierzchni zabudowy przedmiotowej wiaty, która nie może być utożsamiana z rzutem poziomu jej dachu. Nie można podzielić też stanowiska skarżących, że do powierzchni zabudowy działki inwestora należy zaliczyć powierzchnię użytkową jego budynku mieszkalnego. Błędnie też utożsamiają skarżący powierzchnię zabudowy budynku mieszkalnego inwestora z jego powierzchnią użytkową. Nie można podzielić też stanowiska skarżących co do naruszenia § 10 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, który to przepis nie obowiązuje już od 27 maja 2004 r. Zgodzić się trzeba ze stanowiskiem Wojewody, że o nielegalności pozwolenia na budowę nie może przesądzać wyłącznie okoliczność, iż objęta tym pozwoleniem inwestycja może być ewentualnie zrealizowana w oparciu o zgłoszenie. Spełnienie przez inwestora dalej idących rygorów związanych z uzyskaniem pozwolenia na budowę, nie może bowiem przemawiać na jego niekorzyść. W przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. a o kosztach postępowania sądowego stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 tej ustawy oraz § 2 ust. 1 i 2 i § 18 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz .... (Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy stwierdzi w pierwszej kolejności Prezydent Miasta J. czy istotnie jak to oświadczyły strony na rozprawie sądowej, sporna wiata została już zrealizowana. Wtedy też postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę podlegałoby umorzeniu, a powinno być wszczęte postępowanie legalizacyjne przed organami nadzoru budowlanego. sw