II SA/Gl 978/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, po rozpoznaniu w dniu 17 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania na skutek wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę K. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...]. Strona skarżąca reprezentowana przez fachowego pełnomocnika wniosła w ustawowym terminie skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia. Zarządzeniem z 26 lipca 2016 r. wezwano pełnomocnika strony do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Zarządzenie zostało wysłane na podany w skardze kasacyjnej adres pełnomocnika skarżącej. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłkę w dniu 3 sierpnia 2016 r. odebrał dorosły domownik - J. J., ojciec skarżącej. Pismem z dnia 17 sierpnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia barków formalnych skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pełnomocnik w okresie od 30 lipca do 15 sierpnia 2016 r. przebywała na urlopie wypoczynkowym. W dniu 3 sierpnia 2016 r. upoważniona przez nią osoba odebrała powyższe wezwanie i doręczyła je pełnomocnikowi w dniu 16 sierpnia 2016 r. Zdaniem pełnomocnika niedochowanie terminu stanowiło skutek okoliczności, na które nie miała wpływu. Doręczenie przedmiotowego wezwania nastąpiło podczas nieobecności pełnomocnika, przez osobę która nie była uprawniona do otwierania adresowanych do tego pełnomocnika przesyłek. Doręczenie nastąpiło w okresie urlopowym, w trakcie zaplanowanej dłuższej nieobecności spowodowanej wyjazdem wypoczynkowym. Do wniosku dołączono oświadczenie pełnomocnika o zrzeczeniu się rozprawy. Organ administracji publicznej, pomimo takiej możliwości nie ustosunkował się do powyższego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W rozpoznawanej sprawie uznać należy, iż wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., bowiem z oświadczenia pełnomocnika skarżącej wynika, że o uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej dowiedziała się w dniu 15 sierpnia 2016 r., kiedy to doręczono jej wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej. Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków został nadany w Urzędzie Pocztowym w dniu 17 sierpnia 2016 r., a zatem wniosek ten został wniesiony w terminie, a jednocześnie z nim dokonano uchybionej czynności. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo wniesienie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. O braku winy można mówić wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody przezwyciężyć nawet przy użyciu największego wysiłku (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Odwołując się do ugruntowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu wskazać przyjdzie, że wniosek strony o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik, musi wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu ze strony tego pełnomocnika. Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje bowiem, także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2002 r. sygn. akt I SA/Gd 1676/99, dostępny tak, jak i pozostałe przywołane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji nie tylko wina strony, lecz również innych osób, w tym pełnomocnika, gdy pełnomocnik reprezentuje stronę w postępowaniu, wyłącza możliwość przywrócenia terminu. Wszelkie bowiem czynności pełnomocnika strony rozciągają się w swoich skutkach na samą stronę. Pisma sądowe skierowane do adwokata (radcy prawnego) wykonującego zawód indywidualnie należy doręczać tak jak osobie fizycznej (art. 67 § 1 p.p.s.a.) z możliwością doręczenia zastępczego określonego w art. 72 p.p.s.a. (tak m.in. uchwała SN z dnia 22 kwietnia 1994 r., III CZP 53/94, OSNC 1994, nr 11, poz. 214, postanowienie NSA z dnia 28 lutego 2005 r., II FZ 37/05). Podzielając ten pogląd wskazać należy, że skoro indywidualna kancelaria nie jest osobą prawną i brak jest także przesłanek by uznać, że kancelaria taka jest jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej w rozumieniu art. 67 § 2 p.p.s.a., to w konsekwencji zastosowanie znaleźć musi regulacja dotycząca doręczeń pism sądowych osobom fizycznym. Stosownie do art. 67 § 1 p.p.s.a. doręczenia pism przeznaczonych dla osoby fizycznej dokonuje się jej osobiście, a gdy nie ma ona zdolności procesowej - jej przedstawicielowi ustawowemu. Zgodnie zaś z art. 72 § 1 p.p.s.a. jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Zgodnie zaś z § 2 tego artykułu jeżeli doręczenia dokonuje się w miejscu pracy, można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism. Z akt sprawy wynika, że odpis wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej został przesłany pełnomocnikowi skarżącej i został doręczony w dniu 3 sierpnia 2016 r. w lokalu mieszkalnym, będącym siedzibą kancelarii adwokackiej pełnomocnika, J. J. - ojcu pełnomocnika, który podjął się oddać przesyłkę adresatowi, co odpowiada doręczeniu zastępczemu, o którym mowa w art. 72 § 1 P.p.s.a. Zatem dniem skutecznego zastępczego doręczenia przesyłki był 3 sierpnia 2016 r. i od tej daty należało liczyć siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, który upływał w tej sprawie w dniu 10 sierpnia 2016 r. Zdaniem Sądu podnoszone przez pełnomocnika okoliczności uzasadniające wniosek o przywrócenie uchybionego terminu nie zasługują na uwzględnienie. Nie można do tej kategorii zaliczyć faktu przebywania pełnomocnika skarżącej na urlopie. Przebywanie na urlopie wypoczynkowym (nawet poza granicami kraju), nie stanowi bowiem przeszkody o charakterze nadzwyczajnym, która uniemożliwia podejmowanie czynności postępowania, gdyż jest to okoliczność subiektywna, na którą strona ma wpływ (por. postanowienia NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 126/12; z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt I FZ 272/12,). Adwokat będący profesjonalnym, fachowym pełnomocnikiem, winien bowiem tak zorganizować pracę swojej kancelarii, aby także w czasie jego nieobecności interesy strony były zabezpieczone tak, by strona nie poniosła szkody. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd stwierdza, iż w żaden sposób nie zostało w sprawie uprawdopodobnione, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy skarżącej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.